En weer een 10 voor alle brave tieners

De beste schoolkrant van Nederland heet sinds afgelopen donderdag College Talk. Een kanttekening: juryvoorzitter Ronald Giphart vindt de schoolkranten wel wat braaf....

GIJS ZANDBERGEN

Wie jongerenbladen als Fancy, Yes, Webber, Hitkrant of Break Out leest, krijgt een heel andere indruk van wat tieners bezighoudt, dan wanneer hij zich baseert op de enkele honderden schoolkranten die er in Nederland worden gedrukt. Immers, wie heeft er ooit een schoolkrant gelezen met daarin woorden als kut, pik, beffen of pijpen? Het is twee jaar geleden een keer gebeurd in Goes, waar The Loep het huisorgaan van Het Goese Lyceum is. De rector was volgens redactrice Mieke van Hove not amused. Sindsdien wordt The Loep vóór publicatie ingezien door de rector en een leraar. In The Loep staan nu tips voor smoezen bij het te laat op school komen: 'Tijdens het passeren van de spoorwegovergang kreeg je een slagboom in je nek.'

In Hoorn verschijnt op het Copernicus sinds enkele maanden De Krant, gemaakt door leerlingen onder begeleiding van een aantal leraren. Decaan en leraar Duits Ronn Hettinga: 'De leerlingen maken de teksten en wij lezen die door. Als we opmerkingen hebben, bespreken we die met de auteur. Op zichzelf heb ik niets tegen scrabeuze woorden. Het gebruik daarvan wil ik ook best naar de schoolleiding verdedigen, maar je moet leerlingen tegen zichzelf beschermen, want ze kunnen worden aangevallen op wat ze schrijven. En als die aanval te heftig is, ben je die redacteur kwijt. Einde schoolkrant, terwijl we pas zijn begonnen.'

Afgelopen donderdag werd bij de opleiding Boekhandel en Uitgeverij van de Hogeschool van Amsterdam voor de eerste keer de prijs voor de beste schoolkrant uitgereikt aan de redactie van College Talk van het Dongemond College in Raamsdonkveer. Aan de wedstrijd, die was uitgeschreven onder ruim duizend aangeschreven scholen voor mbo, vbo, mavo, havo en vwo, werd deelgenomen door 92 schoolkranten, waarvan er 25 door de eerste selectieronde kwamen. Daarna maakte een jury onder voorzitterschap van schrijver Ronald Giphart het karwei af.

Volgens de jury bevatte College Talk als beste 'een redelijke mix van creatieve, informatieve, opiniërende en humoristische genres', richtte het zich 'niet alleen op het schoolleven, maar ook naar buiten', had het een 'opmaak in dienst van de leesbaarheid' en een duidelijk eigen stijl.

Wat niet wegnam dat Giphart flink wat kritiek op de door hem beoordeelde schoolkranten had. Giphart: 'Wat mij is tegengevallen is dat het allemaal zo braaf is. Er valt geen onvertogen woord. Terwijl ik vind dat een schoolkrant zich op z'n minst een beetje moet afzetten tegen de gevestigde orde. De meest gedurfde passages tref je nog aan in rubrieken als 'Lerariteiten', waarin opvallende uitspraken van leraren worden geciteerd. Daar heb ik heb overigens wel een paar keer om moeten lachen.'

Net als veel schrijvers en journalisten is Giphart zijn carrière begonnen bij een schoolkrant. En, net als tegenwoordig, waakte ook in zijn middelbare-schooltijd, beginjaren tachtig, de schoolleiding nadrukkelijk voor al te frivole stukken. Giphart: 'Ik was in Dordrecht redactielid van een alternatieve schoolkrant. Daarvoor ben ik nog bij de rector ter verantwoording geroepen. Er stond een vies woord in: kut. Waar of we dachten mee bezig te zijn. Ik ben er nog voor geschorst geweest.'

De wedstrijd voor de beste schoolkrant, die volgens de Amsterdamse Opleiding de eerste in een succesvolle reeks gaat worden, is overigens niet de állereerste editie van dergelijke competitie. In de jaren zestig maakte het schoolkrantwezen een eerdere bloeitijd door. Jaarlijks verscheen er bij uitgeverij Nijgh en Van Ditmar in Den Haag de bloemlezing Een 10 voor de tieners, samengesteld door de literaire mandarijnen Pierre Dubois, Michel van der Plas en Ad den Besten. De uitgave bevatte een selectie van het beste wat er het afgelopen jaar in de schoolkranten was verschenen.

De journalist Henne van der Kooy schreef er vorig jaar een jeugdsentimenteel boek over (Tieners. Uitgeverij Atlas. ¿ 36,90), waarvoor hij in auteurs en journalisten opzocht, die later min of meer bekend geworden zijn: Kees van Kooten, Wim de Bie, Annemarie Oster, Hans Bouma, Ton van Reen, Manuel Kneepkens, Ton Anbeek, Geert Mak en anderen.

Durfden de tieners toen meer dan tegenwoordig? Redacteur Ad den Besten in de eerste aflevering van Een 10 voor tieners (1959): 'Met name ontbraken in het voorhanden zijnde materiaal weerspiegelingen van bepaalde agressieve kanten der tegenwoordige jeugd en van haar feesten en feestelijkheden in welke vorm dan ook; de jongeren schijnen hier braver, makker, conventioneler dan de werkelijkheid te verstaan geeft.'

Gijs Zandbergen

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden