Reportage eerste dagen Festival Le Guess Who

En plots draait Björk plaatjes op festival Le Guess Who, verstopt achter de palmplanten

Björk betreedt het podium op Le Guess Who, links de palmbomen waarachter ze draaide. Beeld Jelmer de Haas

Björk op Le Guess Who? Het zal toch niet? Maar ja hoor, ze was al in de gangen en foyers van TivoliVredenburg gesignaleerd, hetgeen het rondzingende gerucht dat de IJslandse popvedette vrijdagavond op Le Guess Who zou optreden, leek te bevestigen. Maar wat zou ze gaan doen? En vooral: waar en wanneer? 

Wie zo tegen middernacht in Cloud Nine - het hoogst gelegen zaaltje van het Utrechtse TivoliVredenburg - vertoefde bij het solo-optreden van Battles-voorman Tyrondai Braxton en tegen het einde van zijn laptop-performance de voltallige festivaldirectie binnen zag komen, wist dat hij goed zat. Zo bijzonder was het optreden van Braxton namelijk ook weer niet. Toen vervolgens op het podium een dj-set werd geïnstalleerd waaromheen een dikke haag van hoge palmplanten werd opgetrokken kon het niet meer missen.

En daar kwam ze, in een creatie van de Nederlandse mode-ontwerpster Iris van Herpen die dit jaar als een van de curatoren van het festival was aangesteld. Wie op de balkons stond kon nog net haar staartjes zien, verder bleef ze zo goed als onzichtbaar voor het publiek dat volkomen verrast zocht naar de juiste danspasjes voor de tamelijk eclectische dj-set die Björk een uur lang verzorgde.

Björk draait platen op Le Guess Who. Beeld Jelmer de Haas

Er kwam een nogal bonte selectie voorbij; van IJslandse koren en gabberbeats tot fijne pop van Mary J. Blige en Charlie XCX. Een technisch begaafde dj is Björk niet maar ze stond daar beslist met een missie de play-knoppen in te drukken. Ze had geen crowdpleasers uitgezocht maar draaide geheel in de geest van het festival nieuwe én vernieuwende dansmuziek.

Een geweldige stunt natuurlijk, zo’n popster van het formaat Björk op Le Guess Who te Utrecht. En helemaal bijzonder dat zij met haar vriendin/couturier Van Herpen meekwam naar het festival. Het zegt iets over de naam die Le Guess Who ook onder artiesten de laatste jaren heeft opgebouwd. Internationaal staat het vierdaagse festival dat nog tot zondagnacht duurt zeer hoog aangeschreven onder muzikanten en muziekliefhebbers die onderzoek naar onbekende klanken als belangrijkste drijfveer hebben.

De eerste twee dagen van het festival waren een feest van experimenteerzucht. Donderdag was de klankkleur voornamelijk donker, hard en intens. Caspar Brötzmann liet zijn elektrische gitaar ronken en gieren op dezelfde manier als zijn vader Peter een halve eeuw geleden freejazz-geschiedenis schreef met zijn tenorsax, op het album Machine Gun. Ontsnappen naar de wat lieflijkere folk van het Deense Efterklang was daarna een optie, als reactie op de allesverzengende metal van Godflesh. En jawel: ook de vrolijke popliedjes van de Brit Gruff Rhys werkten goed om even op adem te komen.

Caspar Brötzmann van de band Massaker, op Le Guess Who. Beeld Jelmer de Haas

Het mooist klonken donderdagnacht de diepe dub-baslijnen van het project Zonal (Justin Broadrick en Kevin Martin). Als vocalist bij dit gezelschap liet eerst de Jamaicaanse reggae-toaster Nazamba zijn diepe basstem ronken en grommen. Het leek alsof wijlen Prince Far I zich weer onder de levenden had begeven, zo donker en begeesterd donderden zijn woordensalvo’s over het publiek. Halverwege werd hij vervangen door de minstens zo gedreven klinkende Moor Mother - de Amerikaanse dichteres is inmiddels een vaste gast op Le Guess Who. Vrijdagmiddag gaf Moor Mother samen met trompettiste Jaimie Branch elders in de stad nog een kort maar hevig impro-jazz concert. Gewoon omdat het duo daar zin in had.

Dat concert bleek een aardige opmaat naar de lange vrijdagavond, die wat mat begon met een wat saai optreden van Deerhunter. De Amerikaanse band speelde ietwat galmende rock, die de subtiele gelaagdheid van de platen miste. Dan liever de rammelende rafelige postpunk van de na veertig jaar herenigde Raincoats, rolmodel voor de latere GRRRL Power-beweging en een grote inspiratiebron voor Kurt Cobain.

Met hun nog altijd heerlijke versie van Lola als hoogtepunt speelden ze hun hele eerste album uit 1979. De liedjes klonken eigenlijk nog net zo dwars en aandoenlijk als destijds. Waarmee ook Raincoats dus een perfecte gast bleek op een van de meest bevrijdende muziekfestivals van Nederland - of de wereld?

De band Raincoats, de grote inspirator van de GRRRL Power-beweging, op festival Le Guess Who. Beeld Jelmer de Haas
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden