Emblemata van Louis Paul Boon

Nog heel even is dit het Louis Paul Boon-jaar. Twintig jaar geleden overleed de Vlaamse schrijver die net niet de Nobelprijs won....

De kleine uitgeverij Reservaat van Nico Keuning uit Heiloo draagt het hare aan de feestelijkheden bij met Een schoon evenwicht (eenmalige oplage, 250 exemplaren, fl. 36,50). Keuning plukte uit de columns die Boon jarenlang in het Gents socialistisch dagblad Vooruit schreef (de 'Boontjes') diegene die handelden over de beeldende kunstwerken die de schrijver ook maakte. In Een schoon evenwicht gaan ze vergezeld van afbeeldingen van de besproken objecten. Zo ontstaan 'moderne emblemata', zoals Keuning ze in zijn voorwoord met gepaste trots betitelt.

Het is bovenal een opbeurend boekje. De teksten laten Boon van zijn allerlichtste kant zien (de Boontjes fungeerden voor hem als gezellige broodschrijverij), en de kunstwerken bewijzen dat hij een begaafd schilder en begenadigd rommelaar was.

In de jaren zestig sloot Boon zich aan bij de heersende pop-art mode, door op zijn schilderijen echte gedroogde bloemen te plakken of er een echt getimmerd trapje op te lijmen, door de spuitbus te hanteren, en fietswielen of het binnenwerk van oude televisietoestellen te gebruiken voor nieuwe objecten. Op zo'n tv-karkas plaatste hij dan bijvoorbeeld twee ijzerdraad-figuurtjes, die door een bepaalde pleister-bewerking duidelijk menselijke vormen kregen. Een ongekleed vrouwtje bukt voorover, terwijl een ongekleed mannetje - de vlag in top - haar van achteren nadert. . .

Want Boon kon het meestal niet laten. Meestal schreef en las hij

's ochtends en 's middags, om tegen een een uur of vier te gaan schilderen. Een soort vakantie van het schrijven dus, en dat verklaart mede het plezier dat van deze plaatjes en praatjes spat. Boon kon een prachtig landschap schilderen, met oog voor de schoonheid 'van onze lelijkwordende wereld', hij deinsde evenmin terug voor obscene grappenmakerij, maar ook slaagt hij er af en toe in 'een schoon evenwicht' te vinden tussen mooie vrouwen en ratten, tussen grillige fantasie en omineuze symboliek.

Als zijn vrouw Jeanneke goedmoedig vroeg of hij al die rare dingen dacht te verkopen, antwoordde Boon: 'Na ons dood zal het veel geld waard zijn.' In stilte kon het hem niet schelen. 'Ik doe voort, zoals Manuel. En als ge me vraagt wat Manuel dan deed, die naaide kwispels aan slaapmutsen.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden