Elvis Post houdt onvoldoende maat in vlotte thriller over populaire televisiekok

Vlotte thriller over televisiekok

Bij weinig schrijvers is het plezier van het vertellen zo voelbaar als bij Elvin Post. Dat was elf jaar geleden al zo, toen hij debuteerde met Groene Vrijdag (meteen een Gouden Strop), en dat is nog altijd onveranderd. En toch is er iets loos met Dame Blanche, Posts nieuwe thriller. Of nou ja, thriller... Is dat eigenlijk wel het goeie woord?

In Dame Blanche draait het om een Nigella Lawson-achtige tv-kok, Jane Raimy, ster in haar eigen, dagelijkse kookprogramma, Dame Blanche. Jane is een ster en kampt met sterrenproblematiek: haar naam is een merk geworden en haar show een volledig gescripte reclamespot voor B-sterren en ondeugdelijke messensets. Tijd voor Jane om haar persoonlijke leven op orde te krijgen, is er ook niet. En ze wordt belaagd door fans: van vrouwen die al jaren elke dag koken wat zij hun eerder op de dag heeft voorgedaan tot aanbidders, en totale gekken.

Psychopaat

Tot die laatste categorie behoort Jerry Lauper, de andere centrale figuur in Dame Blanche: een psychopaat die zich, niet gehinderd door enig empathisch vermogen, gewelddadig een weg door het leven struikelt. Zijn bijbel is het zelfhulpboek De kracht van opbouwende gedachten (van Norman Vincent Peale - in het echte leven te koop in de betere boekhandel, maar de rol die het boek in Dame Blanche speelt is niet per se een aanprijzing), maar daar is in de praktijk weinig van te merken: Jerry neigt nogal naar destructiviteit, evenals zijn neef Carl, een rastafari bij wie hij intrekt als zijn gevangenisstraf erop zit. Samen overvallen ze kleine deli's, tot Jerry op een dag verslingerd raakt aan Jane Raimy.

Zwarte humor

Posts oeuvre wordt al sinds zijn eerste boeken geprezen om de zwarte humor, de bijna laconieke wijze waarop grof geweld en slapstick worden vermengd. Bij ieder nieuw boek worden vergelijkingen met Tarantino en de Coen Brothers gemaakt.

Maar het is een precaire aangelegenheid, de combinatie van spanning en humor, het zijn - om maar eens een culinaire metafoor te gebruiken - kruiden met een sterke smaak, die alleen in perfect afgemeten hoeveelheden het gerecht ten goede komen. Verdwijnt er ook maar iets te veel van het een of het ander in de pan, dan smaakt de hele boel naar alleen dat ene snufje te veel. In Dame Blanche, hoe vol met goede vondsten en spanning ook, worden de planken soms wel van erg dik hout gesneden.

Met de vakkundigheid en de zelfbewuste strepen van een ervaren cartoonist schetst Post zijn bad guys als een stel gewelddadige klungels. Bul Super & Hiep Hieper in hedendaags New York. Jane - en ook Evan, de charmante rechercheur die door het toeval op haar pad wordt gestuurd - vallen tegen zoveel kleur weg als grijze, suffige figuren. De alledaagsheid van hun woorden en daden zou kunnen worden uitgeveegd door een buitengewoon levendig gevoelsleven, maar dat gebeurt te weinig. Niet dat er tussen alle actie geen tijd is voor gevoelige momenten van contemplatie - die zijn er voldoende - maar die momenten leggen het in geloofwaardigheid af tegen de humor en de actie in de rest van de scènes. Anders gezegd: de vaart die het boek tot het eind boeiend houdt, laat geen ruimte voor een geloofwaardige uitwerking van de hoofdfiguren. In Dame Blanche zijn de personages stark raving mad (Jerry), uitermate onsympathiek (Carl) of zo naïef dat het bijna kinds lijkt (Carls vriendin Terri-Lynn).

Joligheid

De diepe liefdesband die Jerry Lauper ervaart met de opwindende keukenprinses wordt steeds opnieuw benadrukt, maar wil maar niet invoelbaar worden. Verwarde personages, akkoord, maar de lezer moet wel enigszins in die verwarring kunnen delen.

Eenmaal op gang - dat duurt even - dendert Dame Blanche lekker voort op weg naar een einde waar de lezer benieuwd naar blijft. De belofte van een spetterend slot wordt ingelost, maar het is een afsluiter als een dame blanche aan het eind van een avond tafelen: op zichzelf prima, maar wel wat veel van het goede.

Posts vertelplezier voelt nog altijd vers, maar dit keer is hij wel wat uitgeschoten met het potje joligheid.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.