INTERVIEW

Elvan Akyildiz: 'We zijn allemaal een beetje kind gebleven bij Sesamstraat'

Wat betekent het om nu vrouw te zijn? In een reeks interviews stelt de Volkskrant die kwestie aan de orde. Actrice Elvan Akyildiz (39): 'We moeten én mooi én lekker én moeder én succesvol én jong zijn. Dat is niet realistisch.'

Elvan Akyildiz. Beeld Imke Panhuijzen
Elvan Akyildiz.Beeld Imke Panhuijzen

Al twintig jaar is Elvan Akyildiz het 'meisje van Sesamstraat'. Ze speelt het niet, zegt ze, ze ís het. Aan de andere kant vindt ze zichzelf zo langzamerhand te oud om bij meneer Aart op schoot te zitten. 'Het leven is verandering. Dat moet ik accepteren.'

Wat heb je van je moeder geleerd?

'Toen wij in Turkije woonden, vertelde ze mij sprookjes. Mijn fantasie dank ik aan haar. Maar mijn ouders waren helaas te jong voor een huwelijk. Mijn moeder was pas 19 toen ze kinderen kreeg.'

Ze toont op haar telefoon een zwart-witfoto van een jong, stralend glamourkoppel. 'Kijk', zegt ze, 'net filmsterren.'

Elvan Akyildiz

1977 Geboren in Turkije
1997-heden Sesamstraat
Vanaf 2002
Rollen in onder meer Wet & waan, Klokhuis, Fort Alpha, Onderweg naar morgen en Harirah.
Lid van theatergroep Hassans Angels.

De dagelijkse werkelijkheid van een gezin viel hen tegen?

'Ze bleken helemaal niet met elkaar overweg te kunnen. Mijn vader ging flierefluiten, wilde reizen. Hij was net Indiana Jones. Daar ging-ie, met zijn Levi's pak aan, zijn haar naar achteren en zijn Ray-Ban op. Zijn parfum ruik ik nog: Madigan. Na de scheiding bleven mijn zusje en ik bij mijn moeder.

'Op mijn 14de hertrouwde mijn vader met een vrouw in Nederland. Hij zei: kom maar hierheen, dat is beter voor je toekomst. Ik dacht: leuk, maar het was niet zo makkelijk. Ik sprak in het begin de taal niet en met mijn stiefmoeder klikte het niet. Een pleeggezin in Haarlem heeft mij opgenomen. Lieve mensen, maar ik voelde me wel eenzaam.'

Je moeder zei niet: kom dan maar terug?

'Zij wilde gaan werken, haar eigen leven oppakken. Dat begreep ik. Wat moest ze met mij? Ze was in de bloei van haar leven, had haar jeugd herontdekt. Dat gunde ik haar.'

Een volwassen reactie.

'Als kind moest ik stoer zijn, er was geen plek voor mij. Juist daardoor ben ik kind gebleven. Zo werkt dat volgens mij. Als je in je jeugd geen kind mag zijn, blijf je het des te langer. Als er smurfen op tv zijn, zap ik niet weg. Ik heb nog steeds een knuffel in mijn bed.'

Sesamstraat kwam als geroepen.

'Toen ik op mijn 19de auditie deed, bleek ik precies de aandoenlijkheid te hebben die zij zochten. Met hond Tommie begon ik te praten alsof hij echt was. Voor mij was hij dat ook.

'Uit nieuwsgierigheid stopte ik mijn hand in zijn mond. Hij riep: 'Poe hé Elvan! Dat doe ik toch ook niet bij jou?' Er was magie tussen ons.'

Wilde je nooit serieuze hoofdrollen spelen?

'Jawel, maar daarvoor hebben ze mij tot nu niet benaderd. Misschien kleeft het kinder-imago van Sesamstraat aan mij. Hassans Angels (komische theatershow, red.) was succesvol. Spelen kan ik, maar het gaat niet alleen om of je goed bent. Ook of je geluk hebt en of je jezelf op de juiste manier profileert. Mijn afkomst speelt misschien een rol. Met een Turks accent zijn de rollen beperkt. Ik ben naar Turkije gegaan, maar daar werden vrouwenrollen gespeeld door modellen die zó lang waren, dat ik er met mijn 1.55 meter niet tussen kwam. Ik was aangewezen op comedy, maar snapte de Turkse humor niet. Na zeven maanden was ik weer terug.'

Wel of geen moeder worden?

'Dat vind ik heel eng. Ik heb altijd kinderen gewild, maar nu maakt het idee me angstig. Ik houd van kinderen, maar wil ook vrij zijn. Ik wil niet dat mijn tieten gaan hangen door de borstvoeding, of dat ik zwangerschapseczeem krijg. Stel dat mijn kind een hekel aan mij krijgt of naar Amerika verhuist? Dan is alles voor niets geweest.

(Lacht) 'Maar het lijkt me ook leuk, die schatjes. Ik heb genoeg liefde. Ik word vrienden met iedereen, met mijn acupuncturist, mijn rijinstructeur. Mijn vriend zegt: ben jij in de xtc-pot gevallen ofzo? Het is niet nep. De liefde die ik voor mensen voel, is echt.'

Confronteert het ouder worden jou met jouw kind-zijn?

'Mijn vriend zegt: jij leeft in een fantasiewereld. Dat klopt. De werkelijkheid vind ik minder interessant. Maar alles om mij heen is veranderd. Mijn vrienden hebben kinderen gekregen. In de spiegel zag ik mijn babyface veranderen, mijn huid werd slapper. Dat was terrifying. Ik heb er altijd heel jong uitgezien, moest op mijn 30ste mijn identiteitsbewijs laten zien omdat ik nog steeds 15 leek. Ik heb zo lang in de rol van schattig meisje gezeten, dat ik de rest een beetje uit het oog verloor.

'Na elke voorstelling zeiden mensen: 'Ik zou je zo mee naar huis willen nemen.' Dat vond ik fijn, ik wilde graag dat men mij aardig vond. Dat is minder geworden. Ik heb een meer volwassen leven gekregen, realiseer me dat ik grenzen moet stellen, besluiten moet nemen.'

Maar een kind krijgen, vind je eng?

'Ik raak ervan in paniek omdat ik geen voorbeeld heb. Mijn moeder koos haar eigen weg. Ik weet niet hoe een moederband voelt. Ik vind het moeilijk te aanvaarden dat ik misschien wel iemand ben die geen kinderen wil. Ben ik dat, of is het mijn angst?

'Wellicht gaat het er niet van komen. Mijn vriend vindt het best. Hij zegt: met jou beleef ik alles dat ik met een kind ook zou beleven. Ik maak van elke dag iets bijzonders, doe kaarsjes aan, zet muziek op. Diep in mij schuilt een weemoedig persoon, als ik die één vinger geef, neemt zij de hele hand. Ik kies voor de liefde en de vreugde, wil leven alsof ik voor het eerst sneeuw zie. Mijn vriend zegt: jij maakt overal magic van. Als hij met hoofdpijn van zijn werk komt, vertel ik hem over hoe wij in Turkije in de wijngaarden speelden, hoe we druiven oogstten en op ezels reden. Over de geur van vijgenbomen, druiven en tomaten.'

Is dat vol te houden op lange termijn?

'Soms ga ik te ver. Als je altijd de leukste en de grappigste wilt zijn, ren je jezelf voorbij. Ik was altijd aan het werk. 's Ochtends vroeg Sesamstraat, 's avonds theater. Op een gegeven moment kon ik niets meer. Ik ben gedwongen het rustiger aan te doen.

'Ik ben niet meer de persoon van vroeger en dat is misschien maar goed ook. Ik ben huiselijker geworden, leer koken, zet bloemen neer. Er is meer rust. De liefdes die ik vroeger had, duurden altijd maar kort, maar nu heb ik voor het eerst het gevoel dat ik misschien bij iemand ga blijven. Als ik na een ruzie tegen mijn vriend zeg: 'Oké, klaar, dan ga ik weg', zegt hij: 'Nee, wij gaan niet uit elkaar.''

Zo iemand heb jij nodig?

'Ja. Iemand die niet opgeeft. Die mij erbij houdt.'

Is er leven na Sesamstraat?

'We zijn een soort familie. Ik dacht dat ik de enige was die dat voelde, maar toen we laatst met zijn allen aan tafel zaten, zei Frank (Groothof, red.) het ook. We zijn allemaal een beetje kinderen gebleven. Maar niets blijft voor eeuwig. Over de toekomst kan ik nog niks zeggen, maar ik heb wel ideeën. Daarvoor verdiep ik mij de laatste tijd in de verschillen tussen mannen en vrouwen.'

Vallen die jou nu ineens op?

'Mannen kijken altijd eerst of een vrouw een lekker wijf is en daarna pas of ze aardig, leuk of slim is. Zo is de natuur. Na je 50ste hoor je niet meer bij de lekkerewijvenclub. Wow! Dat is heftig. Mijn vriend zegt dat ik uit mijn nek klets, maar het is de werkelijkheid, dus ik heb maar liever dat hij het toegeeft.'

Is de hoofddoek een symbool van onderdrukking?

'Het valt mij op dat veel jonge vrouwen weer een hoofddoek dragen. Mijn moeder droeg en draagt er nooit een. Iedereen moet het natuurlijk zelf weten, maar van mij hoeft het niet.'

Hoe zijn de taken thuis verdeeld?

'Als mijn vriend thuiskomt, doet hij zijn schoenen uit en vraagt: wat eten we? Ik heb tegen hem gezegd: kom tenminste met ideeën, dat we samen een beetje de kar trekken.'

Waarin schiet de emancipatie nog tekort?

'Het is aardig gelukt, maar de eisen die aan vrouwen gesteld worden, zijn niet realistisch. We moeten én mooi én lekker én moeder én succesvol én jong zijn. Poe hé.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden