Interview Elsje Scherjon

Elsje Scherjon als enige van de originele cast opnieuw in de Fabeltjeskrant: ‘Georgina Verbaan doet ’t knap, mijn mier was een zenuwlijder’

De op haar vest gepinde ornithologische ver­siering is verfijnd, maar onmiskenbaar: ­Juffrouw Ooievaar uit de Fabeltjeskrant. ‘Wel heel trouw­hartig en braaf van mij toch, om het steeds zo op te doen?’

Elsje Scherjon de stem van mevrouw ooievaar in de Fabeltjeskrant Beeld Pauline Niks

Actrice Elsje Scherjon (80) zit aan haar eettafel te Abcoude. ‘Ik kreeg ’m van de producent, zo aardig. Had ze gekocht op De Fabeltjeskrant-tentoonstelling in Rotterdam. Ik had er niks gekocht. De gehaakte Fabeltjeskrant-poppen die ze verkochten vond ik mooi, maar ook duur: 25 euro. Ach, wat moet ik met een gehaakte ­ooievaar? Ik ben blij met dit speldje.’

Sinds 1968 leende Scherjon haar stem aan een omvangrijke stoet bosdieren uit de klassieke poppenserie van Leen Valkenier. Ze was Juffrouw Ooievaar, maar ook Truus ‘tuut-tuut-tuut-tuut’ de Mier, Stoffel de Schilpad, Zaza Zebra, Isadora Paradijsvogel, Myra én Martha Hamster, Jodokus de Marmot, Flora Nachtegaal, Greta ­Bontekoe, Oléta Vulpecula en nog wat kortstondig optredende figuurtjes.

In de jaren tachtig betaalde de ontwikkelingshulporganisatie Novib mee aan de televisieserie, opdat er wat meer dieren uit vreemde landen in het bos opdoken, om Nederlanders zo aan andere culturen te laten wennen. Chico Lama bijvoorbeeld, die ook weer van de partij is in de nieuwe Fabeltjeskrant-speelfilm. Nieuw is Peter Panda uit China.

Nu, in de nieuwe Fabeltjeskrant-speelfilm die vanaf deze week te zien is in de bioscoop, is Scherjon alleen nog de geaffecteerde Ooievaar. ‘Juffrouw Ooievaar ligt dicht bij me, qua stem. Dat piepstemmetje van die mier zou ik niet meer kunnen. Véél te hoog.’ De actrice doet een poging, strandt bij de derde tuut. ‘Gáát niet. Maar die Georgina Verbaan doet dat knap hoor (Verbaan is de nieuwe Truus de Mier, red.). Het is een elegant beestje geworden, mijn mier was meer een zenuwlijder. Juffrouw ­Ooievaar was mijn eerste, ze zat al in de pilot-aflevering. Het moest een bazige en deftige vrouw zijn, die het nogal hoog in haar bol heeft.’

Voor de nieuwe speelfilm zijn de handmatig bediende poppen vervangen door gedigitaliseerde dieren. ‘Dat er nu wat meer visuele prikkels nodig zijn, begrijp ik wel.’ De originele vilten poppen vielen na verloop van tijd uit elkaar, maar Scherjon wist er aan aantal te redden. ‘Ik heb de allerlaatste Stoffel. En de hamsters.’

Bij de tv-serie had het drietal stemacteurs (met verder nog Frans van Dusschoten en Ger Smit, beiden overleden) nog best wat inspraak op de teksten. ‘We konden iets mals be­denken, zolang we maar niet breedsprakig werden – daar lette de regisseur op. We spraken het in als een hoorspel, daarna ging de band naar de kelder van de studio, waar ze de handpoppen filmden en die op het ritme van onze stem lieten bewegen.’

Elsje Scherjon en Meneer de Uil op de groene loper voor aanvang van de première van de film De Fabeltjeskrant: De Grote Dierenbos-spelen Beeld ANP

Tegenwoordig gaat het andersom: de film was al af vóór het inspreken. Stemacteren is niet anders dan ­gewoon acteren, stelt Scherjon, die optrad in grote toneelproducties en rollen speelde in Nederlandse speelfilms als Een vrouw als Eva (1979) en Het meisje met het rode haar (1981). ‘Je ­acteert ook geen stem, je zet het ­figuurtje neer. Als het dier heel koddig is, zoek je dat op. En soms gáát het niet. Iets Jodokus de Marmot-achtigs aanboren in mezelf vond ik zo moeilijk. Vervelend beestje, met die klapperende tandjes.’

Al in de eerste Fabeltjeskrant speelfilm uit 1970 botste Juffrouw Ooievaar met Bor de Wolf. En nu, in de nieuwe film, is het weer raak: alle dieren ontvangen een uitnodiging voor de picknick van Juffrouw Ooievaar, behalve Bor. Scherjon glimlacht. ‘Bor gooit altijd roet in het eten,want het is een emotioneel beest. Hij voelt zich snel achtergesteld.’

Soms ook wel terecht, werpt de ­verslaggever op. ‘Zeker, Juffrouw ­Ooievaar is vaak een kreng tegen Bor. Dan kan ze zijn gezeur even niet hebben. Dan is ze wreed en hardvochtig. Ook dit keer weer. Ik vond dat toch heel grappig.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden