Column

Elke emotie moet letterlijk worden uitgesproken

Iedereen smokkelt weleens met een traan of wat viooltjes.

Beeld Thinkstock

Ik kan er niet meer tegen. Jarenlang hoopte ik dat het een fase was, een tijdelijke gekte die vanzelf zou uitsterven, maar dat gebeurt steeds maar niet. Integendeel, het wordt alleen maar erger. Inmiddels kun je eigenlijk geen tien minuten televisie meer kijken of je wordt ermee geconfronteerd: iemand die recht in de camera kijkt en bloedserieus vertelt wat hij voelt.

Voor de duidelijkheid: ik ben gek op reality-tv. Het liefst volg ik de hele dag een stel dikke Canadezen die op ijzige bergpassen proberen om geslipte vrachtwagens overeind te zetten. Niets geeft meer voldoening dan een geslaagde verbouwing in Bristol, of een spannende antiekjacht in Kansas door een schuur vol houten indianen. En als dat stokoude boertje dan ook nog bereid is om de mooiste indiaan voor maar 500 dollar aan de presentator te verkopen, dan bal ik onbewust mijn rechtervuist. Yes!

Maar waarom moet de man die zojuist, vol in beeld, kraaiend van plezier een schuur vol houten indianen heeft doorzocht, mij drie tellen later, in een apart shot, omstandig uitleggen dat hij dolblij is want hij heeft namelijk net een schuur vol houten indianen doorzocht? Dat heeft iedereen toch gezien? Ik probeer het echt, maar ik kan het niet begrijpen.

Ik snap heus wel dat een verhaal iets van gevoel nodig heeft om interessant te blijven. Zelfs een achtervolging wordt saai als beide deelnemers je koud laten. Het knappe van een goede verteller, is dat hij met simpele woorden of beelden iets kan oproepen waardoor het publiek wordt getroffen, zonder dat je precies kunt aanwijzen waar het hem in zit. Iedereen smokkelt weleens met een traan of wat viooltjes, maar bij Discovery Channel geloven ze dat de kijker pas iets voelt als elke emotie letterlijk wordt uitgesproken.

Nou, dan kijk je toch niet?

Was het maar zo simpel. Het punt is dat deze filosofie niet alleen in reality-programma's bestaat. Ook in serieuze documentaires waarvan je iets hoopt te leren over sushi of vioolbouw, draait alles om de emotie. Na anderhalf uur ben je niets wijzer over tonijn of strijkstokken, maar weet je alles over het vadercomplex van de kok en wat er toch allemaal door die violist heen ging toen hij voor het eerst een Stradivarius hoorde.

Zelfs een nuchter programma als De keuringsdienst van waarde ruimt aanzienlijk meer tijd in voor de (gespeelde) verbazing van de presentatoren dan voor interessante feiten. Een plattegrondje? Nee joh: gefronste wenkbrauwen, dát moeten de mensen zien. Iemand als Matthijs van Nieuwkerk gaat nog een stapje verder: hij vindt emotie, en dan vooral bewondering, zo verreweg het belangrijkst dat hij zelfs van de briljantste gasten niets, maar dan ook niets anders wil zien of horen. Welkom professor, het is vreselijk ingewikkeld, maar kunt u ons, eenvoudige schoenenlappers, alstublieft uitleggen wat deze formule precies met u doet?

Ja, u mag huilen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden