theater

Elckerlijc is een klassieke Urland-voorstelling, humoristisch en vindingrijk ★★★☆☆

Doordat het collectief de klassieke Nederlandse toneeltekst in het Middelnederlands opvoert, is het soms moeilijk te volgen.

Yasmina Aboutaleb
Gastacteur Phi Nguyen als Vijf Sinne in Urlands ‘Elckerlijc’. Beeld Bart Grietens
Gastacteur Phi Nguyen als Vijf Sinne in Urlands ‘Elckerlijc’.Beeld Bart Grietens

God is in Elckerlijc een boze man van kleur. Althans in de versie van perfomancecollectief Urland. Het is een van de vele eigenzinnige draaien die het collectief aan de klassieke Nederlandse toneeltekst Den Spyeghel der Salicheyt van Elckerlijc (1496) heeft gegeven. Wat niet is veranderd, is het Middelnederlands, dat overeenkomsten heeft met het hedendaagse Nederlands, maar wel degelijk anders is. Dus is God in Elckerlijc niet alleen boos, maar soms ook moeilijk te volgen.

In Elckerlijc (Iedereen) krijgt de gelijknamige protagonist de dood aangekondigd en moet daarom rekenschap aan God geven. Want: iedereen gaat dood en moet op een dag verantwoording aan God afleggen. Om dit verhaal universeel te maken, spelen gastacteurs mee die anders dan de vier van Urland geen witte, hetero, cisgender mannen zijn. Een prijzenswaardige keuze, want representatie doet ertoe.

Urland koppelt de moraliteit aan het identiteitsdebat met Elckerlijc als witte man en de gastacteurs van kleur als zijn critici. Een interessante vondst, hoewel voornamelijk symbolisch – met uitzondering van een moment waarop wordt afgeweken van de originele tekst en witte man Elckerlijc plots in modern Nederlands het boetekleed aantrekt.

Elckerlijc is een klassieke Urland-voorstelling, humoristisch en vindingrijk. Met glansrollen voor gastacteurs Phi Nguyen als God en Vijf Sinnen (Vijf Zinnen) en Valerie Jane als r&b-zangeres Duecht (Barmhartigheid). Anders dan in het origineel loopt het minder goed met Urlands Elckerlijck af. Het stuk lijkt een simplistische boodschap te hebben: als de witte man maar boete doet, komt het wel goed met ons. Volgens Urland zou het einde ambigu zijn. Dat kan wel zo zijn bedoeld, maar dat was mede door het Middelnederlands helaas niet goed te merken.

Elckerlijc

Theater

★★★☆☆

Door Urland en Theater Rotterdam. Naar: Den Spyeghel der Salicheyt van Elckerlijc.

13/11, Theater Rotterdam, tournee t/m 28/1.

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden