Review

El olivo slaat door in leeg pamflettisme

Ondanks fraaie melancholische scènes, slaat scenarist Paul Laverty in El olivo door in leeg pamflettisme. Het mooie melancholische verhaal verzandt helaas in een weinig subtiele waarschuwing voor het traditievermorzelende grootkapitaal.

El olivo.

Het mooie melancholische verhaal verzandt helaas in een weinig subtiele waarschuwing voor het traditievermorzelende grootkapitaal.

Er was eens een olijfboom, in de Spaanse feelgoodfilm El olivo. Eeuwenoud familiebezit, overgegaan van generatie op generatie, goed voor de meest karakteristieke olijfolie denkbaar. Onbetaalbaar, zou de creditcardcommercial zeggen. Maar toch verkocht voor een habbekrats, door de vader van een generatie in tijden van financiële crisis. 'Die boom is niet van ons, maar van de geschiedenis', brieste opa Ramón nog. Tevergeefs.

El olivo (Drama) Regie: Icíar Bollaín Met: Anna Castillo, Javier Gutiérrez, Pep Ambròs, Manuel Cucala, Miguel Angel Aladren, Carme Pla100 min., in 12 zalen

Twaalf jaar later is opa afgetakeld tot een staat waarin hij enkel nog wezenloos voor zich uit staart. Alleen de 20-jarige kleindochter Alma, die als kind tijdens de verplanting huilend in de takken klom, lijkt zich de ware oorzaak van zijn toestand te realiseren: de band tussen de oude man en de geschiedenis was heilig, dáár een zielloze transactie op loslaten heeft opa's geest de dood in gejaagd.

Niet bijster origineel natuurlijk, de symboolfunctie van zo'n boom, maar de Spaanse filmmaakster Icíar Bollaín (vooral bekend van filmhuishitjes Te doy mis ojos en También la lluvia) brengt het melancholische karakter van dit verhaal op fraaie wijze naar boven. Vooral de flashbackscènes tussen opa en kleindochter treffen doel.

Opvallende duikvlucht

Het niveau van de film neemt vervolgens een opvallende duikvlucht. Bollaín levert veel gevoel in wanneer Alma ontdekt dat de boom tegenwoordig dienst doet als duurzaamheidssymbool in de kille ontvangsthal van een energiebedrijf in Düsseldorf, en het familiedrama op ietwat gekunstelde wijze tot roadmovie transformeert. Zonder noemenswaardig plan stelt ze een reddingsteam samen om met een grote truck binnen één lang weekend opa's ziel terug te halen uit de klauwen van het grootkapitaal.

Hier slaat vooral de Schotse scenarist Paul Laverty te ver door in naar sympathie hengelend pamflettisme: ook zijn aanpak als vaste schrijver van de films van Ken Loach. Niet alleen de wendingen in het verhaal, ook de personages staan in dienst van zijn weinig subtiele waarschuwing voor het systeem waarin de markt het individu en zijn tradities vermorzelt.

Het probleem is dat dit missiewerk de film zelf tot zo'n systeem maakt, met Alma en opa als pionnen. En dat terwijl het echte, menselijke drama in de fraai-eenvoudige opzet van El olivo voor het oprapen ligt.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden