Review

El Clan is een ontregelende kijkervaring

Een ontregelende kijkervaring, met wervelende Scorsese-achtige misdaadscènes: El Clan is meer dan enkel een vader-zoondrama. Waargebeurd verhaal over huisvader met ontvoeringspraktijk in Argentinië.

Guillermo Francella en Peter Lanzani als vader en zoon in de film El Clan. Beeld
Guillermo Francella en Peter Lanzani als vader en zoon in de film El Clan.Beeld

Soms lijkt hij net een normale vader. De vijftiger Arquímedes Puccio helpt geduldig zijn dochter bij haar huiswerk, masseert de zere nek van zijn echtgenote, en vraagt haar vriendelijk om een beetje extra gebraden kip voor de gast in de kelder; 'anders komt hij om van de honger'.

Die gast zit vastgeklonken aan de muur met een zak over zijn hoofd, dat wel. Pa Puccio assisteerde bij de 'verdwijningen' van de militaire junta. En nu, in de prille Argentijnse democratie van de vroege jaren tachtig, zet hij zijn ontvoeringspraktijk voort vanuit huis. Niet langer met linkse burgers als buit: rechtse brengen meer op.

Pablo Trapero, winnaar van de Zilveren Leeuw voor beste regie op het filmfestival van Venetië (2015), diepte met het waar gebeurde El Clan een opmerkelijke misdaadgeschiedenis op. Hoe een voor de buitenwereld keurige man uit de Argentijnse middenklasse doodgemoedereerd zijn dochters en zoons betrekt bij zijn meedogenloze ontvoeringen. Een bekend gezin ook nog: een van de zoons is sterspeler van het nationale rugbyteam.

El Clan

Regie: Pablo Trapero
Met: Guillermo Francella, Peter Lanzani
108 min. In 23 zalen.

Lees hier het interview met regisseur Pablo Trapero en lees hier het achtergrondverhaal over de familie Puccio.

Minidictatuur

El Clan presenteert de familie als minidictatuur: meedoen, wegkijken of vluchten - dat zijn de opties voor Puccio's kroost en echtgenote. De film toont patriarch Arquímedes van meet af aan als manipulatief en sinister sujet met psychopathische trekjes, starende blik en vlakke intonatie, maar óók als standvastige, onderlinge loyaliteit predikende vader; het gezin voor alles. Een heerser die weet wanneer hij een schouderklopje moet uitdelen, of een bundeltje bankbiljetten. Zeer beheerst geacteerd door Guillermo Francella, bekend uit het Oscarwinnende Argentijnse drama El secreto de sus ojos (2009).

Zoon Alejandro, de rugbyheld, helpt zijn vader bij het daadwerkelijke ontvoeren, door Trapero gevat in wervelende, Scorsese-achtige misdaadscènes vol consternatie. Geen glamoureuze of gelikte actie, wel lekker energieke en nostalgische muziek die wringt met het getoonde rauwe geweld - een opzettelijk ontregelende kijkervaring. Dat hij de jonge Puccio (Peter Lanzani), het tweede hoofdpersonage in El Clan, niet bijster sympathiek of toegankelijk maakt, is een gedurfde keuze van de regisseur. De zoon lijdt onder de familieverplichtingen, maar is ook gewoon een zelfzuchtige jongvolwassene, drukker met zijn nieuwe vriendinnetje dan zijn geweten.

Vader-zoondrama

Zo is El Clan meer dan enkel een vader-zoondrama met de misdaadarena als katalysator. Trapero toont de (on)mogelijkheid om in verzet te komen tegen het gezag, als dat gezag verstrengeld is met alles om je heen. Prachtig gevat in een enkel beeld van Alejandro die wezenloos zuurstof lurkt uit een duikfles, in zijn middels afpersgeld gefinancierde watersportwinkeltje.

Dat de getoonde werkelijkheid niet fictief is, wordt benadrukt met historisch journaalbeeld. Kantelmomenten uit de Argentijnse realiteit flitsen voorbij op de televisie: de verloren Falklandoorlog, de militaire top die de macht afstaat, de transitie naar democratie. Verontrustender nog dan de Pucciogruwelen, zijn de schimmige bewegingen van de politiediensten op de achtergrond in El Clan; de meerderen die Arquímedes' eerdere misdaden verordonneerden, en gewoon in het zadel bleven zitten. De Puccio's kwamen niet uit het niets.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden