Eisenstein in Guanajuato: vermakelijk en flamboyant

Een vermakelijk, flamboyant drama waarin Eisenstein wordt geportretteerd als een groot kind. Tot in de bloederige details toont Greenaway de seksuele inwijding van Eisenstein.

Elmer Bäck als Sergei Eisenstein (L) en Luis Alberti als zijn geliefde, Palomino Cañedo. Beeld Fimdepot

Sergej Eisenstein arriveerde op 33-jarige leeftijd in Mexico met grootse plannen. De vermaarde Sovjetregisseur had al enkele meesterwerken op zijn naam staan en wilde in Guanajuato een minstens zo indrukwekkend epos opnemen: ¡Que viva México!

Of hij ook van plan was er zijn maagdelijkheid te verliezen, valt te bezien; over het privéleven van Eisenstein is niet veel bekend. Wellicht was hij homoseksueel, maar onder Stalin liep geen Rus daarmee te koop. Vaststaat dat hij in Mexico opvallend veel homo-erotische tekeningen maakte. Daarnaast schreef hij zijn vriendin (en latere vrouw) Pera Atasjeva dat hij verschrikkelijk verliefd was - en niet op haar.

Interview Peter Greenaway

Beroepsprovocateur Peter Greenaway schopt tegen Russische schenen met zijn biopic over de legendarische Sovjetcineast Sergej Eisenstein. Lees het interview met de regisseur hier.

Peter Greenaway. Beeld Cigdem Yuksel

Dat zijn de karige feiten waarmee regisseur Peter Greenaway aan de haal gaat in Eisenstein in Guanajuato, een vermakelijk, flamboyant drama waarin Eisenstein wordt geportretteerd als een groot kind. Naïef en enthousiast dompelt hij zich onder in de Mexicaanse cultuur, begeleid door zijn knappe gids Palomino, die keurig getrouwd is, maar er niet mee zit de beroemde filmmaker op seksueel vlak in te wijden. In wervelend gedraaide scènes - met Eisensteins bed als het middelpunt van de actie - toont de altijd tegendraadse Greenaway tot in de bloederige details hoe dat eruitziet.

Greenaway is vaak verguisd vanwege zijn drammerige intellectualisme en zijn obsessieve gegoochel met de filmtaal. In Eisenstein in Guanajuato houdt hij deze neigingen in bedwang. De film is allesbehalve saai vormgegeven; het indrukwekkende camerawerk en de slimme montage zijn eerder speels dan dwangmatig, passend bij de grillen van zijn fictieve Eisenstein. Die is geniaal, gulzig en vlezig, gefascineerd door seks en dood.

Toch is Eisenstein in Guanajuato opmerkelijk luchtig. Eisenstein (met bravoure gespeeld door de Finse theateracteur Elmer Bäck) wist zijn Mexicaanse film nooit af te maken, maar de vruchten die zijn verblijf volgens Greenaway wel afwierp, worden met aanstekelijk genoegen geëtaleerd. Daarbij blijft de regisseur zijn denkbeelden trouw: zijn stokpaardje dat de macht van het scenario moet worden ingeperkt, wordt door het visueel opzwepende drama kracht bijgezet. De meeste films zijn volgens Greenaway niet meer dan bewegende plaatjes bij tekst; Eisenstein in Guanajuato lijdt eerder aan het omgekeerde probleem. De dialogen lijken slechts bedoeld om de beelden te bevestigen. Hoewel de teksten vaak uit de correspondentie van Eisenstein komen, doen ze onnatuurlijk aan - een saaie toevoeging aan een verder scherp en opruiend kunstenaarsportret.

Eisenstein in Guanajuato. Regie Peter Greenaway 105 min., in 12 zalen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden