Eindelijk onder professoren

Johan Simons, artistiek leider van NTGent, is in Gent tot eredoctor benoemd. Daardoor bevindt zich eindelijk weer eens een theatermaker ‘onder professoren’....

Gent De pasbenoemde dr. Johan Simons, artistiek leider van NTGent, schoot aan het eind van zijn dankrede bijna vol. In een betekenisvol betoog had Simons het gehad over het nut van herinneringen, over de taak en plaats van het theater in een samenleving die 24 uur per dag bol staat van informatiestromen, en over de rol van de acteurs binnen zijn theater. En toen brak zijn stem.

Tijdens een drukbezochte bijeenkomst in de schouwburg van Gent is Johan Simons maandag benoemd tot eredoctor aan de Universiteit van Gent. ‘Als blijk van waardering voor zijn artistieke vernieuwing, het maatschappelijk engagement in zijn werk en de internationale uitstraling die hij het Gentse stadstheater toebedeelde’, aldus de toelichting.

In haar laudatio ging professor Christel Stalpaert in op het engagement in het werk van Simons. Zij hekelde de ‘frivoliteitscultuur’ die de toeschouwer steeds vaker belet zelf te denken. Stalpaert: ‘Kan kunst de wereld redden, de polemische vraag die in 1993 tijdens Antwerpen Europa’s Culturele Hoofdstad werd gesteld, lijkt ingehaald door de vraag: hoeveel verontrustende kunst kan onze frivoliteitscultuur nog verdragen?’

Zij noemde Simons sceptisch, maar niet cynisch, een stelling die zij illustreerde door te refereren aan voorstellingen als Anatomie Titus en Tien Geboden.

In zijn dankwoord wees Simons op het belang van herinneringen in een wereld die alleen nog maar in volle vaart vooruit wil. ‘Wij leven in een tijd die de kunst van het vergeten feilloos beoefent. Een tijd die ons aanspoort in één richting te kijken: vooruit. Herinneren heeft niets te maken met nostalgie, noch met de omvang van de harde schijf op een computer. Herinneren is een actief en levensnoodzakelijk proces – geen gemeenschap zonder gedeelde herinneringen.’

Volgens Simons is een van de belangrijkste functies van het theater het opvullen van de gaten die in het bewustzijn zijn ontstaan. ‘Theater maken is, elke keer opnieuw, langzaam, langzaam metselen’, zo besloot hij zijn rede.

Achteraf bekende de regisseur op deze voor hem belangrijke dag bloednerveus te zijn geweest. ‘Tijdens het schrijven van mijn speech werd ik telkens overmand door mijn herinneringen. Ik ben 62, en sta dus veel dichter bij de dood dan bij de geboorte. Daar heb ik het soms moeilijk mee.’

Simons: ‘Ik geloof dat in het theater alleen Eduard Verkade ooit eredoctor is geworden. Nu, honderd jaar later, is die eer mij te beurt gevallen. En dat terwijl ik nog nooit een universiteit van binnen had gezien. Om met W.F. Hermans te spreken, verkeer ik nu onder professoren.’

Simons werkt intussen aan de voorstelling Underground naar een toneelstuk van Elfride Jelinek over de kredietcrisis. Volgend jaar verlaat hij Gent om intendant te worden van de Münchner Kammerspiele.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden