Eindelijk heeft Enschede een plein om te slenteren

Anders dan in mediterrane landen zijn de moderne pleinen in Nederland zelden geschikt voor aangenaam verpozen. Het zijn eerder loopplanken van en naar woonboulevards met een tochtige, verweesde uitstraling....

Van onze medewerker Ludo Diels

En als er één plein in Nederland ooit gekenschetst werd als tochtig en verweesd, dan was het wel het Hendrik Jan van Heekplein in Enschede. Een geplaveide vlakte, waar je de auto parkeerde om naar het centrum te lopen.

Dat nu is voltooid verleden tijd. Want, sinds het Rotterdamse architectenbureau West 8 het plein herinrichtte, maakt het integraal deel uit van het centrum. De gemeentelijke ambitie om een plein met allure te realiseren, is ingelost.

In tegenstelling tot het Schouwburgplein in Rotterdam – ook een project van West 8 – lijkt het Van Heekplein niet op het decor van een aflevering van Startrek, maar is het op menselijke maat gesneden.De leisteenachtige ondergrond van het plein maakt in Enschede slenteren mogelijk.

Tien jaar geleden is een begin gemaakt met het plein op de schop te nemen om de regionale positie van Enschede te versterken. Vooral de auto moest voorgoed uit het zicht. Grote klantentrekkers, zoals De Bijenkorf, werden aangezocht om zich in Enschede te vestigen. En zo geschiedde. Er is voor circa 270 miljoen euro geïnvesteerd.

Voor die miljoenen is het oude plein, dat oorspronkelijk van oost naar west liep, een kwartslag gedraaid. Daardoor is het meer in het verlengde komen te liggen van de winkellocaties in het zuiden. De parkeerplaats voor zeventienhonderd auto's is ondergronds.

Een peloton aan architecten, onder wie Pi de Bruijn, Kees Rijnboutt en Pim van der Ven, ontfermde zich over de gebouwen rondom het plein. Het stedenbouwkundig plan van West 8 houdt het midden tussen de bestaande behoefte aan grandeur en het respect voor de reeds bestaande, betrekkelijk lage structuur van het oude stadsweefsel.

Van de markante bouwsels die het plein omzomen hebben het overdekte winkelcentrum de Klanderij en winkelgalerij Twentec de meeste architectonische kwaliteit. De lage bouwhoogte evenals de mediterraan aandoende rode baksteen verschaffen het plein een rustgevende gloed.

De Klanderij komt van de tekentafel van Pi de Bruijn die vooral bekend is door zijn werkzaamheden aan de Tweede Kamer in Den Haag. De erin gevestigde winkels liggen subtiel verscholen achter grote ingangen. Binnen openbaart zich, mede door de imposante raampartijen en koepels, pas echt de kracht van dit gebouw.

Twentec van architect Pim van der Ven ligt er als een tere, langgerekte rups met twee koppen naast. Meest in het oogspringend is het mooie metselwerk dat de bakstenenhet effect van een mozaïekpatroon verschaft. De uitermate fraaie, met matglas afgewerkte bovenkant geeft 's avonds een mooie, steeds wisselende kleur aan de looproute. Groots is De Bijenkorf van voormalig Rijksbouwmeester Kees Rijnboutt met de erin opgenomen Hermes toren. Maar juist door zijn overgewicht detoneert de met enkele uitstulpingen voorziene toren enigszins.

Een piazza is met het Van Heekplein niet gerealiseerd. Het is jammer dat je het plein niet kunt ondergaan, zittend achter een cappuccino of een glas wijn. Het is er leeg. Wat er wel is: een weekmarkt en een oliebollenkraam.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden