Einde aan de sms-terreur? Tik STOP

Hoe maak je een einde aan het ontvangen van dure sms'jes op je mobiel? Hoe herken je een sms-abonnement? Er is een lespakket dat antwoord geeft op zulke vragen....

Argeloos had Wassim (12) zich op internet aangemeld voor een leuke IQ-quiz. Hij vulde zijn telefoonnummer in om de score te ontvangen. ‘Maar toen moest je dus zomaar betalen, dat wist ik niet.’ De betaalde sms’jes bleven binnenstromen, en het was Wassim niet duidelijk hoe hij het kon stoppen. ‘Toen kregen we een brief en heeft mijn vader de rekening betaald. Daarna was het pas afgelopen.’

Wassim hoort bij de 25 procent van de kinderen die volgens onderzoek van de stichting Mijn Kind Online ooit het slachtoffer is geworden van sms-terreur. Zij dachten zich eenmalig aan te melden voor een horoscoop, spelletje of ringtone, maar werden vervolgens vastgepind op een abonnement dat 10 euro per week kost, of meer.

Om kinderen alert te maken op dit soort diensten heeft de stichting Media Rakkers het lespakket Slim Sms’en ontwikkeld voor zowel basis- als middelbare scholen. Groep 8 van basisschool Parkrijk in Haarlem had vrijdag de primeur: bedenkers Liesbeth Hop en Bamber Delver van Media Rakkers kwamen het lesmateriaal uittesten in hun klas. Het belangrijkste onderdeel van Slim Sms’en is een quiz.

Liesbeth Hop tegen de leerlingen: ‘Kun je aan een telefoonnummer zien dat je aan een sms-abonnement sms’t?’ Een meisje roept bijdehand: ‘Ja het nummer is anders, dat zei je net ook al.’

Eerder had Hop inderdaad al uitgelegd dat het verschil tussen een sms’je van een bedrijf uit slechts vier cijfers bestaat, tegen de tien cijfers van een normaal mobiel nummer. Ze herhaalt nog een keer: ‘Dat je naar een abonnement sms’t, kun je dus zien aan het korte telefoonnummer. Dus let daarop jongens, dat je van tevoren nadenkt of je weet wat het kost en of je dat dan wilt of niet.’

Aanleiding voor het nieuwe lespakket is de aangescherpte gedragscode voor sms-bedrijven, die 1 maart in werking is getreden (zie inzet). ‘Leuk zo’n gedragscode’, zegt Liesbeth Hop, ‘maar het heeft pas zin als consumenten, en vooral kinderen, ook weten wat de regels zijn.’ Voor het lespakket zocht Media Rakkers samenwerking met de Stichting SMS Gedragscode, de overkoepelende organisatie van telecombedrijven en sms-diensten die probeert het gedrag van de eigen leden te reguleren. Dat Media Rakkers juist samenwerkt met de bedrijven die zelf dik verdienen aan het verkopen van dure abonnementen, kwam de stichting op kritiek te staan; het materiaal zou niet onafhankelijk genoeg zijn. ‘Onzin’, vindt Hop. ‘Het is juist goed dat de branche ook zelf verantwoordelijkheid neemt voor dit probleem.’ Sommige critici vinden dat er regelgeving moet komen die het sms-bedrijven verbiedt diensten te verkopen aan kinderen, zonder dat hun ouders daarmee instemmen. Maar Hop is van mening dat het beter is om kinderen er goed mee te leren omgaan. ‘Je kunt wel een verbod willen, maar dat is niet erg realistisch. Dit soort diensten is er nu eenmaal, leer kinderen dan liever hoe ze zien wat een dienst kost en hoe ze van een abonnement af kunnen komen.’

Voormalig SP-Kamerlid Arda Gerkens zou het lespakket aanvankelijk vrijdag in ontvangst komen nemen. In de Tweede Kamer maakte zij zich de afgelopen jaren sterk voor strengere wetgeving tegen malafide sms-aanbieders. Vrijdagochtend was er in de wijde omgeving van basisschool Parkrijk echter geen ex-SP’er te bespeuren. Volgens Bamber Delver van Media Rakkers was de afwezigheid van Gerkens te verklaren door haar drukke agenda.

Maar later vertelt Gerkens aan de telefoon dat ze toch een meer inhoudelijke reden had: ‘De kwaliteit van het lesmateriaal viel me erg tegen. Ik vind dat de kinderen te weinig worden gewezen op de nadelige gevolgen van sms-diensten.’ Ook vindt ze dat Media Rakkers zich met de lesboekjes tot een te jonge doelgroep richt. Kinderen uit groep 6 of 7 die van hun ouders misschien nog helemaal geen mobieltje mogen, worden door de lessen ‘lekker gemaakt’, meent Gerkens. ‘Ik zou daar als ouder niet blij mee zijn.’

Liesbeth Hop vindt dat wat naïef. ‘Een kwart van de kinderen tussen de 6 en 8 jaar heeft al een mobieltje. Bovendien hebben we ook aangepast materiaal voor het voortgezet onderwijs.’

De kinderen in groep 8 van Park-rijk kan deze discussie verder gestolen worden. Zij zijn allang blij dat het op school een keer gaat over sms’en in plaats van saaie sommen. Het belangrijkste dat hij van de les opgestoken heeft, zegt Wassim, is dat je een abonnement kunt opzeggen door ‘stop’ te sturen naar de afzender. ‘Dat wist ik niet.’ Die boodschap wordt er later nog eens extra ingestampt met een sms-wedstrijd. De kinderen moeten zo snel mogelijk een zin intikken op hun mobieltje: ‘Wil je dat een sms-abonnement stopt? Sms dan STOP naar de 4 cijfers van dit abonnement.’

Een paar minuten later blijkt Ugurcan (11) de snelste sms’er van de klas. Stoer vertelt hij dat hij nog nooit het slachtoffer is geworden van sms-terreur. ‘Ik stuur nooit iets naar een bedrijf, want dan ben ik bang dat het van mijn beltegoed af gaat.’ Hoe het kan dat juist Ugurcan zo snel kan sms’en? Zijn grijnzende klasgenootje Bilal (11) weet het wel. ‘Hij stuurt veel berichtjes naar zijn meisjes, dus hij heeft veel geoefend.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden