Eerste indruk is ronduit overweldigend

Kunst - Museum Voorlinden / Wassenaar

Vreemd en bijzonder: een museum waarvan de oprichter even opwindend vertelt over zijn collectie moderne en hedendaagse kunst als over de klimaatsbeheersingsapparatuur in de kelder. Bestaat zo'n museum dan? Jazeker: Museum Voorlinden. De dolenthousiaste oprichter: verzamelaar en oud-chemietycoon Joop van Caldenborgh.

Beeld Erik Smits

Laat hem aan het woord over hoe en waarom hij, nabij de Wassenaarse duinen, een museum heeft laten bouwen, en je krijgt een bevlogen betoog over de fijnmazige arceertechniek van Giorgio Morandi, de roestige staalplaten van Richard Serra en, ja, ook over de blauwe turbines en grijze meterkasten in het souterrain, die even strak in de verf zitten als de abstracte schilderijen van Ellsworth Kelly bovengronds.

Het zegt wel iets over hoe de bedenkers van het museum (naast Van Caldenborgh ook artistiek directeur Suzanne Swarts) gebouw, inrichting en collectieopstelling naar hun eigen hand hebben gezet. Namelijk: nauwgezet en ambitieus. Maar ook: met een kien oog voor ordening en smaak.

Heldere architectuur

De eerste indruk van het nieuwe museum is ronduit overweldigend. Haast onzichtbaar doemt het gebouw op tussen de bomen, het messcherp geschoren gras en de weelderige wildtuin. Met een oppervlak van een klein voetbalveld is het omvangrijk, maar tegelijkertijd bescheiden in zijn aanwezigheid.

Eenmaal binnen stralen de brede gang, lange zichtlijn, ruime zalen en het gefilterde daglicht je tegemoet. De heldere architectuur moet ervoor zorgen dat de kunst tot in de kleinste details en de ruimste maten geconsumeerd kan worden. Wat het geval is.

Tweede indruk? Die gaat over de kunst die er te zien is. Waarschuwing vooraf: wie door de hedendaagse kunst volledig uit het veld geslagen wil raken, lichtelijk verward, maatschappelijk geprikkeld of anderszins van streek, moet niet naar het Wassenaarse duinmuseum afreizen. Hier heerst rust en evenwicht, met hier en daar een onschuldig geintje: neem vooral geen duik in het kabbelende bassin van Leandro Erlich, maar volg voor een hilarische verrassing de trap benedenwaarts.

Perfectionisme in privémuseum aan de duinen

Joop van Caldenborgh is even enthousiast over het gebouw als over de kunst in zijn Wassenaarse Museum Voorlinden - volgende week open. Een rondleiding.

Beeld Erik Smits

Spierballen

De grote opwinding zit 'm bij Museum Voorlinden vooral in de gevarieerde collectie, minder in de ruime, wat plechtstatige presentatie. Het groen van Andy Warhols camouflageschildering spiegelt in de groene tinten die Sherrie Levine aan de schilderijen van Seurat ontleende. De rode appels van Tom Friedman reflecteren in de blozende wangen-portretten van Michaël Borremans.

Zeker, net als veel andere verzamelaars ontkomt Van Caldenborgh er niet aan zijn spierballen te willen laten rollen, met groot werk en een line-up van bekende namen. Ruim 200 ton aan staal van Richard Serra, een wandvullende pannensculptuur van Maha Malluh, een vitrine vol uitgedrukte peuken van Damien Hirst, portretten van Rineke Dijkstra, iets van Ai Weiwei, dat werk.

Mooi is wel dat het machismo van deze blikvangers wordt gecompenseerd met de geschilderde subtiliteit van Francis Alÿs, etsen van Morandi, tekeningen van Katja Mater. Overigens met de kleine aantekening: dat nog meer lef om al deze werken, groot en klein, bekend en onbekend, met elkaar te combineren de algehele eigenzinnigheid ten goede zou komen.

Museum Voorlinden

Wassenaar, opening 11 september. Tentoonstellingen Ellsworth Kelly Bloemlezing (t/m 8/1), Full Moon en (permanente collectie) Highlights. Toegang 15 euro. De Museumkaart is (voorlopig) niet geldig.

Privémusea

Is er ook nog een derde indruk? Zeker: hoe vriendelijk ogend en bescheiden Joop van Caldenborgh zelf ook mag overkomen, met Museum Voorlinden wil hij wel degelijk een speler zijn op het internationale Monopolybord van Triple A-privémusea.

In Nederland is Van Caldenborgh met zijn Voorlinden het rijtje andere privémusea al meteen ontgroeid, zoals Belvédère (Heerenveen), More (Gorssel) of Beelden aan Zee (Scheveningen). Maar of hij kan wedijveren met de optrekjes van buitenlandse collega-musea, zoals dat van Vuitton (in Parijs), Pinault (Venetië) en Beyeler (Basel)? Mwah. Van Caldenborgh zwijgt doorgaans minzaam als je hem de vergelijking voorlegt. Terecht. Want wat overblijft is toch die eerste indruk: overweldigend.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.