Column Tonie Mudde

Een zoekalgoritme bijschaven, zeker waar het informatie betreft die de volksgezondheid in gevaar kan brengen, is geen gekke gedachte

Een meisje wordt gevaccineerd tegen difterie, tetanus, polio (DTP), bof, mazelen en rodehond (BMR) tijdens een vaccinatiedag in Ahoy.

Boekhandel bol.com zet boeken van vaccinatiesceptici vol in de schijnwerper en haalt de schouders op over de mogelijke gevolgen daarvan.

‘Het is niet aan ons om te selecteren wat goed en fout is.’

Tot zover de reactie van bol.com, na klachten van wetenschappers over de dubieuze vaccinatieboeken die de grootste boekhandel van Nederland prominent in de etalage zet. Zoek op ‘vaccinaties’ op bol.com en je wordt overspoeld door een stroom pseudowetenschappelijke onzin van de buitencategorie. Het boek dat bol.com boven aan de lijst zet, claimt zelfs doodleuk dat wetenschappers geen onderzoek doen naar de veiligheid en effectiviteit van vaccins.

De wereldgezondheidsorganisatie WHO schat dat alleen al tussen 2010 en 2015 zeker 10 miljoen doden zijn voorkomen dankzij vaccinatieprogramma’s. Hoe effectief wil je het hebben?

En wat betreft die veiligheid: juist omdat vaccins worden gegeven aan gezonde kinderen, ligt de lat extreem hoog. Zelfs bij middelen die al zijn goedgekeurd, gaat het onderzoek nog door, onder meer bij het bijwerkingencentrum Lareb.

Ondertussen voedt een klein, maar luid schreeuwend clubje de onrust over vaccins, vaak met argumenten als ‘vaccins zijn onnatuurlijk’ of ‘de overheid en de farmaceutische industrie spelen onder één hoedje en verzwijgen bijwerkingen’. De gevolgen van dat twijfel zaaien, beginnen merkbaar te worden. Zo luidde de Europese Commissie vorig jaar de noodklok omdat EU-landen de internationaal afgesproken vaccinatiegraad voor ziektes als mazelen, difterie, kinkhoest en tetanus niet halen.

Bol.com schrijft: ‘Bij ons zijn er 17 miljoen artikelen te vinden, in dit aanbod is het belangrijk om zo relevant mogelijk te blijven en dat gebeurt op basis van veel voorkomend klik- en zoekgedrag van 9 miljoen klanten. Op die manier vergroot je de kans dat klanten het artikel het eerst zien waar ze vermoedelijk ook naar op zoek zijn, en ze dus eerder geholpen worden.’

De eerste suggesties bij het zoeken op het woord 'vaccinaties' op bol.com.

Wie zouden er op bol.com zoeken op het onderwerp ‘vaccinaties’? Waarschijnlijk vooral ouders die twijfelen over inentingen; de rest haalt gewoon de inenting of raadpleegt de site van het RIVM. Vervolgens krijgen die twijfelaars bij bol.com op basis van het klikgedrag van andere twijfelaars dus volautomatisch ‘Leven zonder vaccinaties’ en ‘Vaccinaties doorgeprikt’ in de schoot geworpen.

Bol.com wil natuurlijk niet bij elk nieuw boek eerst een wetenschappelijke adviesraad bijeen roepen die maandenlang gaat delibereren over hoe prominent titels in de digitale etalage moeten staan. Maar het zoekalgoritme bijschaven, zeker waar het informatie betreft die de volksgezondheid in gevaar kan brengen, is toch ook geen gekke gedachte.

Bol.com zet dubieuze anti-vaccinatieboeken prominent in de etalage

Wetenschappers hebben kritiek op de prominente plek die anti-vaccinatieboeken innemen op Bol.com. Waait de discussie over dubieuze boeken in onlineboekhandels van de Verenigde Staten over naar Nederland?

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.