Tv-recensie Emma Curvers

Een vrouwelijke agent in Indonesië moet lang, slim en... maagd zijn

Indonesië lijkt niet eens zo ver van huis, in de eerste Aletta’s Reis.

‘Zijn er toelatingseisen om als vrouw in Indonesië bij de politie te kunnen werken?’, vraagt journalist Step Vaessen een agente op straat. Jazeker, antwoordt die, je moet lang zijn, slim, en o ja, maagd. Veel zin om uit te wijden over de technische details heeft ze niet, maar Vaessen wrikt ze liefdevol naar boven: een tweevingerige zoektocht naar een maagdenvlies hoort erbij. Vond de agente dat gek? Nee hoor. Ongemakkelijk, pijnlijk, dat wel. Op dat moment troost je je nog met het idee dat dit een ver-van-mijn-bedshow is.

Step Vaessen, die zelf 22 jaar in Indonesië woonde, gaat in Aletta’s Reis ter ere van 100 jaar vrouwenkiesrecht op zoek naar de Aletta Jacobsen van nu. Ze doet dat via dezelfde wereldreis die arts en feminist Jacobs in 1911 en 1912 maakte, mede ter promotie van vrouwenkiesrecht. Misschien is Tri Rismaharini (beter bekend als Ibu Risma), de vrouwelijke burgemeester van de Indonesische stad Surabaya, wel zo’n moderne Aletta. Net als Jacobs wilde zij een einde maken aan prostitutie, daarom sloot ze in 2014 alle bordelen in Surabaya’s rosse buurt Gang Dolly. Glunderend poseert Risma in een naaiatelier, het voormalige bordeel Barbara, te midden van personeel dat zich zo nederig om haar heen vlijt dat je niet weet of ze haar vrezen of verafgoden. Even later spreekt Vaessen een sekswerker die ondergronds is gegaan. En de progressieve Indonesische feministe Firliana Purwanti, die de nieuwe, strengere seksmoraal afdoet als methode om conservatieve zieltjes te winnen. 

Dan zijn we ineens niet meer zo ver van huis, in Surabaya. Vorige week nog pleitte lijsttrekker en europarlementariër Peter van Dalen namens ChristenUnie-SGP voor een ‘Europees pooierverbod’– dezelfde wet die Gert-Jan Segers landelijk bepleit en waar sekswerkersorganisatie Proud vorig jaar fel tegen protesteerde. Het wetsvoorstel is niet in hun belang, zeggen zij, en er bestáát al wetgeving tegen mensenhandel. Ze krijgen daarbij steun van een nieuwe golf feministen.

De eerste Aletta’s Reis schetst met een aantal rake personages een knap beeld van de Indonesische seksmoraal, en overstijgt dat ook: het verhaal past in een breder spanningsveld van vrouwenrechten, tussen conservatief en progressief, en tussen feminisme van de oude en nieuwe stempel. Vaessen, die feminist werd in een tijd dat die beweging kritischer was over sekswerk, weet zelf niet zo goed aan welke kant ze staat: ‘Is het de vrijheid van vrouwen hiervoor te kiezen (…), of is het nooit een echte vrije keuze en gaat het altijd gepaard met uitbuiting?’ De serie geeft gelukkig geen pasklare antwoorden, want mensen met pasklare antwoorden zijn altijd een beetje eng.

Zo is daar het antwoord van burgemeester Risma, op de vraag wat te doen aan de driften van de duizenden mannen die voorheen als mieren de honderden peeskamertjes in en uitliepen. ‘Als ik studentes spreek, probeer ik het op een wat minder directe manier te vertellen’, legt Risma uit. ‘Ze moeten lief zijn voor hun man.’ Daarnaast zorgt Risma ervoor dat er voldoende parken en sportfaciliteiten in de stad zijn, want daar gaan mannen kennelijk heen als het bordeel dicht is. Laat Gert-Jan Segers dat maar niet horen. 

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden