filmrecensie the ancient woods

Een voice-over is niet nodig in de schitterende natuurdocumentaire The Ancient Woods (vier sterren)

Filmrecensie: The Ancient Woods

De klappen die twee korhoenders elkaar verkopen met hun vleugels dreunen dof door het besneeuwde woud. Een muis komt oog in oog te staan met een adder. Op de toppen van een plant wordt een insect belaagd door een spin, rond en geel als een bijna rijpe cherrytomaat. 

Zomaar drie scènes uit het prachtige The Ancient Woods, waarbij je je makkelijk de smeuïge commentaarstemmen kunt voorstellen die je al zo vaak hebt gehoord bij natuurdocumentaires. Zo zou een voice-over dat korhoendersduel in een bokswedstrijd kunnen veranderen, of je nadrukkelijk wijzen op de doodsangst in de ogen van de muis.

Wat een verademing dat The Ancient Woods (Sengire) zijn publiek juist op eigen initiatief laat kijken en luisteren. Cineast Mindaugas Survila trok naar een van de laatste ongerepte bossen van zijn vaderland Litouwen, en neemt je in alle rust mee op die trip; zonder voice-over en muziek, zonder dwingend verhaal.

Het kalme tempo van de lang aangehouden, soms vertraagde beelden smoort gaandeweg de behoefte aan informatie; het doet er uiteindelijk niet toe te weten hoe die dieren heten of wat ze uitspoken. Liever vergaap je je  aan een olie-achtig glanzend keverpantser, aan een insect dat zich uit het ijs wurmt, of aan een wolvenjong dat meedoet met het gehuil in de verte. Sterren blijken vuurvliegjes te zijn. Met je ogen zweef je langs de door vissen losgewoelde bodem van een meer, terwijl de soundtrack scherpstelt op het geruis van de nacht. De morgen breekt aan, de avond valt; veel méér structuur is overbodig, bij zo veel bedwelmende natuurschoonheid.

De mens duikt in The Ancient Woods drie keer op. Aan het begin en einde van de film, op de grens tussen bos en beschaving, en na ongeveer een uur speeltijd. Abrupt maken de dierentaferelen dan plaats voor een lange close-up van een ernstige, zwijgende man, die met schokkerig handcamerawerk wordt gadegeslagen terwijl hij het bos inloopt. Een opvallend vervreemdend moment, doelbewust wringend met de rest van de film: in de wereld van The Ancient Woods voelt deze ene mens als een misplaatste indringer.

Survila lijkt je zodoende ook te willen wijzen op zijn eigen aanwezigheid in het bos. Gelukkig verdwijnt dat effect zo snel als het kwam: zodra de film terugkeert naar dat ene eekhoorntje in zijn hol, of naar ooievaarskuikens die zich in slowmotion laven aan een maal van kikker, eist de wildernis haar hoofdrol weer glansrijk op.

The Ancient Woods,  Documentaire, regie Mindaugas Survila, 85 min., in 3 zalen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.