Een uitstekende Tristan und Isolde in indrukwekkende breedbeeldsetting

Een uitstekende Tristan en Isolde in indrukwekkende breedbeeldsetting. Het orkest is iets te onderkoeld om de opera eer aan te doen.

Stephen Gould als Tristan en Ricards Merbeth als Isolde. Beeld De Nederlandse Opera

Voor een uitverkochte première van een langverwachte productie van Wagners Tristan und Isolde, waren er donderdagavond bij De Nationale Opera veel lege stoelen. Sneu voor wie een kaartje had gekocht voor 173 euro en strandde door de storm, maar ook bij code rood moest Isolde sterven. Dat deed ze ook, even na elf uur. En hoe.

Eindelijk is Tristan und Isolde, in de regie van Pierre Audi, dan in Amsterdam te zien en horen. In mei 2016 beleefde de productie haar vuurdoop in Parijs. 'Een opera als een koortsdroom', schreef de Volkskrant toen in een viersterrenrecensie. Vervolgens was ze in Rome te zien. Toch moesten we die voorstellingen in die metropolen als 'aanloop' naar de première in Amsterdam zien, zei dramaturg Willem Bruls woensdag in deze krant. De theatervloer van het huis aan het Waterlooplein is groter - dit zou 'cinemascope' worden.

Tristan und Isolde

Opera
Opera van Richard Wagner door De Nationale Opera.
Regie Pierre Audi.
Gezien 18/1, Nationale Opera & Ballet, Amsterdam.
T/m 14/2

Het beeld blijkt inderdaad indrukwekkend. Het weidse speelvlak, de decors van Christof Hetzer die een onvolkomen wereld vol verval suggereren. De tweede akte speelt zich af tussen houten palen, die het midden houden tussen een scheepswrak en een walvisskelet. De opstelling doet denken aan Stonehenge. De verwijzingen naar rituelen zijn, geheel des Audi's, talrijk - zo talrijk dat je je lang na afloop nog naar dwarsverbanden zoekt (wat had die mummie op die stellage in akte drie te betekenen?).

Het Nederlands Philharmonisch Orkest heeft met Marc Albrecht een wagneriaan in huis, maar onder zijn leiding klonk het orkest net iets te onderkoeld om de koortsdroom recht te doen. In Wagners liefdesopera, waarin de emoties van de personages primair worden weergegeven door het orkest, mag je als dirigent best de suggestie wekken dat je de controle verliest - genoeg broeierige maten die erom smeken.

Lees verder onder de trailer.

Daarmee sluit Albrechts benadering (onbedoeld?) aan op de afstandelijke regie van Audi, die Tristan en Isolde nooit écht dicht bij elkaar laat komen. Hoewel in Wagners libretto niet expliciet wordt dat de twee het met elkaar doen, is zó'n seksloze productie wel een statement.

Qua zang wisten de Wagner-liefhebbers dat het wel goed zou komen. Stephen Gould, de laatbloeier die nog lang zijn brood verdiende met musicalrollen, liet bij DNO eerder een onuitwisbare indruk achter als Siegfried en is op 56-jarige leeftijd een ervaren Tristan. Gould weet de loodzware partij met zijn stralende heldentenor fenomenaal gestalte te geven. Mooi om te zien: hij weet precies op welke plekken hij zijn stem moet sparen. In het liefdesduet met Isolde maakt hij zijn stem prachtig klein - kamermuziek in een breedbeeldsetting.

Maar als acteur verdient hij wel wat hulp. Natuurlijk, dat Isolde zo smoorverliefd op hem is geworden, komt door die dekselse liefdesdrank, maar toch: echt zijn best om aantrekkelijk over te komen doet Gould niet (denk aan een kruising tussen Jiskefets Michiel Romeyn en zanger en acteur Thomas Acda). En wat zit hij daar onbeholpen op zijn knieën als Isolde hem dwingt de drank in te nemen?

Ricarda Merbeth is als Isolde aan de ernstige kant, maar zingt uitstekend. Het slot, waarbij niets meer van haar over is behalve een zwart silhouet, is het waard om een storm voor te trotseren.


Hoe zet je een opera op het toneel waarin alles draait om emotie, niet om actie?

Na opvoeringen in Parijs en Rome komt Wagners Tristan und Isolde naar Amsterdam. Dramaturg Willem Bruls werkte mee aan de nieuwe interpretatie van de opera. Hoe deed hij dat en wat was zijn rol in de bewerking? (+)

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden