Een trip langs zwarte werkelijkheid en weirde fantasie

Twee uur lang haakt Koen van Kaam als Tsjechische papierpletter in je vast, een trip langs zwarte werkelijkheid en weirde fantasie. De monoloog, naar de novelle van Hrabal, gaat van nacht-merrie-achtig naar magisch.

Beeld wendy marijnissen

Al 35 jaar perst hij papier tezamen, tot grote stevige balen. Geen droombaan. Het gebeurt in een kelder zonder daglicht en hygiënisch is het er niet: wat er al niet in papier wordt verpakt en weggelazerd, van bloederig slachtafval tot en met koffiegruis en scheermessen.

De held van Al te luide eenzaamheid, novelle van de Tsjechische schrijver Bohumil Hrabal (1914-1997), leeft ondergronds. Hij is weleens boven, om bier te halen, maar daar is het ook niet pluis. Onder zijn papieren universum hoort hij de rattenstrijd in de riolen. Hij kiest dan liever voor dit vage vagevuurbestaan. Er komen ook mooie dingen voorbij, zoals geschriften van filosofen en reproducties van kunstwerken.

Weirde fantasie

Acteur Koen van Kaam speelt dit Hrabalpersonage in regie (en bewerking) van Koen De Sutter bij het Antwerpse gezelschap Zuidpool. Vorig seizoen werd de voorstelling geselecteerd voor het Vlaams Theaterfestival en gelukkig is er nu nog een tournee. Twee uur lang haakt Van Kaam zich in je vast met deze solo, een trip langs zwarte werkelijkheid en weirde fantasie, langs vunzigheid en filosofie, langs het onderbewuste en al te bewuste.

Op die kleine speelvloer vol papier met die gruizige, bijna stroeve pianoklanken die componist Jorgen Cassier prachtig live ten gehore brengt, met de monoloog van de zwart besmeurde papierpletter - het is magisch op momenten. Soms zo beklemmend, vies en nachtmerrie-achtig dat het pijn en walging geeft, dan weer zo sprookjesachtig en beeldend dat het verwondering oproept. Hoewel het politieke klimaat - Hrabal schreef zijn novelle tussen 1972 en 1976 - niet is weg te denken, heeft de voorstelling die kennis niet nodig om indruk te maken, zo universeel en tegelijk persoonlijk als ze is.

Al te luide eenzaamheid

Van Bohumil Hrabal door Theater Zuidpool. Regie: Koen De Sutter. De Brakke Grond, Amsterdam, 20/10. Hier 23 en 24/10, daarna diverse plaatsen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden