Recensie Geluidskunst

Een tentoonstelling van klanken, tonen en noten

In een voormalige scheepsmotorenfabriek in Dordrecht roepen zestien kunstenaars sonore (en soms oorverdovende) geluiden op, die de bezoeker laten reizen door ruimte en tijd.

Foto Rutger Pontzen

‘Hoe komt het toch dat geluid kan maken dat je denkt ergens anders te zijn?’ De vraag die de Britse kunstenaar Justin Bennett zich stelt is een mooie. Want het is waar: zoals een geur in een enkele seconde herinneringen aan vroeger kan ophalen, zo doet een bepaald geluid je meteen denken aan een stad, gebouw of landschap.

Proef op de som is de tentoonstelling waaraan Bennett deelneemt in DordtYart, het Dordtse kunstcentrum aan de Beneden Merwede. Titel: Science of Sound.

De tentoonstelling geeft een overzicht van geluiden en klanken die, hoe abstract ze op zichzelf ook zijn, je over kilometers afstand kunnen laten dwalen.

Een treingeluid uit een megafoon? Onmiddelijk sta je op het stationsperron. Oorverdovend (elektronisch) krekellawaai? Een zomeravond in het Italiaanse binnenland. Knikkers die door holle pijpen en over golfplaten naar beneden rollen? De hervonden kindertijd. Krijsende meeuwen? Afsluitdijk.

Een kleine 25 geluidswerken van zestien kunstenaars zijn er in en buiten de gigantische hal van een voormalige scheepsmotorenfabriek te beluisteren. Het knettert af en toe behoorlijk tegen je trommelvliezen. En dat alles begeleid door de sonore bromtoon van een paar pianoharpen die het duo Mike Rijnierse en Rob Bothof door de ruimte laten schommelen.

Het is duidelijk dat in en rondom deze constructiehal muziek noot voor noot en toon voor toon uit elkaar en weer anders in elkaar wordt gezet.

Het beste voorbeeld is misschien wel de bijdrage van Edwin van der Heide, die een aantal pneumatische ventielen tegen elkaar openzet, er met korte tussenpozen lucht doorheen perst en ritmen oproept die je per minuut in een andere stemming brengen.

Toch verrassend: hoe een wetenschappelijk mechaniek, dat je eerder in een laboratorium verwacht, toch sferen weet op te roepen die je door tijd en ruimte laat reizen, zoals Justin Bennett had voorspeld.

Science of Sound. DordtYart, Dordrecht, t/m 7/10.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.