Een superheldenkostuum moet geloofwaardig zijn

Kostuumontwerper Lindy Hemming kleedde enkele van de grootste personages uit de filmgeschiedenis, met als laatste wapenfeit Wonder Woman. In V haar masterclass: wat is het geheim achter een goed superheldenkostuum?

Henry Cavill als Superman, Gal Gadot als Wonder Woman en Ben Affleck als Batman. Beeld ap

Een doodgewone sneaker. Een nieuw model van Nike om precies te zijn. Terwijl Lindy Hemming haar ogen over het ontwerp liet glijden, wist ze ineens hoe Batmans nieuwe pak eruit moest zien.

Dat bezorgde de kostuumontwerper tot dat moment nog hoofdbrekens. Hemming was destijds aan het werk voor The Dark Knight (2008), de tweede Batmanfilm van regisseur Christopher Nolan. De voornaamste opdracht: het pak mocht niet te zwaar zijn en acteur Christian Bale moest er beter in kunnen bewegen dan in Nolans Batman Begins (2005). Hemming had al onderzoek gedaan naar gepantserde kleding die in het leger werd gebruikt. In de motorsport werden een nieuw soort flexibele, beschermende pakken gemaakt, die had ze ook bestudeerd. Maar pas toen ze de gympen zag, viel alles op zijn plaats.

Eigentijds

'Laagjes! Die sneaker had een basis van mesh-stof, er was een elastisch deel en bij de neus en hiel zaten verstevigingen. Zo kon ik het pak ook ontwerpen: wel de basisvorm behouden, maar het opbouwen uit verschillende materialen met verschillende functies.'

Iconen voorzien van een eigentijdse jas: dit is wat de Welshe kostuumontwerper Hemming (68) de afgelopen twintig jaar voornamelijk heeft gedaan. Ze kleedde geheim agent James Bond vijf keer en gaf computerspelpersonage Lara Croft haar zilverkleurige bodysuit in de verfilming van de game. Ze ontwierp voor de tovenaarsleerling Harry Potter c.s. en voor Londons beroemdste beertje, Paddington.

Hemming begon haar carrière op de sets van Britse regisseurs als Stephen Frears en Mike Leigh. Met de kostuums voor Leighs in de 19de eeuw spelende Topsy-Turvy won ze in 2000 een Oscar. Na haar werk voor de romantische komedie Four Weddings and a Funeral (1994) werd ze steeds vaker gevraagd voor Hollywoodblockbusters. De laatste jaren verzorgde ze vooral de kleding voor superheldenfilms. Ze 'deed' de duistere Batman-trilogie van Christopher Nolan en Wonder Woman vanaf 1 juni in de Nederlandse bioscoop en de eerste superheldenfilm met een vrouwelijke hoofdrol in twaalf jaar.

Bij de opening van het Imagine Film Festival vanavond krijgt Hemming een Career Achievement Award. Ook is er tijdens dit festival voor de fantastische film een tentoonstelling te zien van haar ontwerpschetsen en geeft Hemming een masterclass Costume Design.

Selectie filmografie

1984 Comfort and Joy - 1985 My Beautiful Laundrette - 1990 The Krays - 1994 Four Weddings and a Funeral - 1995 GoldenEye - 1997 Tomorrow Never Dies - 1999 Topsy-Turvy - 1999 The World Is Not Enough - 2001 Lara Croft: Tomb Raider - 2002 Die Another Day - 2002 Harry Potter and the Chamber of Secrets - 2003 Lara Croft Tomb Raider: The Cradle of Life - 2005 Batman Begins - 2006 Casino Royale - 2008 The Dark Knight - 2010 Clash of the Titans - 2012 The Dark Knight Rises - 2014 Paddington - 2017 Wonder Woman

Hoe ontwerp je nu volgens haar een goed superheldenkostuum? 'Ik vind dat er een zekere logica in het pak moet zitten', vertelt ze via Skype vanuit Engeland. Een cape is dus niet zomaar een cape, maar heeft een functie die bepaalt hoe hij eruitziet. 'Er zijn ontwerpers die werken vanuit hun fantasie, maar dat interesseert me eigenlijk niet. Ik denk altijd zo: als er zoiets zou bestaan als superhelden, hoe zouden die er dan uit moeten zien in de wereld waarin ze leven? Je moet zo'n pak geloofwaardig maken.' En er zijn nog drie dingen waar je als superheldenkostuumontwerper goed over na moet denken.

1 Bewaar de essentie

Het is intimiderend, het ontwerpen van een superheldenpak. De verantwoordelijkheid is enorm, en zelfs nog groter dan bij de andere beroemde personages die Hemming onder handen nam. 'Die strippersonages zijn ontstaan in de jaren dertig en veertig van de vorige eeuw. Je moet hun een eigentijds kostuum geven en er tegelijkertijd voor zorgen dat de essentie van het oorspronkelijke ontwerp voor de fans behouden blijft. Want als je dat niet doet, vallen ze meteen over je heen.' Met andere woorden: je moet een iconisch pak zien te herinterpreteren, binnen bepaalde grenzen. Je kunt bij het Batmanpak dus wel experimenteren met materialen, maar aan het silhouet met die oortjes en die cape mag je nooit toornen. En neem Wonder Woman, Hemmings laatste project. De film laat zien waar zij vandaan komt: ze is een vrouwelijke krijger die opgroeit in een oude, matriarchale beschaving. De kleding die ze draagt in de strips, eigenlijk een satijnen niemendalletje dat refereert aan de Amerikaanse vlag, is dan volstrekt onlogisch. Samen met Michael Wilkinson (kostuumontwerper van Batman v Superman (2016), de eerste film waarin Wonder Woman nieuwe stijl te zien was) bedacht Hemming een gevechtsoutfit van metaal en leer. Toch is ze door de vorm van haar kleding nog steeds herkenbaar als Wonder Woman. Wilkinson en Hemming lieten zich bovendien inspireren door de adelaar die Wonder Woman als embleem droeg, in latere strips vereenvoudigd tot WW, naar haar initialen. 'Bij het ontwerpen van de metalen platen zijn we met die lijnen gaan spelen. Daarmee is dat WW een vast motief geworden.'

Wonder Woman in de strip.

2 Een vrouwenpak hoeft niet seksistisch te zijn

Vrouwelijke superhelden zijn al snel wandelende puberjongensfantasieën met hun strakke, blote pakjes. Maar Wonder Woman, zo vonden Hemming en regisseur Patty Jenkins, moest geen geseksualiseerde stoeipoes worden. 'Natuurlijk: ze moest er wel leuk uit zien, maar dat betekent niet dat haar borsten uit het pakje hoeven te puilen.' Hemming zocht haar inspiratie vooral bij oude matriarchale beschavingen uit Europa, ten tijde van de Grieken en Romeinen. Ze bekeek de gevechtskledij waarin de koninginnen waren begraven. Ceremoniële tenues, gemaakt van goud. 'Prachtig, maar niet praktisch en nog net te veel 'mooie-meisjes-spullen'. Het woord waar ik vooral mee aan de slag ben gegaan, was 'sport'. Als vrouwen in die samenleving een soort gepantserde sportkleding dragen is dat wel geloofwaardig.' Overigens hangt ook veel af van degene die je in het pak hijst, benadrukt Hemming. Actrice Gal Gadot speelt de hoofdrol in Wonder Woman. Ze is mooi, sportief, lang en slank, maar ze is niet het type dat de seks meteen aan haar kont heeft hangen. 'Met een andere actrice was het een stuk moeilijker geweest.'

3 Denk om de cape

Je kunt er als ontwerper bijna niet omheen in superheldenfilms, maar een cape is 'afschuwelijk om te ontwerpen en ingewikkeld om te gebruiken', aldus Hemming. Daarom had ze Wonder Woman liefst geen cape willen geven. Een groot deel van de film speelt zich echter af in de kou, dus alleen de kleine gevechtsoutfit was te fris. 'De cape mocht niet te zwaar om Gadots schouders hangen, maar het moest er wel warm en comfortabel uitzien. We hebben het gemaakt van mohair, met een zachte, lamswolachtige toplaag en Mongools lamswol aan de randen. Nu vind ik het heel mooi.' Voor Batman wilde Nolan precies het omgekeerde. 'Batmans cape mocht niets wegen, zodat de jongens van de special effects hem mooi konden laten opbollen door er lucht onder te blazen. Dus gebruikten we een soort parachutestof die dankzij een speciaal procedé niet kan scheuren: ripstop silk. De andere kant was weer zo bewerkt dat de stof iets donker fluweel- of dierenhuid-achtigs kreeg. In sommige van zijn capes hebben we zelfs hele dunne adertjes van plastic gemaakt. Als je daar lucht door blaast, kun je de cape precies zo laten bewegen als je wilt.'

Boevenpak

Door haar werk aan superheldenfilms ontwierp Lindy Hemming uiteraard ook de kostuums voor een aantal stripschurken: in Nolans Batmanfilms is ook Catwoman te zien bijvoorbeeld, en superschurk Bane, die een angstaanjagend masker draagt. Maar de bekendste is Batmans aartsvijand de Joker, een rol waarmee Heath Ledger postuum een Oscar won. Juist bij slechteriken heb je meer vrijheid om het personage samen met de acteur in te kleuren, aldus Hemming. Voor de Joker keek ze naar kleding van punkontwerpers als Vivianne Westwood en Malcolm McLaren en samen met Ledger bestudeerde ze 'ruige dandy's' uit de punkrockscene, zoals Sid Vicious, Iggy Pop en Pete Doherty. 'We zochten naar mensen die er in werkelijkheid zo uit zouden kunnen zien als de Joker. We bedachten waarom zijn make-up er zo uit zag, en waarom zijn haar groen was.' Ook hiervoor geldt: hoe bizar het personage ook, het moet er wel geloofwaardig uitzien.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden