Een stralende lach als enig wapen tegen de droefheid van het leven

 

Een lachspiegel, dat is ons geheugen: niets is meer zoals het was. Dat merkt Maria, de hoofdpersoon van Wolk, de eerste roman van Marco Lodoli (1956) die in het Nederlands verschijnt. Maria, dochter uit een gegoed gezin, gaat studeren en wordt lerares. Tot wanhoop van haar ouders trouwt ze met de vrolijke flierefluiter Augusto, die af en toe een grijpstuiver opstrijkt door als goochelaar op feestjes op te treden.

Ze krijgen een zoon, Pietro, die Maria praktisch in haar eentje moet opvoeden. De verantwoordelijkheid voor het gezin laat Augusto, wiens 'artiestennaam' Wolk even luchtig is als zijn levensfilosofie, zonder veel scrupules aan Maria over.

In de ogen van Wolk is er maar één wapen bestand tegen de droefheid van het leven: een stralende lach. Problemen gaat hij te lijf door een prachtige papieren bloem uit zijn vuist te toveren.

Pietro is een gevoelig kind dat moeite heeft met onrecht. Als hij gaat studeren - het zijn de jaren van lood in Italië, waarin extreem links en rechts bloedig de strijd aangaan - ontwikkelt hij zich tot een verbeten communist die geweld niet schuwt. Lang weten vader en zoon hun onderlinge conflict uit de weg te gaan, maar uiteindelijk zorgen hun onverenigbare karakters voor een tragische ontknoping.

Al jaren staat het huis waar dat drama zich heeft afgespeeld, net buiten Rome in de heuvels, te koop. Dan meldt zich een jonge makelaar, Gabriele, die de bejaarde Maria iedere dag in Rome komt ophalen en met haar naar de villa rijdt.

Samen wachten ze op gegadigden. Tijdens dat urenlange wachten vertelt Maria, aangespoord door Gabriele, haar levensverhaal.

Vanaf de eerste bladzijde is het duidelijk dat we vraagtekens moeten zetten bij de betrouwbaarheid van Maria als vertelster. En zo lijken we, net als Maria zelf, aan het einde van deze kleine roman met lege handen te staan: hebben we nu haar werkelijk levensverhaal gelezen, of was het een lange blik in een doffe spiegel met waanbeelden? Voor ons en de geduldig toehorende Gabriele doet het er niet toe: we zijn betoverd door het verhaal.

Wolk is van een onweerstaanbaar mooie treurigheid.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden