Reportage

'Een Stormtrooper is twintig keer zo tof'

Dit najaar komt de nieuwe Star Wars-film. Aan de vooravond van 's werelds grootste fanbijeenkomst in Los Angeles, die morgen begint, zocht de Volkskrant in Utrecht het 'Dutch Garrison' op. En hoe is het eigenlijk met Luke Skywalker?

Stormtrooper (Pascal van der Toorn Vrijthoff).Beeld Daniel Cohen

Het is zijn eerste dag als stormtrooper. Pascal van der Toorn Vrijthoff (47), in het dagelijks leven calamiteitenexpert bij de KLM, wandelt in het kostuum van een keizerlijke soldaat uit Star Wars over de Verzamelaarsbeurs in de Utrechtse Jaarbeurs. Bezoekers gaan met hem op de foto, kinderen krijgen een high five.

Een jeugddroom gaat in vervulling. 'Al sinds ik in 1977 de eerste film zag, met mijn moeder in de bioscoop. Ik dacht: wow, dat glanzende witte harnas!'

TIE pilot (Etienne Jassoy).Beeld Daniel Cohen

1.300 euro

In december kreeg hij te horen dat hij kanker heeft ('ik ben inmiddels geopereerd, de vooruitzichten zijn goed'), wat hem deed besluiten niet langer te wachten met zijn verkleedpartij. De helm en beschermingsuitrusting kost zo'n 1.300 euro, zonder onderpak, laarzen of wapen. Zitten kan niet, dan breekt het plastic. Traplopen is moeilijk en vanuit de helm heeft hij niet veel meer dan een meter zicht.

Door de Utrechtse hal struinen meer figuren uit het universum van Star Wars-bedenker George Lucas. Twee Stormtroopers, twee Biker Scouts, een Snowtrooper, Darth Vader, Darth Maul, een Tusken raider. Die laatste, een ingezwachtelde, inheemse soort van Luke Skywalkers thuisplaneet Tatooine, met verrekijkerogen, heeft het extra zwaar vandaag. 'Hij heeft tunnelvisie', verklaart een Stormtrooper die erover waakt dat zijn kompaan niet struikelt. 'Wij hebben al een behoorlijke dooie hoek, vanwege onze helm. Hij ziet alles door twee aluminium kokers.'

Biker Scout (Rianne van Houwelingen).Beeld Daniel Cohen

Het kwaad

Wat de groep verenigt, naast een gedeelde liefde voor Star Wars, is de keuze voor het kwaad. Net als alle leden van het 501st Legion, een zevenduizend leden tellende, internationale non-profit organisatie gerund door Star Wars-fans, dost de Nederlandse divisie (the Dutch garrison) zich uit als de slechteriken uit de filmreeks.

Etienne Jassoy (38), als TIE pilot in dienst van het kwade keizerrijk, met zwarte helm: 'Zo'n Jedi-ridder is leuk hoor, maar een Stormtrooper is twintig keer zo tof. Kostuums van het rijk zien er gewoon beter uit. Punt.'

Toetreden tot de club kan iedereen die boven de 18 is, maar de kostuums die ze willen dragen, dienen eerst te worden voorgelegd aan een internationale commissie. Vier foto's, van alle zijden - met een pak uit een speelgoedwinkel of carnavalszaak kom je niet door de keuring.

Star Wars Celebration

Vandaag begint in Los Angeles de Star Wars Celebration, 's werelds grootste jaarlijkse bijeenkomst voor fans van de schepping van Lucas. Regisseur J.J. Abrams geeft er tekst en uitleg over de continuering van het ruimtesprookje; drie films die zich, anders dan de 'prequels' (1999-2005), zullen afspelen ná de oorspronkelijke trilogie.

Zeven leden van de Nederlandse fan-tak zijn afgereisd naar Amerika. Liefst waren ze allemaal meegegaan, maar zo'n Star Wars-jaar, dat in december culmineert met de première van Episode VII: The Force Awakens, is ook zonder vliegtickets al een aanslag op de portemonnee, vanwege de aanschaf van nieuwe uniformen.

Peter Brouwer (51) staat buiten de Jaarbeurs een sjekkie te roken. Uit het zicht van de binnenstromende dagjesmensen, want een rokende Stormtrooper, dat kan niet. 'Oude garde', noemt hij zich. De werfcoördinator uit de Rotterdamse haven was er al bij toen het Nederlandse garnizoen slechts een handjevol leden telde, in plaats van de huidige zeventig.

Darth Maul (Jelle Quispel).Beeld Daniel Cohen

Warm?

'Of het warm is in zo'n pak?' - de vraag die ze hem altijd weer stellen, overal. Hij heeft een ventilator ingebouwd in zijn helm, een uitkomst. En eerlijk is eerlijk, toen Brouwer voor het eerst in zijn leven een échte Stormtrooper ontmoette, stelde hij de vraag zelf ook.

Anthony Forrest, figurant in de eerste Star Wars-film, bleek zeer benaderbaar. ''These are not the droids we're looking for' - dat is hij, die dat zegt. Hij is de bekendste trooper. Daar sta je dan gewoon mee te lullen. Mijn strot zat dicht van de emotie. Hij is getrouwd met een Nederlandse, bleek bij mij om de hoek te hebben gewoond in Rotterdam.'

Bij het verschijnen van de nieuwe ruimtesprookjes gaat veel aandacht van de media uit naar de herintredende hoofdrolspelers van toen. Mark Hamill, Carrie Fisher en Harrison Ford spelen een rol(letje) in de nieuwe reeks.

Darth Vader (Thiërry Tetenburg)Beeld Daniel Cohen

Liefdadigheid

De fans hebben vooral contact met de minder bekende acteurs, die in een pak verstopt zaten. Brouwer stuurde de man die Chewbacca speelt, de harige kompaan van Han Solo, een bericht via Facebook. 'Hij is ziek geweest, problemen met z'n knieën en weet ik wat.' De knieschijven van de 2.15 meter lange zeventiger Peter Mayhew zijn speciaal opgelapt voor de nieuwe films.

Als Stormtrooper kom je overal: van de Verzamelaarsbeurs tot het Boekenbal, om het sciencefictionthema wat aan te kleden. Via stichtingen als Opkikker en Doe een wens leggen de clubleden bezoekjes af aan kinderziekenhuizen. Soms hakt het erin, die liefdadigheid. TIE pilot Jassoy: 'Er zijn Opkikkers bij dat ik blij ben dat ik een helm op heb, dan lopen de tranen over je wangen.' Brouwer: 'Dan gaan we napraten, met de groep.'

Wie een Star Wars-kostuum aantrekt, krijgt te maken met vooroordelen, zo ondervindt Jelle Quispel (29), verkleed als Darth Maul, met tien opplakhoorns op zijn kaalgeschoren en rood-zwart geverfde hoofd. 'Ik werk bij Blokker als verkoper. Collega's - vooral vrouwen - die ervan weten, denken al snel: je bent een sulletje.' Stormtrooper Brouwer corrigeert: 'Hoeft niet. Ik werk tussen de havenarbeiders, die vinden het allemaal geweldig. Mijn Star Wars-foto's hangen gewoon op kantoor.'

Tusken raider (Erik van der Kuip).Beeld Daniel Cohen

Wandelende Star Wars-encyclopedie

De club kent ook 'aardig wat meisjes', zegt Rianne van Houwelingen (25), die verkleed gaat als Biker Scout, de keizerlijke soldaatsoort die waakt over de bosplaneet Endor. 'O, dat had ik nooit van jou verwacht, hoor ik vaak. Maar ik ben een wandelende Star Wars-encyclopedie, net als de rest.'

Stormtrooper Brouwer: 'Er zitten mooie tantes bij ons Garrison, echt appetijtelijke dames. Die gaan in het weekend helemaal blauw of groen geschminkt. Puck, onze pr-dame, die loopt dan rond als prinses Leia. Slavin Leia hè, met die bikini.'

Niet alle bezoekers van feesten en evenementen gedragen zich als ze een Star Wars-figuur ontwaren. 'Zo'n keiharde pets op je helm. Moet dat nou?'

Live persconferentie

Vanavond om 19.00 uur is de persconferentie van regisseur J.J. Abrams vanaf de Star Wars Celebration te Los Angeles, live te volgen in Pathé Arena te Amsterdam. Diverse leden van de Nederlandse tak van het 501st Legion zijn daarbij aan wezig, vanzelfsprekend verkleed als hun favoriete Star Wars-figuur.

Star Wars Celebration in Orrlando in 2012.Beeld getty

Aangehouden

De wapenwet is ook zoiets. 'Wij noemen het blasters', zegt Quispel. 'Géén geweren.' Bij zijn eerste optreden als legioenlid, tijdens een evenement voor zieke kinderen, kwamen er zes politiebusjes het terrein op gereden. 'Ik stond met Darth Vader op een grasveldje. Hij zei: ik ga even kijken wat er aan de hand is, maar kwam niet terug.'

Ook Quispel werd aangehouden, vanwege zijn speelgoedblaster. 'De agent die me verhoorde, wist niet eens wat Star Wars was. Hij zei: er komt een huiszoeking en je krijgt een boete van 750 euro.' Nadat de media over de aanhouding berichtten, werd de boete voorwaardelijk.

2015, met de nieuwe filmreeks, markeert een professionalisering van de Star Wars-hobbyisten. Disney, dat het Star Wars-imperium in 2012 voor 4 miljard dollar (3,7 miljard euro) kocht van George Lucas, 'gedoogt ons', zegt Jassoy. 'Eigenlijk zit er copyright op de kostuums. Omdat we toch reclame voor ze maken en geen geld vragen voor optredens, mag het.'

Geen geweld

Lucas gaf de hobbyisten jaren terug zijn zegen, zolang ze maar geen winst maken. Nu wil Disney ze, tegen vergoeding, oproepen voor promotieactiviteiten rondom de première, later dit jaar. Brouwer: 'Ze willen Stormtroopers die ongeveer even groot zijn. Zodra ze zeggen: jij mag niet mee, is het geen hobby meer, vind ik.'

Op verzoek van Disney beelden de leden ook geen gevechten uit, soms tot frustratie van evenementorganisatoren. Brouwer: 'Dan zeggen ze: jullie lopen maar wat rond, jullie dóén niks. Op de Elf Fantasy Fair dachten we kinderen te leren lichtsabelvechten. Mag niet van Disney.'

'Ik heb daar begrip voor', zegt biker scout Gino Dekkers (44). 'We zijn het kwade rijk, maar geweld hoort niet.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden