Recensie Podcast Sør

Een spannende confrontatie tussen een linkse kunstenaar en een rechtse politicus (vier sterren)

De Volkskrant luistert naar (nieuwe) podcasts en bespreekt er elke week een. Vandaag: Sør

Ronald Sørensen en Marjolijn van Heemstra. Beeld Ivo van der Bent

Drie afleveringen zijn het slechts, terwijl je meer, meer, méér wilt. Dit in tegenstelling tot het beruchte ‘minder, minder, minder’ (Marokkanen) van Geert Wilders, de omstreden uitspraak uit 2014 die destijds werd toegejuicht door Ronald Sørensen, toen Eerste Kamerlid voor de PVV. Want over hem, Sørensen, of kortweg, liefkozend, Sør, gaat de podcast van schrijver en theatermaker Marjolijn van Heemstra.

Van Heemstra had in de jaren negentig geschiedenisles van Sør op het Wolfert van Borselen, een zwarte middelbare school in Rotterdam-West. Deze zomer gaven ze samen al een interview over die tijd. Zij herinnert zich hem als een bevlogen en genuanceerde leraar die haar een van de belangrijkste lessen uit haar jeugd bijbracht. Om tot een volledig beeld van de werkelijkheid te komen, zei Sørensen, moet je je altijd proberen te verplaatsen in andermans uitzicht. Van Heemstra vatte dat op als een pleidooi voor empathie en inleving, en was geschokt toen de ruimdenkende leraar van toen een onverdraagzame populist bleek te zijn geworden. Temeer daar zijn afkeer van de multiculturele samenleving ontstond in zijn tijd op ‘het Wolfert’ – een periode waaraan Van Heemstra juist warme herinneringen koestert. Niet zonder zelfspot vraagt ze zich af: ‘Hoe kunnen dezelfde jaren op dezelfde school van mij een gutmensch hebben gemaakt en van hem een populist?’

In de podcast Sør onderzoekt ze hoe het kan dat hun herinneringen zo uiteenlopen. Van Heemstra praat met oud-klasgenoten en een oud-leraar, en natuurlijk met Sørensen zelf. In de eerste aflevering haalt ze herinneringen op, in de tweede bezoekt ze Sør thuis en in de derde gaat ze langs bij haar oude school, om te zien in hoeverre haar herinneringen kloppen met de werkelijkheid.

Want naast een spannende confrontatie tussen een linkse kunstenaar en een rechtse politicus is Sør ook een onderzoek naar de werking van het geheugen. Van Heemstra citeert de schrijver William Maxwell, die de herinnering ‘een vorm van vertelkunst’ noemt. Zo kon op het Wolfert ‘een linkse en een rechtse legende’ ontstaan, ‘een sprookje en een slagveld’. Net als in haar roman En we noemen hem ontleedt Van Heemstra hier secuur waar geschiedenis een mythe wordt.

In haar romans en toneelstukken toonde Van Heemstra zich al een sterke verteller, die behendig balanceert tussen ernst en humor. Ook nu gaat ze open het gesprek aan, oordeelt niet gemakkelijk over Sørs opvattingen, en spaart ook zichzelf niet, met haar naïviteit en neiging tot romantiseren.

De podcast levert uiteindelijk geen sluitende verklaring voor Sørs ommekeer, hoewel Van Heemstra, voorzichtig zijn psyche aftastend, wel in de buurt komt. Maar dat geeft niet, want het is het gesprek dat telt.

Sør, door Marjolijn van Heemstra en Das Mag. Te beluisteren op sordepodcast.nl

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.