BEELDVORMERSBotsende werelden

Een rechte rug is geen garantie voor moreel leiderschap

Zorgpersoneel houdt boze demonstranten tegen die eisen dat de lockdownmaatregelen in de Amerikaanse staat Colorado worden teruggedraaid.Beeld Reuters

Er zijn politici die langzaam groeien in hun rol als leider van de natie en zich, vaak onder zware omstandigheden, ontpoppen als de kapitein die zware stormen trotseert. Er zijn ook leiders die zich plots als zodanig manifesteren, zonder aanloop, zonder schade en schande, zonder vallen en opstaan. Ze zijn gemakkelijk te herkennen, als je weet waarop je moet letten.

Ze hebben een rechte rug. Ze zijn ongenaakbaar. Het zijn doodgewone mensen die, onder druk, soeverein een besluit hebben genomen en door geen tank of honderd SUV’s met duizenden paardenkrachten van hun standpunt zijn af te brengen. Omdat ze op een moment van kristallijnen helderheid, die zijzelf vanzelfsprekend noemen, het gelijk aan hun zijde hebben. Het zijn instantleiders met grote morele overtuigingskracht. Denk aan ‘Tank Man’ in Beijing, in 1989, of Ieshia Evans, die in 2016 tijdens een Black Lives Matter-demonstratie in Baton Rouge drie gepantserde politiemannen achteruit deed deinzen.

De twee zorgmedewerkers die zondag een straat blokkeerden in de Amerikaanse stad Denver, Colorado lijken ook te behoren tot die zeldzame groep leiders. Op een zebrapad blokkeerden ze in hun ziekenhuiskloffie de straat om een groep demonstranten tegen te houden die bezwaar maakten tegen de lockdown die in Colorado geldt.

De tegenstanders weigeren covid-19 als een serieuze bedreiging te zien. Beperking van de bewegingsvrijheid en bedrijvigheid zijn voor hen een aantasting van hun American way of life. President Trump moedigde deze voorvechters voor The Land of the Free aan met tweets waarin hij de demonstranten in drie door Democratische gouverneurs bestuurde staten steunde: ‘Bevrijd Minnesota!’, ‘Bevrijd Michigan!’ en ‘Bevrijd Virginia!’

Trumps oproep vond niet alleen in die drie staten weerklank, maar dus ook in Denver. Fotograaf Alyson McClaran was er getuige van hoe werelden botsen, die van de gezondheidszorg en de covid-19-ontkenners welteverstaan. Ze maakte er enkele foto’s die viral gingen op sociale media en ook door The New York Times online werden gepubliceerd.

McClarans foto’s bevestigen een rollenspel van uitersten: onverstoorbare wijsheid versus opvliegende onwetendheid. De zorgmedewerker op bijgaande foto steekt sereen en standvastig af bij de tegenstander die hij de weg verspert. Zij oogt wat grof, met haar niet al te gracieuze gezichtsuitdrukking en haar forse Dodge Ram pick-uptruck. Een filmpje op Twitter toont dezelfde scène: onder begeleiding van luide claxons vaart de blonde vrouw uit tegen de man op het zebrapad: ‘Ga naar China. Wil je communisme? Ga naar China!’

Op Twitter oogstten McClarans foto’s behalve lof en schaamte ook vijandigheid en argwaan: als het zorgpersoneel het zo druk heeft met de coronabestrijding, waarom stond het hier dan te demonstreren? En had de fotograaf het tafereel niet in scène gezet? Verdachtmakingen tegen een fotograaf die haar werk door het gerenommeerde persbureau Reuters de wereld liet inzenden. Er is geen reden om aan de integriteit van haar werk te twijfelen.

Ieshia Evans wordt gearresteerd tijdens een Black Lives Matter-protest.Beeld Reuters

Totdat nieuwssite Buzzfeed de totstandkoming van de foto’s ging onderzoeken. Was het wel zorgpersoneel dat de blonde vrouw het bloed onder de nagels vandaan haalde? En zo ja, wie zijn ze dan?

Er kwamen niet al te overtuigende antwoorden. Lokale nieuwssite Westword citeerde het tweetal, dat anoniem wil blijven en niet wil zeggen waar het werkt. Buzzfeed en The Denver Times deden navraag bij ziekenhuizen, maar ze zijn niet geïdentificeerd. McClaran was tegen Buzzfeed minder stellig dan het bijschrift van Reuters, waarin de twee ronduit worden omschreven als health workers. Tegen Buzzfeed zei McClaran dat ze gelooft ‘dat ze dat zijn, maar dat ongeacht wie ze zijn, het hier meer gaat om de boodschap’ die ze wilden verkondigen.

Wat is nu waar? De ondubbelzinnige informatie van Reuters? Of McClarans minder stellige lezing, waardoor het kan dat het tweetal zich met de ziekenhuistenues autoriteit heeft aangemeten die weliswaar op hun tegenstander werkte als een rode lap op een stier, maar ook vragen opwerpt over integriteit?

Een reactie van McClaran op verzoeken tot opheldering per mail, sms, messenger en haar site laat een etmaal op zich wachten. Uiteindelijk meldt ze in een korte mail dat ze het tweetal heeft ontmoet toen ze van de anti-lockdowndemonstratie onderweg was naar huis. En, ja: ‘Ze werken in de zorg.’ Nadat ze Buzzfeed te woord had gestaan, heeft ze meer bevestiging gekregen. Ter onderbouwing verwijst ze nog naar de anonieme verklaringen tegen Westword. Op verzoeken om telefonisch nadere uitleg te verschaffen, gaat ze niet in.

En zo blijven we staren naar die weergaloze foto. Graag had ik willen schrijven: hier zien we een voorbeeld van moreel leiderschap. Een doodgewone man die, onder zware omstandigheden, soeverein tegen onrecht en onwetendheid ten strijde trekt. Maar nu de twijfel is gezaaid, laat die zich niet meer verdrijven. Een rechte rug is geen garantie voor moreel leiderschap.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden