'Een quiz op Radio 1 misstaat niet'

Zendermanager Laurens Borst heeft de vrije val van Radio 1 weten te stoppen. De luisteraars blijven sinds jaren weer hangen....

‘Een tureluurs makende kakofonie.’ ‘Infantiel.’ ‘Geen enkele diepgang.’ Zo maar een greep uit de kritiek op Radio 1 direct na de metamorfose van vorig jaar september.

Zendermanager Laurens Borst was de gebeten hond. Hij had de programmering flink op de schop genomen. Het moest meer De Wereld Draait Door worden, want in een paar jaar tijd was het luistertijdaandeel van de nieuws- en sportzender van 9 naar 7 procent gedaald.

Borst constateerde dat luisteraars vooral niet bleven hangen, omdat Radio 1 niet ‘urgent’ genoeg was. Meer hard nieuws was de oplossing, zoals tussentijdse onderbrekingen in programma’s. Maar ook meer luchtige onderdelen, zoals een nieuwsquiz.

Is de metamorfose succesvol?

‘In de ochtend gaat het goed. Een recente grote verbetering is de presentatie van het NOS Radio 1 Journaal door het vaste duo Marcel Oosten en Lara Rense. Ik geloof in herkenbaarheid. Luisteraars willen op hetzelfde tijdstip dezelfde personen horen.

‘De middag blijft achter. Zo gaan we opnieuw het format van Villa VPRO bekijken. Dat programma is door de redactie al aangepast door te eindigen met een paneldiscussie. Elke dag heeft een eigen thema, zoals kunst of wetenschap.’

En in cijfers?

‘Het marktaandeel is gestabiliseerd op net boven de 7 procent. Verder zijn er wat positieve signalen. Per week bereiken we 2,5 miljoen mensen. Het afgelopen jaar was dat 2,4 miljoen. En de gemiddelde luistertijd is met tien minuten toegenomen naar twee uur en twintig minuten.’

Valt er nog iets te leren van andere zenders?

‘Het is moeilijk vergelijken, omdat wij samen met BNR Nieuwsradio de enige nieuwszender zijn. BNR heeft een aandeel van 0,9 procent. Dat is niet veel, maar ze weten het wel steeds licht te verbeteren.

‘Toch is ons middagprogramma niet te vergelijken. Dan doen zij wegens bezuinigingen aan talk radio. Ze poneren wat stellingen en laten dan luisteraars aan het woord. Dat is van een ander niveau dan wat wij doen.’

Radio 1 krijgt ook het meeste geld van alle publieke radiozenders.

‘De zender ontvangt, los van de NOS, rond 20 miljoen euro per jaar. Er mag dus ook wel wat verwacht worden.

‘Om de negatieve trend te keren wilde ik de doelgroep verbreden. Ik vond het te veel NRC en de Volkskrant en wil meer AD en De Telegraaf. Bij sommigen riep dat weerstand op. Maar ik vind dat de publieke omroep iedereen moet willen bereiken.’

Is dat geen onmogelijke spagaat?

‘Nee. Het heeft meer met de onderwerpkeuze te maken. Over het koninklijk huis werd bijvoorbeeld alleen gesproken bij grote gebeurtenissen. Nu heeft de EO zelfs een eigen verslaggever, die geregeld in de uitzending komt. Het verschil is dat we het niet zoals Privé behandelen.’

De kritiek luidde dat u zich te veel liet leiden door de voorkeuren van luisteraars.

‘Programmamakers zijn daar natuurlijk ook in geïnteresseerd. Maar niet alleen journalisten bepalen de onderwerpen. Dat doen de luisteraars ook. Dat heb ik nu voor elkaar gekregen bij Radio 1. Dat betekent overigens niet dat wij voor hen op de hurken gaan.’

Een voorbeeld van een bron van ergernis is Ranking The News.

‘Soms kunnen we een onderwerp gemist hebben wat de luisteraars toch de moeite waard vinden. Op onze website kan iedereen stemmen op alle nieuwsberichten. Overdag laten we geregeld de tussenstand horen. ’s Avonds besteedt BNN er meer aandacht aan.

‘Een goed voorbeeld is het nieuws dat Jan Smit en Yolanthe Cabau van Kasbergen uit elkaar waren gegaan. Dat stond snel op nummer een. Een paar uur later is dat dan wel te horen. Het ligt eraan hoe je dat nieuws brengt, met welke ondertoon.’

En de dagelijkse Nationale Nieuwsquiz rond lunchtijd dan?

‘Bij dat onderdeel zie ik waar het is misgegaan. Voor de veranderingen zonden we op dat tijdstip jarenlang het NOS Radio 1 Journaal uit. Daar zijn twee blokken van een kwartier van over. Dat het journaal heeft plaatsgemaakt voor een quizje, denken mensen dan. Daar komt het vandaan. Ik vind de quiz in het programma Lunch! niet misstaan.’

Wat vinden de omroepen? De VPRO en de VARA waren niet erg enthousiast dat ze zich moesten aanpassen.

‘Het ging ze vorig jaar niet alleen om het uitdragen van hun ideologie, maar ook over de beste zendtijd. Dat is ’s ochtends.

‘Ze moesten plaatsmaken voor de EO en de KRO. Daar is stevig over gesproken, maar we hebben het er niet meer over. Ik heb niet te klagen over de VPRO en de VARA.’

Volgend jaar een nieuwe groep erbij.

‘PowNed, WNL en MAX hebben aangegeven op Radio 1 te willen uitzenden. Dat is volle bak en niet goed voor de zender. Ik wil niet verder versnipperen. Als er omroepen bij komen, moeten er ook een paar af.

‘Het gaat mij om herkenning. Een stramien waar je als luisteraar in terechtkomt. Radio 1 is nu al de zender met de meeste omroepen. Het langste programma duurt overdag anderhalf uur. Straks dan drie kwartier? Dat druist tegen alle wetten van radiomaken in.

‘Alle omroepen moeten concurreren om het beste idee. Want als de nieuwe omroepen met een goed plan komen voor de zwakke plekken, dan ga ik natuurlijk wel luisteren.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.