Een openbaring voor niet-vogelkenners

Miljoenen mensen bekeken op YouTube de filmclip van een papegaai die ritmische en pompende bewegingen maakt op muziek van The Backstreet Boys. Het internet loopt over van de al of niet in grappige tutu's gestoken dansende hondjes en katten. Zogenaamd dan, want bijna nooit bewegen de dieren op de maat. Kaketoe Snowball deed dat wel, en werd daarom onderwerp van een wetenschappelijke hype.

In Dat gevederde ding beschrijft de Amerikaanse vogelbioloog Noah Strycker hoe de dansende kaketoe een rol speelde in het actuele onderzoek van biologen en taalkundigen naar de evolutie van taal. Een theorie daarin is dat muzikaliteit en gevoel voor ritme voorafgingen aan taal - ook de wetenschapspagina's van de Volkskrant berichtten erover.

Parallellen

Strycker speurt naar eigen zeggen in zijn boek naar de 'diepe en betekenisvolle parallellen' tussen mensen- en vogelgedrag. Per hoofdstuk behandelt Strycker opmerkelijk gedrag of bijzondere gaven van die 'gevederde dingen'. Het richtinggevoel van duiven, het ruimtelijk geheugen van notenkrakers, de bouwkunsten van prieelvogels.

Steeds heeft hij een anekdote, vaak puttend uit zijn ervaringen als vogelonderzoeker. Dan duikt hij kort in het vogelbiologische onderzoek naar het fenomeen, en schakelt al snel over naar de gezochte parallellen met menselijk gedrag.

Voor wie onbekend is met het gedragsbiologische onderzoek naar vogels van de laatste pakweg dertig jaar, zal Stryckers boek een openbaring zijn. Ontegenzeggelijk interessant is het om te lezen over de ontdekking van het enorme reukvermogen van kalkoengieren (terwijl lang gedacht is dat vogels nauwelijks kunnen ruiken) of de vraag of prieelvogels kunst maken.

Teleurstellend

Helaas komen veel van de vergelijkingen tussen mensen- en vogelgedrag geforceerd en onnodig over, en is het beschreven vogelonderzoek voor lezers van bijvoorbeeld De zintuigen van vogels van de Britse ornitholoog Tim Birkhead grotendeels al bekend.

De vertaling uit het Engels (een blind waarachter vogelaars schuilen is geen 'luik', en 'alignering' voor spreeuwen die naast elkaar vliegen is geen Nederlands) stelt ook teleur.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden