Een oorlog zonder helden

De trein die de Duitse dokter Paul Fischbach naar het oorlogsfront in de Sovjet-Unie brengt, is de laatste die de terugtrekkende Duitse eenheden bereikt....

Door de snijdende kou moet Fischbach zich een weg naar veilig gebied zien te banen. Hij ontmoet een andere Duitser, een voormalige postbode die net zo verdwaald is in het oorlogsgebied als de corpulente dokter.

The Last Train is een bijzondere oorlogsfilm. Aleksej German jr., zoon van de vermaarde Russische regisseur met dezelfde naam, toont geen strijd en al helemaal geen helden. De opvallende keuze voor Duitse hoofdpersonen - opvallend goedaardige, tragische figuren - kwam voort uit Germans familiegeschiedenis: zijn moeder en grootmoeder werden in de oorlog gered door een Duitse soldaat.

Als er één goede Duitser was in de Tweede Wereldoorlog, dan waren er vast nog wel een paar, zo redeneerde de regisseur. Duitsers en Russen zijn in de film gelijk - arme zielen, verdoolden, op weg naar hun ondergang.

German jr. gaf zijn debuut een pijnlijk realistisch aanzien. Het prachtige camerawerk maakt in fel zwart-wit de kou en de misère voelbaar. Op de geluidsband klinkt geen strijdgewoel, maar het onophoudelijke gehoest en gekuch van door uitputting aangetaste longen.

Midden in het onherbergzame sneeuwlandschap stuit Fischbach op een Russisch gezelschap, dat zich schuilhoudt in een hut. De vrouwen dromen, als in een toneelstuk van Tsjechov, hardop van een ander leven. Het is een van de weinige scènes waarin gepraat wordt.

Veel woorden heeft German jr. ook niet nodig voor zijn humane boodschap; het beeld van die dikke dokter, hijgend als een paard en met de verbaasde blik van een man die zich zijn einde anders had voorgesteld, spreekt voor zich.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden