Een onverwachte toegift over de boerderijbelevenissen van de gans

De gans en zijn broer

Bart MoeyaertBeeld anp

Dachten we alles te hebben, doordat Bart Moeyaert vorig jaar zijn verhalen en gedichten voor kinderen in een verzamelbundel uitbracht, komt er een onverwachte toegift in een schitterende vormgeving en met illustraties van Gerda Dendooven: De gans en zijn broer, verhaaltjes die hij al in 2001 tweewekelijks publiceerde in De Standaard Magazine, en die nu zijn herschreven en aangevuld.

Des te beter misschien dat ze niet in die dikke verzameling terecht zijn gekomen, want daar zouden ze kunnen verdrinken. Hoe gesprekken tussen de broers verlopen (gemakkelijk vertrouwelijk, maar zonder elkaar echt alles te vragen of op te biechten), hoef je Moeyaert niet te vertellen: hij is de jongste van zeven zonen en schreef daarover al in het veelgeprezen Broere (2000).

Rond die tijd dus begon hij ook aan de boerderijbelevenissen van de gans en zijn (oudere) broer. Wat ze meemaken, lijkt wel op wat mensen kennen uit hun familie of werkomgeving: hoe houd je je staande in een groep, waarop baseer je je oordelen (als de boerin die ze verzorgt even weg is, klagen de schapen direct: 'We hebben het altijd geweten, het mens had geen hart voor de zaak'), hoe ga je om met de dood als die dichtbij komt (De hond, die juist zo blij was met zijn nieuwe hok, wordt doodgereden), en hoe ver durf je te gaan in zelfrelativering: 'Met veel verbeelding leken ze op slimme dieren, en dat gaf hun een goed gevoel, al vermoedden ze wel dat ze niet genoeg verbeelding hadden. Ganzen bleven altijd plomp, ook als ze vlogen.'

Beeld nvt
Beeld illustratie Gerda Dendooven

Alleen

In beweging zijn is belangrijk, dat weet iedereen, maar als de gans opstijgt om in het warme zuiden te gaan overwinteren is hij even heel alleen: geen dier beneden dat hem mist, en ook zijn broer (die al vooruit is gegaan) heeft hem niet nodig. En bij de terugkeer op de boerderij heeft de gans een herkenbare Schiphol-ervaring: zo feestelijk is het niet als je weer op vertrouwde bodem landt, en alles zó hetzelfde is gebleven dat het iedereen lijkt te zijn ontgaan dat je er tussenuit bent geweest.

Moeyaert schrijft in elk stukje wel een klassieke zin: 'De schapen stonden naar hun schaduw te kijken.' Of: 'De nacht kwam met erg veel donker en een lastige stilte om hem heen staan.'

Twaalf plus, is het leesadvies. Hoewel je ook vanaf dertien wakker kunt liggen van sommige opmerkingen, zoals die over het nut van mededieren waar je niets aan hebt, kalkoenen bijvoorbeeld: 'We moeten ze verdragen. Daar dienen ze voor.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden