EEN GESCHIEDENIS VAN DE NEDERLANDSE POPCULTUUR 100 voorwerpen

Een nieuwe toevoeging aan de lijst met voorwerpen uit de naoorlogse popcultuur: het T-shirt van Patta

Omdat ook de naoorlogse Nederlandse popcultuur een geschiedschrijving verdient: 100 voorwerpen uitgekozen, belicht en verklaard. Een lijst die lekker langzaam groeit. Aflevering 78: het T-shirt van Patta.

Het Patta t-shirt: een flink logo, grote pasvorm, elementair ontwerp en een toegankelijke prijs. Beeld Annabel Miedema

Wat: T-shirt van Patta

Ontwerp: Piet Parra voor Patta

Wanneer: zomer 2011

Prijs: 37,50 euro

Het is een van de populairste stromingen in de mode op dit moment: streetwear, jargon voor op sportkleding gebaseerde mode met een ruime pasvorm die nauw verwant is met de hiphopcultuur. De stijl doet het goed bij jongeren. Maar wie denkt dat de huidige generatie streetwearontwerpers vernieuwend bezig is, heeft nooit echt goed naar Patta gekeken. Patta – Surinaams voor schoen – is het merk van Edson Sabajo (46) en Guillaume ‘Gee’ Schimdt (41). 

Dit T-shirt uit 2011 is een treffend voorbeeld van deze modestijl: hierin zitten alle ingrediënten waarmee merken als Daily Paper en Filling Pieces nationaal en zelfs internationaal (Filling Pieces verkoopt onder meer bij modewarenhuis Barneys in New York) succes hebben. Een flink logo, een grote pasvorm, een elementair ontwerp en een toegankelijke prijs. Dat wil zeggen: duurder dan een T-shirt zonder merknaam, goedkoper dan een T-shirt van een designermerk.

Jefferson Osei, Hussein Suleiman en Abderrahmane Trabsini van Daily Paper en Guillaume Philibert van Filling Pieces weten zelf ook wel dat ze schatplichtig zijn aan Sabajo en Schmidt. Ze kennen elkaar goed. Sabajo en Schmidt waren twintig jaar geleden al de aanvoerders van de Amsterdamse underground hiphopscene. Ze leerden elkaar kennen bij Fatbeats, een in hiphop gespecialiseerde Amsterdamse platenzaak waar ze beiden werkten. 

Fatbeats had altijd de nieuwste platen uit Amerika, het was een plek voor kenners en liefhebbers van hiphop. Sabajo en Schmidt droomden ervan om sneakers uit Amerika in Amsterdam te verkopen. In 2004 begonnen ze met de doe-het-zelf mentaliteit die ook streetwearontwerpers typeert hun eigen sneakerwinkel in de Amsterdamse binnenstad. Ze hadden wat geld geleend van de vader van een goede vriend. Om de paar maanden vlogen ze naar New York om in Brooklyn en Queens voor een paar tientjes sneakers op de kop te tikken die ze hier voor het dubbele verkochten. De opmars van Patta ging hand in hand met die van de Nederlandse hiphopcultuur en de winkel was al snel het trefpunt van de hiphopscene.

Rapper, dj, illustrator: wie ook maar een beetje cool was, kocht zijn sneakers bij Patta. Binnen een paar maanden was de eerste Patta-mixtape een feit. Populaire Nederlandse rappers zoals Brainpower, Typhoon en Djiggy Djé werkten mee. Kunstenaar en illustrator Piet Parra, die een werkplek had boven de winkel, tekende in 2005 het logo met de kenmerkende cartooneske letters. 

Acht jaar geleden beseften de oprichters pas echt dat Patta een merk was geworden en dat een logo op de borst best succesvol zou kunnen zijn. Dat ze geen modeopleiding hadden gevolgd, was geen probleem: ze leven volgens de codes van de rapmuziek, bravoure is belangrijker dan een indrukwekkend cv. Bovendien hadden ze inmiddels een trouwe schare vrienden en fans. ‘Patta is een team effort, een soort familiebedrijf', zegt Schmidt. 

In de zomer van 2011 verscheen de eerste kleine collectie. Zowel bij de winkel in Amsterdam als bij de pop-upstores in Londen en New York stonden lange rijen. Het logo werd onder de voorhoede van de hiphopscene een keurmerk van goede smaak en creëerde een groepsgevoel: de dragers wisten dat ze ergens bij hoorden. ‘Wat Patta voor mensen zoals ik betekent, maar ook voor een generatie voor en na mij, is dat het een merk is waaraan we ons kunnen optrekken. Een kleur, een vaandel. Wat Vivienne Westwood is voor de punkscene’, aldus stylist Bonne Reijn vijf jaar geleden in Het Parool. Reijn komt al sinds 2004 bij Patta en verkoopt tegenwoordig onder de merknaam Bonne Suits zijn eigen pakken.

Het succesverhaal van Sabajo en Schmidt gaat min of meer gelijk op met dat van Virgil Abloh, de populaire Ghanees-Amerikaanse ontwerper die modemerk Off-White runt en als hoofdontwerper van de mannenmode van Louis Vuitton is doorgedrongen tot de top van de modewereld. Ook Sabajo en Schmidt zijn omarmd door het establishment. Ze maken meerdere kleine collecties per jaar én ze zijn bezig met de programmering van Het Hem, het veelbesproken nieuwe kunstcentrum in Zaandam dat vier keer per jaar aan kunstenaars vraagt om de ruimte naar hun hand te zetten. Sabajo en Schmidt trappen af, een eer. 

Zowel Abloh als de jongens van Patta gelden als rolmodellen. Ze laten zien dat je ook zonder modeopleiding hogerop kunt komen en dat een multiculturele achtergrond geen belemmering hoeft te zijn voor een carrière in de mode. Sterker nog, die achtergrond is een voordeel: daarmee spreken ze een doelgroep aan die klassieke modemerken jarenlang links liet liggen. Liet, want sneakers en capuchontruien zijn al een paar jaar niet meer weg te denken uit de hoogste regionen van de mode en zijn zelfs alweer op hun retour. Maar hoewel het op de catwalks zo langzamerhand weer wat netter mag, blijven Sabajo en Schmidt lekker streetwear maken en schoenen verkopen. Want daar zijn ze goed in. 

Beeld Annabel Miedema
Beeld Annabel Miedema
Beeld Annabel Miedema

Bestudeer alle voorwerpen (sommige zelfs van alle mogelijke kanten) hier.

Opmerkingen en suggesties: honderdvoorwerpen@volkskrant.nl

Productie Dorien Linge.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden