boeken

Een nieuw museum in Noordwijk uit liefde voor strips én hun makers

MoCa, het Museum of Comic Art in Noordwijk aan Zee, toont 21 Nederlandse grensverleggers.

Joost Pollmann
Illustratie van striptekenaar Hanco Kolk, te zien in musuem MoCA in Noordwijk. Beeld Museum MoCA
Illustratie van striptekenaar Hanco Kolk, te zien in musuem MoCA in Noordwijk.Beeld Museum MoCA

Je kunt natuurlijk naar Noordwijk aan Zee voor de duinen en het strand, maar sinds kort óók voor strips. Het Museum of Comic Art, ofwel MoCA, is opgericht door architect Arie Korbee. Als kind verslond hij het weekblad Robbedoes en de albums van uitgeverij Dupuis. Inmiddels bezit hij ruim duizend originele tekeningen, van Little Nemo-tekenaar Winsor McCay tot Albert Uderzo, de geestelijk vader van Astérix.

Zijn passie voor de ‘negende kunst’ wil hij delen met een breder publiek. ‘Het museum is op eigenwijze manier van de grond gekomen’, vertelt Korbee. ‘Gewoonlijk richt je eerst een stichting op en ga je plannen maken. Maar ik stuitte op een gebouw dat me geschikt leek en dat ben ik gaan verbouwen tot museum. Tot slot heb ik een clubje mensen gevormd.’

De locatie, in het winkelhart van Noordwijk, kwam Korbee niet onbekend voor: hij ontwierp het gebouw in 2000 als winkelpand. En met musea had hij ook al de nodige ervaring opgedaan. Op het landgoed van Kasteel de Keukenhof in Lisse ontwierp hij het Lam, het in 2019 geopende ‘foodart’-museum van de familie Van den Broek, bekend van de Dirk-supermarkten.

Omdat Korbee zelf eigenaar is van het pand waar zijn stripmuseum is gevestigd, kan hij de kosten laag houden. Dat moet ook wel, want structurele subsidie voor de exploitatie krijgt hij niet. MoCA is door Korbee méér dan klimaatneutraal ingericht, met zonnepanelen op het dak, extra lagen isolatie en een luchtwarmtepomp. ‘Het is waarschijnlijk het enige museum in Nederland dat zich energieproducent mag noemen.’

Het MoCA stelt de makers centraal en wisselt elk half jaar van expositie. De eerste had als titel European Masters of Comic Art. Afgelopen weekend opende de tweede tentoonstelling: Grensverleggers – Innovative Dutch Comic Artists. ‘21 Nederlandse stripmakers laten zien wat je met strips kunt doen en wat je hiermee kunt betekenen’, aldus Korbee. ‘Sommige auteurs deden dit door een studio op te richten en nieuw talent op te leiden, zoals Marten Toonder en Jan Kruis. Anderen doordat ze met hun figuren uit de stripwereld stapten en hen een plaats gaven in ons collectieve bewustzijn, zoals Jean Dulieu en Theo van den Boogaard.’

Korbee legt uit wat er volgens hem grensverleggend is aan het tekenwerk van drie tekenaars uit drie generaties.

Jean Dulieu (1921-2006), de rasverteller

‘Jean Dulieu is het pseudoniem van Jan van Oort, die van huis uit muzikant was en eigenlijk in de strip is gerold. Dulieu verlegde voortdurend zijn eigen grenzen en hij werkte in meerdere disciplines. Hij was vooral een rasverteller, meer dan een stripmaker pur sang, die ook hoorspelen maakte met eigen stemmetjes en poppenspeler was met zelfgemaakte poppen en decors.

De uil Oehoeboeroe uit de verhalen van Paulus de Boskabouter, getekend door Jean Dulieu. Beeld Museum MoCA
De uil Oehoeboeroe uit de verhalen van Paulus de Boskabouter, getekend door Jean Dulieu.Beeld Museum MoCA

‘Het tekenen van krantenstrips beviel hem matig, hij noemde dat ‘frommelen in een vierkantje’. In de wereld van Paulus de Boskabouter, zijn beroemde strip, speelt de natuur de hoofdrol. Ik bezit een prachtige tekening van de uil Oehoeboeroe, maar dan getekend in een oerversie uit 1952.’

Hanco Kolk (1957), meester van de penseelstreek

‘Hanco Kolk tekent in meerdere stijlen tegelijk. Met collega Peter de Wit als maatje voor de humor heeft hij de reeks Gilles de Geus groot gemaakt, zeg maar de Nederlandse variant van Astérix. Maar in de jaren negentig begon Kolk aan zijn Meccano-reeks, waarin hij maatschappelijke thema’s behandelde in sterk gestileerde en bijzonder ingekleurde tekeningen.

Illustratie van striptekenaar Hanco Kolk, te zien in museum MoCA in Noordwijk. Beeld Museum MoCA
Illustratie van striptekenaar Hanco Kolk, te zien in museum MoCA in Noordwijk.Beeld Museum MoCA

‘Die vereenvoudigde stijl keerde later terug in de populaire krantenstrip S1ngle, die hij samen met Peter de Wit maakt. Kolk heeft aan een paar penseelstreken genoeg om zo’n dubbelportret neer te zetten.’

Coco Ouwerkerk (1992), van papier naar pixels

‘Coco Ouwerkerk is tien jaar geleden afgestudeerd aan de opleiding Comic Design in Zwolle, waar Hanco Kolk een van haar docenten was. In 2017 verscheen haar stripboek Acception bij uitgeverij Syndikaat, een titel die een combinatie is van ‘exception’ en ‘acceptation’, over hoe een groep bijzondere tieners omgaat met onzekerheden en subculturen.

Illustratie van Coco Ouwerkerk, te zien in museum MoCA in Noordwijk. Beeld Museum MoCA
Illustratie van Coco Ouwerkerk, te zien in museum MoCA in Noordwijk.Beeld Museum MoCA

‘Onder de naam Colourbee begon Coco haar strips op het Koreaanse platform webtoons.com te plaatsen, waar ze nu een miljoen volgers heeft. Ze heeft haar grenzen dus verlegd van papier naar pixels. Daarnaast heeft ze samen met twee collega’s een eigen mangaboek getekend én uitgegeven: Oyasumi. Daaruit tonen we in de tentoonstelling deze spectaculaire prent.’

Storyworld

MoCA in Noordwijk is niet het enige stripmuseum in Nederland. In het Groningse Forum is Storyworld ondergebracht, een museum voor strips, games en animatie. Tot en met 19 december is hier de tentoonstelling Hans G. Kresse 100 jaar te zien. Kresse werd bekend met de krantenstrip Eric de Noorman, maar tekende ook de Indianenreeks, waarin hij de geschiedenis van de Noord-Amerikaanse volken vastlegde. In Storyworld wordt vooral deze kant van Kresses oeuvre belicht.

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden