Een na-oorloge hitfabriek, en de eerste met een elektrische gitaar

De Nederlandse muzikant, die maandag overleed, was in zijn eentje een na-oorlogse hitfabriek.

Eddy Christiani in 1972. In totaal schreef hij 400 nummers. Beeld ANP Kippa

Hij had voor de oorlog al een elektrische gitaar en daarmee was hij zeker de eerste in Nederland en volgens sommigen ook de eerste in Europa, zo zegt zijn vriend en collegamuzikant Tonny Eyk.

Eyk noemde Christiani, die maandag op 98-jarige leeftijd overleed, 'schandelijk muzikaal'. Vanaf 1950, toen Eyk als pianist nog met zijn tweelingzus optrad, heeft hij al gewerkt met Christiani. 'Ik herinner me nog ons eerste optreden samen in een overvolle Houtrust in Den Haag. Al die huisvrouwen kwamen voor hem.'

Eddy Christiani was in zijn eentje een na-oorlogse hitfabriek, ongekend populair bij vrouwen. Zijn meezingers schalden door de radio en waren jarenlang klassiekers: Op de woelige baren (1948), Kleine Greetje uit de polder (1950), Spring maar achterop (1952), Daar bij de waterkant en Rosemarie Polka (1953). In de jaren vijftig bepaalde Tuney Tunes, het muziekblad van Skip Voogd, de ranglijst van populairste artiesten van Nederland. Christiani stond steevast in de top, boven concurrenten als Max van Praag en Marcel Thielemans.

Christiani werd geboren in Den Haag. Hij was enig kind en groeide op bij zijn moeder. Al gauw bleek zijn muzikale aanleg. In 1938 brak hij door met het lied Zonnig Madeira dat hij uitvoerde met 'opa' John de Mol (de grootvader van de huidige mediatycoon) en de Swing Specials. Hij werd beïnvloed door Nederlandse zangers als Lou Bandy, maar was ook gefascineerd door de muziek die uit de VS overwaaide.

Elektische gitaar

Het succes van Zonnig Madeira stelde hem in staat in 1939 een elektrische gitaar, de Epiphone 125 met 15-wattversterker, in Amerika te kopen. Een jaar later werd Nederland bezet en was de import van elektrische gitaren niet meer mogelijk. In 1941 nam hij met dit instrument een gitaarsolo op in Hilversum: het door hemzelf geschreven Windmill. Een jaar later kwam Ouwe taaie uit, waarmee hij de bezetters provoceerde. Toen hij zich moest aanmelden voor de Kultuurkamer, dook hij onder in België. Bij de bevrijding trok hij als muzikant op met de geallieerde troepen.

Zijn populariteit groeide zo snel dat hij in 1951 zijn eigen ensemble vormde, dat in 1952 met het nummer Zeemanshart de allereerste gouden plaat op 78-toeren in Nederland scoorde. De hits volgden elkaar op, totdat Christiani eind jaren vijftig en begin jaren zestig werd overvleugeld door eerst de Amerikaanse rock-'n-rollsterren en later de Britse invasie met The Beatles. 'Hij weigerde toen een tijdje te zingen. Ik heb hem weer moeten overhalen', zegt Eyk. 'Hij was zeer geïnteresseerd in popmuziek. Samen hebben we nog met Ringo Starr gespeeld.'

Met het nieuwe nummer Sucu Sucu (in het Nederlands Mijn sombrero) wist Christiani in 1961 door te dringen in de Amerikaanse hitparade. Zijn instrumentale Wild Geese, dat een jaar later uitkwam, werd eveneens een grote hit. In 1962 en 1963 werd hij opnieuw verkozen tot beste gitarist van Nederland. Samen met Tonny Eyk vormde hij in de jaren zestig het orkest van Willem Duys' televisieprogramma Voor de vuist weg. Tussen 1975 en 1985 had hij zijn eigen radioprogramma, Gitariteiten. In totaal zou Christiani 400 nummers schrijven. Hij trouwde twee keer. Met zijn eerste vrouw had hij een zoon.

Spring maar achterop ( 1952 )

Karel kreeg een mooie fiets, een kar naar zijn idee

En pa zei zeker honderd keer: 'Wees er voorzichtig mee'

Maar Karel die een oogje had op Ans, een muloster

Stond de and're morgen voor haar deur en zei met heel veel air:

Mijn achterband is wel wat zacht maar het geeft niet lieve pop

Spring maar achterop, spring maar achterop, spring maar achterop

Voor jou neem ik wat risico, voor jou neem ik een strop

Spring maar achterop, spring maar achterop, spring maar achterop

En als mijn band zou springen kind, dan gaan we met lijn 2

Want jij moet verder lopen schat en ik loop met je mee

Mijn achterband is wel wat zacht maar het geeft niet lieve pop

spring maar achterop, spring maar achterop, spring maar achterop

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden