Een mooie jonge vrouw

Op meesterlijke wijze laat Tommy Wieringa zien hoe een huwelijk hapert

'Daar laten we hen achter, te midden van hun geluk¿, schrijft Tommy Wieringa halverwege Een mooie jonge vrouw, de novelle die als Boekenweekgeschenk over Nederland en België zal worden verspreid. Het is de enige keer dat de auteur zich als alwetende verteller met zoveel woorden uit zijn verhaal terugtrekt: de personages die we achterlaten zijn de zojuist getrouwde Edward Landauer (47 jaar, professor in de microbiologie) en Ruth Walta (32 jaar, sociologe, werkt bij een stichting die Sociale Zaken adviseert over kwetsbare groepen).

Om de uiterlijke schijn en het aanwijsbare succes gaat het de 46-jarige Wieringa niet. Een mooie jonge vrouw is een tamelijk pijnlijke karakterstudie, een ontleding van onvermogen, van een man die er maar niet echt dicht bij komt: bij haar, bij het leven, bij een evenwicht tussen weten en voelen. Dit klinkt misschien onbestemd, maar Wieringa heeft in twintig jaar het meesterschap bereikt om een gemoed te tekenen door overdenking en handeling soepel af te wisselen. In deze novelle wordt net zo veel gedacht als getoond.

Alsof hij met Joe Speedboot (2005) en Caesarion (2009) de jeugd en de ouders heeft verkend, komt Wieringa met Dit zijn de namen (2012) en Een mooie jonge vrouw (2014) aan de kwesties van een latere levensfase toe: hoe verzoen je ambitie en engagement, gezinsleven en carrière, getrainde kwaliteiten en existentieel tekort?

'Hij ging niet over esthetiek en moraal, hij bestreed alleen de ziektes die het gevolg waren van de wereld zoals ze was, om erger te voorkomen.¿ Zijn vrouw denkt daar anders over, en verwijt hem de industrie te dienen en zich te laten fêteren op congressen. Als gewetensvolle jeugdigheid en schoonheid is Ruth het levende symbool van een te bewonderen, maar niet te verwerven ideaal. Als zij een kind wil geeft hij haar dat, maar hun huwelijk wordt daar niet hechter van.

Tekenend is dat Edward, die vanaf Ruths zwangerschap is vreemdgegaan, de situatie aan lijkt te kunnen zodra hij er een mathematische verklaring voor uitbroedt: 'Het bezit van een mooie jonge vrouw was alleen te verdragen door een nog jongere minnares te nemen.¿ Hoe onfijnzinnig de woorden 'bezit¿ en 'nemen¿ zijn, hoort hij niet eens. Je kunt je lange tijd aan esthetiek en moraal onttrekken, maar kijk er dan niet raar van op dat ze zich op een kwade dag met jou gaan bemoeien.

Hoe schrijf je over een huwelijk dat hapert? Wieringa kan een personage hardop laten denken. En anders doet hij het door een enkele beeldende zin, die een complete scène overbodig maakt. Na een moeilijk gesprek gaan Edward en Ruth slapen, in hetzelfde bed maar zonder samen te zijn: 'Ze luisterden naar elkaars ademhaling in het donker.¿ Verderop in het verhaal, over een gesprek dat stokt: 'Er vergingen schepen in de stilte tussen hen.¿

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.