poëziegoed en slecht

Een middelmatig dichter kán niet beter, maar het scheelt veel als hij dat zelf beseft

Het scheelt als een dichter zelf weet dat hij geen topper is, merkt Arjan Peters bij Niek Verhaagen en Pieter de Bruijn Kops.

Beeld Getty, bewerking Studio V

Schrijver tweede klasse, dat was de functie die Niek Verhaagen (1915-1948) lange tijd had, op het registratiekantoor van de belasting in Delft. In de titel van zijn enige roman Zonruiter, schrijver tweede klasse (1945) zitten de hoop en de realiteit al vervat. Verhaagen wilde zich losmaken van de christelijke letteren, zo laat Lo van Driel zien in zijn biografie ‘De ziel bloeit slechts één zomer’ (lovandriel@zeelandnet.nl; € 19,90), over het korte leven van Niek Verhaagen. Die wist zelf wat zijn statuur was, getuige ook zijn bundel De middelmaat (1942) met daarin een vers waarin hij eerst uitlegt dat een dichter net zo slaapt als ieder ander; namelijk met een borstkas die op en neder gaat, onder het in- en uitademen:

‘Wie er aan twijfelt of hij dichten kan,
die fluistre in zijn oor een regel van
de dichter Tollens, Staring of Verhaagen.

Ontroerd voleindigt hij de strofe dan
als hij een dichter is  een burgerman
zal U wellicht naar Uw gezondheid vragen.’

Dat is niet geweldig, maar wel sympathiek. Een middelmatig dichter kán niet beter, maar het scheelt veel als hij dat zelf beseft. In De minderweter laat Pieter de Bruijn Kops zien dat hij aan dat inzicht nog niet toe is (Nieuw Amsterdam; € 20,-). In zijn bundel verkent hij ‘het grensgebied tussen ernst en luim’.

Even luisteren:

‘Kijk het donker is nog licht
god wat is dat mooi gezegd
ja maar ’t is ook een gedicht

kijk het donker is nog licht
wat een schitterend gezicht

ja o ja dat is het echt
kijk het donker is nog licht
god wat is dat mooi gezegd’

De tevredenheid van De Bruijn Kops over zijn openingsregel is zo groot dat hij de scherpe grens tussen luim en zelfingenomenheid, of tussen eerste en tweede klasse, ruimschoots passeert. Ook dacht ik aan wat Gerard Reve in 2001 tegen me zei, met donkere stem en ernstige blik: ‘Vrolijke mensen zijn eng.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden