Een meisje dat ja zegt

ALS iemand nog eens op de gedachte komt een smakelijk leesboek samen te stellen over alle historische vetes, vechtpartijen en vendetta's in de jazz, krijgt de saxofonist Stan Getz (1927-1991) vast een mooi hoofdstuk voor zichzelf....

Die sensuele, zachte, toeschietelijke klank maakte de 22-jarige tenorist in 1949 op slag beroemd, dankzij een overrompelende solo in het stemmige Early Autumn van het Woody Herman-orkest. Een jaar later had Getz zijn eigen kwartet, en ving zijn platencarrière aan met opnamen voor het net opgerichte Roost-label van Teddy Reig.

Opnamen uit Getz' stormachtige beginjaren zijn altijd wel in (gedeeltelijke) heruitgaven beschikbaar gebleven, maar werden zelden zo zorgvuldig gespresenteerd als op The Complete Roost Recordings. Deze mooi verzorgde set biedt op drie cd's 56 opnamen uit de jaren 1950-'54, waaraan samensteller Michael Cuscuna dankzij nijver zoekwerk in archieven vol 'first, second and third-generation tapes' nog drie waardevolle stukken heeft kunnen toevoegen die niet eerder op plaat verschenen.

In de Roost-opnamen horen we Getz in kwartet- en kwintetbezettingen, met onder anderen piepjonge talenten als slagwerker Roy Haynes en de door Getz ontdekte pianist Horace Silver. Verder zijn er acht stukken met een groepje van Getz en de wel erg fluwelig spelende gitarist Johnny Smith (hun Moonlight in Vermont was in 1952 'Jazz Record of the Year'), en bij wijze van toegift nog drie live-opnamen met het Count Basie Orchestra in de Birdland-club in New York. Die zijn mede de moeite waard door de sfeervolle introductie van Pee Wee Marquette, de notoire master of ceremonies van Birdland, die vileine buien had, maar hier met verve 'one of the foremost tenormen of all times' verwelkomt.

Er is geen seconde slechte muziek in deze verzameling te vinden, maar de beste stukken staan ongetwijfeld op cd nummer 2. Die is gevuld met live-opnamen uit 1951 van een meeslepend concert in de dan net geopende Storyville-club in Boston. 'At Storyville', nog altijd een van de allerbeste live-opnamen uit de platengeschiedenis, laat horen hoe hoog een groep voor een gretig, geconcentreerd meelevend publiek kan stijgen.

Getz' kwintet speelt hier met een ongelooflijke lichtheid, souplesse en precisie. Bizar hoge tempo's overheersen, maar bij alle opwinding blijft de tenorklank souverein en verleidelijk, improviseren gitarist Jimmy Raney en pianist Al Haig met superieure verfijning, en valt op dat zelfs complexe thema's als Rubberneck en Signal in de moordende tempo's niets van hun kwikzilveren charme verliezen - de adrenaline jaagt, maar de hersenactiviteit blijft niet achter. Opvallend goed is ook de 27-jarige drummer Tiny Kahn, een tegenwoordig vrijwel vergeten muzikant (hij overleed niet lang na deze opnamen aan een hartaanval), die met een lichte toets enorm stuwend speelt.

Voor wie na de zoveelste wervelende Melody Express of Split Kick naar adem begint te happen, is er nog de Getz van Autumn Leaves en These Foolish Things; zoele, zilte ballads waarvan hij als geen ander de erotische implicaties onderkende. 'Er zijn saxofonisten die harder swingen dan ik', meende hij zelf, 'but I'm very big with the ladies.'

Erik van den Berg

Stan Getz: The Complete Roost Recordings. Roost/Blue Note 7243 8 59622 2 6 (drie cd's, midprice).

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden