Een mateloos boek waarin New York met verbijsterend aplomb tot leven komt

Iets over de helft van Garth Risk Hallbergs roman City on Fire (Stad in brand) is een kunstenaar bezig een doek te spannen over een raamwerk van maar liefst drie bij drie meter. Fijntjes noteert Hallberg: 'Want hij was nog steeds de overtuiging toegedaan dat Amerikaanse kunst Groot diende te zijn.'

Hier moet sprake zijn van een tikje zelfspot. Want wie mocht denken dat Donna Tartt, Hanya Yanagihara, Marlon James en Jonathan Franzen het breed laten hangen, weet nu dat het nóg groter en dikker kan. Het puttertje 317.282 woorden lang? Stad in brand telt er 387.712. Word heeft het voor me nageteld.

Zeven boeken

De Groot denkende kunstenaar uit Hallbergs roman heeft een bijpassende grote naam, William Hamilton-Sweeney III, en is naast schilder en musicus ook telg uit een schatrijke bankiersfamilie. Daarnaast is hij grootverbruiker van heroïne en alcohol.

Zijn levenspartner is de zachtmoedige, van Georgia naar de Grote Stad verhuisde Mercer Goodman, die niet alleen een bewonderaar is van Flaubert, Stendhal en Proust, maar ook zelf literaire aspiraties heeft.

City on Fire - de stad in kwestie is uiteraard New York - opent met deze twee heren en de matig geslaagde wijze waarop zij Kerst 1976 vieren. Vervolgens maken we kennis met Samantha ('Sam') Cicciaro en haar onzekere vriendje Charlie, die samen een Oudjaarsfeest bezoeken, totdat Sam om onduidelijke redenen weg moet en afspreekt Charlie later te zullen ontmoeten op een metrostation in 72nd Street.

Het zal er niet van komen. In de Nieuwjaarsnacht wordt Sam neergeschoten en voor dood achtergelaten in Central Park. Met deze gebeurtenis en de onmiddellijke nasleep ervan eindigt het eerste van de zeven boeken waaruit City on Fire is opgebouwd.

Caleidoscopische roman

Hallbergs caleidoscopische, vanuit een veelheid aan perspectieven vertelde roman speelt tussen Kerstmis 1976 en 13 juli 1977, de nacht van New Yorks legendarische black-out. The Trammps ('Where were you when the lights went out in New York City?') brachten de nacht vrijend door, maar voor veel andere New Yorkers was de plotselinge duisternis aanleiding tot een orgie van plundering en geweld.

City on Fire is een mateloos boek over een mateloze stad. Het New York van de jaren zeventig was op veel plekken deprimerend en vervallen, de werkloosheid was hoog, in Central Park was je 's avonds je leven niet zeker, in de South Bronx ook overdag niet, en economisch stond de stad op de rand van faillissement. Op de mestvaalt begonnen de bloempjes van punk en new wave te bloeien.

Hallberg brengt deze wereld met verbijsterend aplomb tot leven. Als je niet beter wist, zou je denken dat hier een man aan het woord is die het allemaal heeft gezien en meegemaakt, maar de auteur werd pas in 1978 geboren, en heel veel kilometers van New York. City On Fire getuigt niet alleen van zeer gedegen research, maar ook van respectabele verbeeldingskracht.

Detectiveverhaal

De roman heeft de opzet van een detectiveverhaal en voert de lezer mee naar alle geledingen van de New Yorkse samenleving. We ontmoeten punkers en anarchisten, met sprekende namen als Nicky Chaos en Solomon Grungy, maar ook Williams zuster Regan, haar man, Wall Street-handelaar Keith Lamplighter, journalist Richard Groskoph, Sams vader, vuurwerkfabrikant Carmine Cicciaro, inspecteur Larry Pulaski en een keur aan andere personages. Al deze figuren, die dikwijls onderling verbonden blijken, roepen samen een overtuigend beeld op van het gecompliceerde organisme dat New York heet.

Onvermijdelijk heeft de mateloosheid van City on Fire, hoezeer ook aansluitend op het onderwerp, serieuze keerzijden. Zoveel personages, zoveel achtergrondverhalen, zoveel uitvoerige beschrijvingen van belangrijke maar ook aanzienlijk minder belangrijke zaken... Wat zei Goethe ook alweer over het ware meesterschap?

Maar het is gezien: in afwachting van de volgende ambitieuze literator heeft Hallberg de grootste.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden