Een maand lang geen wereldoriëntatie en gym maar MAGIC!!! Een tovenaar moet zich ook vernieuwen

Met MAGIC!!! is de jongerenvoorstelling bij Toneelgroep Amsterdam terug. L'illusion comique, Corneille's komedie over liefde en bedrog, gemoderniseerd tot een mengeling van Medisch Centrum West en De Rasta Rostelli Show....

Dat een barokke generaal transformeert in een punkzanger, een tovenaarsleerling de echtgenoot van prinses Diana wordt en een kamermeisje haar eigen bazin, dat zijn zo van die gedaanteverwisselingen die alleen met een toverstaf of op het toneel voor elkaar te krijgen zijn.

In MAGIC!!! van Toneelgroep Amsterdam gebeurt het allemaal zonder één centje pijn: Corneilles klassieker L'illusion comique (1639) goes postmodern in een bewerking van Janine Brogt. MAGIC!!! heet een 'komedie over liefde en bedrog' te zijn, maar het is ook een beetje Medisch Centrum West, De Rasta Rostelli Show en De Drie Musketiers.

'Deconstructie en zo. Subjectiviteit. Ach ja, je moet als tovenaar ook vernieuwen', zegt tovenaar Alcandre, heerser over tijd, ruimte en andermans zintuigen; bij hem is 'alles altijd anders dan het lijkt'.

Met zijn glitterbloes en lange lakjas zou Alcandre zo uit de film Naar de klote! geplukt kunnen zijn, terwijl Isabel - meisje in blauw jurkje dat door meer dan één kwijlende heer op de hielen wordt gezeten - heel goed voor de dag zou komen in Joop van den Endes West Side Story.

In MAGIC!!! geen Pierre Bokma, Kitty Kourbois of andere ster-acteur, MAGIC!!! is een jongerenproductie. Alcandre bijvoorbeeld heet in het echt Jeremy Warcup, is negentien jaar oud, heeft een 'dure kamer' in Amsterdam en werkt, om die kamer te kunnen bekostigen, bij de Pizza-Hut in Utrecht.

Isabel wordt gespeeld door Simone Kukenheim, zij zit in de vijfde klas van het VWO in Zoetermeer. De afgelopen maanden heeft ze in de weekeinden veel bij haar oma's en opa's in Amsterdam gelogeerd, omdat ze moest repeteren voor MAGIC!!! Gedurende de maand januari krijgt ze niet alleen elke dag de eerste twee uur én alle woensdagen vrij van school, maar ook 'vrijstelling van wereldoriëntatie, muziek en gym'.

Met MAGIC!!! blaast Toneelgroep Amsterdam een oude traditie nieuw leven in. Tot het seizoen 1992-'93 was het goede gewoonte elk jaar een club jongeren op te trommelen om een voorstelling te maken, gelieerd aan een 'volwassen' productie. Tegelijk met King Lear in de grote zaal van de Stadsschouwburg werd bijvoorbeeld King Lear Junior in de Bovenzaal gespeeld. Die producties, geregisseerd door Alize Zandwijk, waren erg succesvol. Maar op den duur was er geen geld meer voor.

Ze zijn wegbezuinigd, zegt Fred Goessens, acteur van Toneelgroep Amsterdam, die met MAGIC!!! als regisseur debuteert. Hij heeft zelf een paar keer als acteur met Alize Zandwijk gewerkt en was van meet af aan erg onder de indruk van haar jongerenvoorstellingen. Hoe kreeg ze die kinderen toch zo gek? Dat wilde hij ook wel eens proberen, maar Toneelgroep Amsterdam kon niet zo lang een acteur missen.

Goessens: 'Vervolgens kwam Janine Brogt met dit stuk op de proppen, wat ik meteen hartstikke leuk vond. Intussen waren we bezig met een nieuw beleidsplan, en toen dook ook vanzelf weer de vraag op hoe je nieuw publiek moet aanboren. Zo is het balletje aan het rollen gegaan.'

De volwassen versie van L'illusion comique, die De Zinsbegoocheling gaat heten en geregisseerd zal worden door Gerardjan Rijnders, gaat pas veel later dit jaar van start. Toch hoopt Goessens dat een van de beoogde effecten - dat van: 'als je de ene voorstelling hebt gezien, wil je de andere ook zien' - ook op termijn nog doeltreffend is.

Via CJP-Magazine, verschillende kranten en zelfs de Yes werden jongeren tussen de vijftien en twintig jaar opgeroepen om auditie te doen voor MAGIC!!! Zo zijn de 'onbeschreven bladeren', die deze acteurs nog zijn volgens Goessens, in eerste instantie bij hem binnengekomen. Ze kregen de opdracht een tekst voor te dragen: iets van Pinter of een passage uit een Griekse tragedie, en mochten daarna doen wat ze maar leuk vonden.

Thijs Römer uit Haarlem, dit jaar afgewezen op de Amsterdamse Toneelschool, deed bij die gelegenheid een smeltend ijsje na. Abel Nienhuis, eveneens afgewezen op de toneelschool, bracht zijn zelfgeschreven koffie-poëzie ten gehore ('prrt, pruttel, prut'), en Suzan Leydesdorff, derde klas gymnasium, zette het op een onbedaarlijk grienen.

Zíj werden aangenomen, in tegenstelling tot de al te argelozen en de overambitieuzen. 'Je moet een groep creeëren, dat is de basis van alles', zegt Goessens. 'Bij sommigen dacht ik meteen: dat wordt stront. Het klinkt misschien klef en je moet er ook niet al te heilig over doen, maar op basis van vriendschap kun je kritiek geven en velen.' Hetgeen níet wil zeggen dat hij z'n acteurs niet af en toe 'he-le-maal verrot' scheldt, als een schoolmeester. Hij haat het, 'maar een dag later houen ze weer van me'.

Het verhaal van MAGIC!!! is simpel: vader gaat op zoek naar zoon die hij ooit eigenhandig het huis uit heeft gebonjourd en roept daarbij de hulp in van een tovenaar. Het is een lichtvoetig blijspel met een overbekend thema.

'Ouders', verzucht de verdwenen zoon op een cruciaal moment. 'Ze bedoelen het goed, tenminste, dat hoor je altijd. Maar waarom willen ze dat kinderen precies worden als zij? Wilden zij soms als hún ouders worden? Dat wil toch niemand?'

Maar voordat het zover is dat vader en zoon eindelijk oog in oog met elkaar komen te staan, vloeit er her en der eerst nog wat bloed, worden deals gesloten, leugens begaan en ego's gekwetst. Dat alles uit naam der liefde, die 'als een woeste rivier buiten zijn oevers treedt en alles meesleurt wat hij tegenkomt'.

MAGIC!!! door Toneelgroep Amsterdam. Tekst: Janine Brogt. Regie: Fred Goessens. Tryouts: vanavond en zaterdag. Voorstellingen van 4 (première) tot en met 25 januari in het Transformatorhuis, Westergasfabriek.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.