Een lofzang op De Man, maar gelukkig wel met een knipoog

De man verkeert in een crisis. Hij ligt laveloos op de vloer, alles is hij kwijt. Zijn rijbewijs, zijn vrouw en het stuur in zijn leven. Zo, totaal aan de grond, vraagt hij zich af wat een man eigenlijk is. Of wat daar bij hem nog van rest. En in de taal van de auteur Ko van den Bosch leidt dat tot zinnen als: ‘Je bent aan de rand van je eigen bebouwing gekomen.’

Toneelgangers kennen die plastische taal, en in de mond van acteur Jack Wouterse winnen de woorden nog aan gewicht. Temidden van een enorme ronde tafel, bezaaid met flessen, doet hij zijn relaas, bijgestaan door vijf dansers die frêle bij hem afsteken. En met hulp van muzikant Harry de Wit bovenop een stellage, die de boel aanstuurt op allerlei wonderlijke instrumenten.

Ballast wil een ode zijn aan De Man. Zijn vechtlust, zijn carrière, zijn gehannes met vrouwen, de manier waarop hij een leven lang in de weer is te vergeten dat hij uit een vrouw voortkomt en zijn vlucht in de drank. Hoewel de tekst rept van een drankfestijn en het leger flessen op de reusachtige ronde tafel daarnaar verwijst, is dat beeld zo fraai dat je geen moment denkt aan alle smoezeligheid na afloop van zo’n orgie.

De flessen zijn ontdaan van hun etiket en ogen smetteloos. Razendsnel zetten de vijf dansers ze na een tijdje in een vierkant langs de rand van het speelvlak. Dat de musicus ze nog later omgooit, ratelend, met een merkwaardig tinkelend geluid, maakt van diezelfde flessen voor een ogenblik instrumenten.

Nu eens is de muziek de stuwende kracht, dan weer doet de tekst dat en op een ander moment de beweging. Langzamerhand gaan al die elementen met elkaar rijmen. De dansers bewegen als jonge honden. Hun motoriek is stoeierig, ze dagen elkaar uit, vechten. Maar even later staan ze keurig op een rijtje op de tafel, als een volleerd ensemble heffen ze hun been, zwaaien met de heupen en laten zien hoe soepel ze zijn.

En ineens trekken ze ook die schitterende tafel uit elkaar. De onderdelen staan als verloren elementen in de ruimte. Precies zoals het leven van onze man uiteen is gevallen. Tenslotte kan die stoere kolos ook zijn zachtheid laten zien, een roerend moment. Een van de dansers slingert zich als een aapje om hem heen en blijft rondkruipen: van zijn schouders naar zijn borst en weer terug. Een lofzang op de man, jawel, maar goddank met een knipoog. Waarin de makers niet bang zijn om diezelfde man ook genadeloos onderuit te halen.

Ballast door Dansity Amsterdam en het Grand Theatre, choreografie: Pieter de Ruiter en Eva Villanueva. Tekst: Ko van den Bosch. Muziek: Harry de Wit. In: Toneelschuur Haarlem, 23 september. Tournee.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden