Een litanie van ellendige fouten

De recente koninklijke reprimande over onzorgvuldigheid, spelfouten, slordigheden en eenzijdigheid bracht niet alleen stukken voort over de verhouding journalistiek en koninklijk huis, maar ook brieven en e-mailberichten van lezers....

Jan Kees Hulsbosch

Enkele lezers deden aan close reading en namen bijvoorbeeld een bericht nauwkeurig onder de loep. Maar voor het merendeel van de klagers lagen de fouten gewoon voor het opscheppen, regelmatig zelfs op de voorpagina, de 'etalage van de krant'. Of zoals een lezer het uitdrukte: De vorstin kan zich bij het passeren van een krantenkiosk reeds overtuigen van haar gelijk.

Zo staat de naam van acteur Gerardjan Rijnders in een fotobijschrift gespeld als Rijnders, Rijners en Reijnders, terwijl volgens een artikel er in België of elders hertenlammetjes zouden rondlopen. In een openingsverhaal telt een plan voor Schiphol 1,2 miljard vliegbewegingen. Geen wonder dat dit plan is geschrapt, zou je denken.

Op binnenpagina's ligt de Franse stad Abbeville ineens aan de Noordzee en betaalt een Franse zakenman 85 miljard mark (bedoeld is: miljoen) als provisie om de CDU van oud-bondskanselier Kohl te beïnvloeden. 'Dan moet de aankoop van die Oost-Duitse raffinaderij en het netwerk benzinestations wereldwijd wel de aankoop van de eeuw zijn geweest, al hebben wij daaromtrent niets vernomen', schrijft een Haagse lezer.

Van een stukje in Dag in Dag uit luiden de eerste regels: 'Naakt in je e-mail? Niet openen! Het kan je je baan kosten.' Het ging over het ontslag van 23 medewerkers van The New York Times. Die vlogen de laan uit, niet omdat ze pornografische e-mailberichten hadden ontvangen, maar omdat ze porno hadden verstuurd. Nog daargelaten trouwens dat je toegezonden e-mail wel eerst móet openen om te weten dat er bloot in zit.

De meeste van dit soort fouten worden niet gecorrigeerd. Ach, de lezer zal wel begrijpen wat er had moeten staan, zo wordt er geredeneerd. Trouwens, ook niet alle fouten worden gezien. En dat is ook waarop de 'schuldigen' hopen.

Fouten worden nog wel door lezers aangestipt in ingezonden brieven, al moet je je afvragen wat de waarde daarvan is. Is de correctie juist? Houdt plaatsing van zo'n brief de formele erkenning in dat de redactie een fout heeft gemaakt? Dat blijkt nergens uit. En bovendien: dat is toch een taak van de redactie zelf, merkt een lezer op.

Wat in ieder geval wel gebeurt, is dat de redactie in de ochtendvergadering fouten signaleert en ook notuleert bij de bespreking van de krant van die dag. Maar die verslagen vervullen niet de functie van schandpaal; er wordt natuurlijk wel gemopperd, maar eigenlijk blijft het daar wel zo'n beetje bij. Want voor journalisten onderling is het wel duidelijk waardoor die fouten komen: ze worden toegeschreven aan haast en aan de eeuwige druk van de sluitingstijd, het moment waarop ook de laatste kopij zetklaar moet zijn.

Een lezer uit Amsterdam meent bij de ombudsman een te welwillende houding tegenover de redactie te bespeuren in een antwoord op klachten over fouten. Die mogen in een kwaliteitskrant niet voorkomen, schrijft hij in kapitalen. Er is in zijn ogen geen excuus voor incorrecte cijfers of incourant nieuws; tenminste als de redactie zichzelf serieus neemt.

Deze lezer heeft terecht geen enkele boodschap aan productieproblemen van de redactie, de overige lezers al evenmin.

Natuurlijk blijft het maken van een krant mensenwerk. Dagelijks wordt in een paar uur tijd een hoeveelheid tekst persklaar gemaakt die gelijk staat aan een flinke roman.

Toch zal de redactie het ongenoegen van de lezers over te veel fouten moeten wegnemen. Daar helpt geen ombudsman aan. En dat is de redactie niet aan de koningin verplicht, maar wel aan de - nog steeds - goede naam van de Volkskrant en aan haar lezers.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden