'Een Lion King wordt het zeker niet'

Het Prins Claus Fonds voor Cultuur en Ontwikkeling: wat is dat?..

Het Prins Claus Fonds voor Cultuur en Ontwikkeling: wat is dat?

‘Wij zetten ons in voor onderling begrip en uitwisseling tussen de culturen van de wereld. Met publicaties, debatten, en door artistieke producties te initiëren of te ondersteunen, zoals Bintou Were. Ons jaarbudget is vier miljoen euro, waarvan vijf ton komt van de Nationale Postcode Loterij. Die gaf ons nog eens anderhalf miljoen extra om deze opera te kunnen maken.’

Van wie is het idee?

‘Wijlen prins Claus sprak al in 1997 over ‘een Sahel-opera’. Hij wilde onze aandacht voor de kwaliteit van de populaire Afrikaanse cultuur, en begreep heel goed dat je dan hoog moet inzetten door die te combineren met westerse high culture. Als onderwerp dacht hij aan ontwikkelingssamenwerking, of aan de relatie Afrika-Europa.’

Wat kwam er van dat idee terecht?

‘Bintou Were, de hoofdpersoon uit de titel, is een Malinese vrouw in verwachting die met een groep naar Melilla reist, een Spaanse enclave in Noordwest-Afrika, waar zij haar kind ter wereld wil brengen. Alle mannen in de groep claimen het vaderschap, omdat zij zo het recht op asiel hopen te verkrijgen.

‘Heel veel mensen in de Sahel willen naar Europa, om te ontsnappen aan honger, armoede en werkloosheid. Ook mijn jonge Malinese chauffeur tijdens de productie. Ik zei: ‘Doe dat nou niet, je leven wordt een hel.’ De weinigen die erin slagen Europa te bereiken, hebben het hier heel zwaar.’

Alle makers, acteurs en zangers komen uit de Sahel, een gebied over de volle breedte van het Afrikaanse continent zonder veel moderne communicatie. Hoe hebben jullie die mensen gevonden?

‘Door te scouten met hulp van lokale kunstenaars en door workshops te houden in Senegal. De makers – componist Zé Manel uit Guinee-Bissau en librettisten Koulsy Lamko uit Tsjaad en Wasis Diop uit Senegal – zijn gekozen door een internationale jury, met onder meer Robert Wilson en Pierre Audi van de Nederlandse Opera, uit een groep die een kwartier eigen opera mocht komen presenteren. Dat concept kwam van de Londense Genesis Foundation van John Studzinski. De overige casting deden Lamko, Diop en Manel zelf.’

Hoe verliepen de voorbereidingen? Afrika heeft geen operatraditie.

‘Nee, dat klopt. Maar de groep vond het fantastisch die traditie te leren kennen. We hadden alleen praktische problemen. De meeste Afrikaanse musici kunnen geen muziek lezen of schrijven. Zij moesten partituur en libretto eerst helemaal uit het hoofd leren. En we repeteerden in Mali, waar het eigenlijk gewoon te heet is.’

Wat houdt de cast over aan deze Europees-Afrikaanse productie?

‘Carlo D., een rapper uit Dakar die Diallo speelt, wil nu in Nederland naar het conservatorium. Ik heb voor hem een auditie kunnen regelen in Amsterdam. Verder kregen ze naar hun maatstaven goed betaald. Djeneba Kone, die Bintou Were speelt, kon een stuk grond kopen in Ségou in Mali, waar ze vandaan komt. Daarvan profiteert ook haar straatarme familie.’

Wat gaan we zien? Een soort Lion King Revisited?

‘Nee, zeker niet! Een heel bijzondere mix van Afrikaanse en Europese cultuur, gezongen in de vele talen die de Sahel rijk is. Ik had me nooit gerealiseerd hoeveel talen daar worden gesproken.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden