Een koe loeit, we zijn op het platteland

Vier filmers maakten een documentaire zonder beeld. Dat bleek knap lastig. 'Ik heb nog nooit zo veel paracetamol geslikt.'..

Door Jan Pieter Ekker

k had veertien uur materiaal. 'IVoor een film van veertig minuten is dat precies goed, voor radio bleek het erg veel te zijn. Ik had me niet gerealiseerd dat geluid in de montage veel moeilijker is terug te vinden dan beeld met geluid. Ik heb nog nooit zoveel paracetamol geslikt.'

In opdracht van Radio Atelier – de documentairerubriek van de Humanistische Omroep, NPS en Publieke Omroep – maakte René Roelofs een radiodocumentaire. Om het genre een impuls te geven, vroeg het programma vier filmers om een bijdrage. RIP My Sweet Cousin van John Appel is nog niet af, de andere gaan in première tijdens het International Documentary Filmfestival Amsterdam.

René Roelofs maakte In de ban van de koi. Hij kwam op het idee toen hij een krantenberichtje las over een man die zijn vis mondopmondbeademing had gegeven. Tevergeefs. De eigenaar had er 25 duizend euro voor betaald.

Roelofs pakte het net zo aan als hij een film zou hebben aangepakt: hij volgt de actie, in dit geval in Japan waar de vissen worden gekweekt. Er is één belangrijk verschil: omdat hij geen camera heeft, beschrijft hij alles wat hij ziet. Uitputtend. 'De wekker gaat', zegt Roelofs nadat we de wekker hebben horen afgaan. En: 'De vrouw van de kweker heeft een rode regenjas aangetrokken, en lange witte handschoenen. Ze knoopt haar ronde piramidevormige rieten hoedje onderaan haar kin vast, en staat inmiddels tot aan haar middel in de modder.'

Marijke Jongbloed, die films maakte over carrièrevrouwen op zoek naar een man, maakt in Love Choice in Cyber Space een andere elementaire fout: zij ging ervan uit dat een onderwerp dat niet geschikt is voor een film wél interessante radio zou opleveren. Haar documentaire is een opeenstapeling van monologen, slechts onderbroken door de donkerbruine computerstem. 'Er is een nieuw bericht voor je.'

Het best geslaagd is Schatgraven van Elsbeth Dijkstra. Lang geleden kocht zij een bloemkool, hoewel ze niet van bloemkool houdt. Bij het schoonmaken vond ze middenin, geheel vergroeid met de roosjes, een gouden trouwring. Dijkstra wilde een film maken over haar zoektocht naar de eigenaar, maar kreeg de financiering niet rond. Het was te onzeker. Voor de radio bleek dat geen bezwaar.

Schatgraven is een intrigerende combinatie van zoektocht en egodocument, met mooie spooken familieverhalen, reportageelementen en sfeergeluiden. Als Dijkstra duidelijk wil maken dat ze op het platteland is, dan vertelt ze dat niet, maar is op de achtergrond een koe te horen.

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden