Een kleine Meyer naast een grote Ozon

Op alfabet hangen honderden schrijvers naast elkaar in het Letterkundig Museum, dat zijn vijftigjarig bestaan viert. 'Hé Tymen, waar hang jij?' 'Onder Toonder.'

'Ik hang in goed gezelschap', constateert Viegers. Naast haar Sontrop hangt - op alfabet - een portret van Gabriël Smit uit 1939, gemaakt door de surrealist Moesman. Viegers: 'Sontrop wilde niet poseren. Het was een warme dag, hij kwam van de zee. Hij droeg alleen een blauwe bermudabroek, ging uitgezakt op een bank zitten, en stak een sigaretje op.' Zo hangt de dichter en uitgever nu tussen vierhonderd vakbroeders. Nat en oververhit, de bleke benen wijduit. Volgens Viegers weet Sontrop er van.

Het Letterkundig Museum heeft het afgelopen jaar een zeer complete schrijversgalerij bij elkaar geschraapt. Zonder budget, volgens directeur Anton Korteweg in zijn openingsrede bij de viering van het vijftigjarig bestaan van het museum. Het instituut kreeg schenkingen en bruiklenen, van schrijvers zelf, van schilders, erven, nazaten, uitgeverijen en musea. De collectie van tweehonderd stuks die al inpandig was, werd verdubbeld na een oproep aan het boekenvak. Bijna vijftig schrijvers lieten zich in allerijl schilderen, of waagden zich aan een zelfportret. Jonge schrijver Thomas van Aalten liet zich portretteren door jonge schrijfster Marieke Groen. En andersom. Nu hangen ze, de verf nog niet droog, tussen grootheden als Vestdijk, Reve en Mulisch.

De tentoonstelling is een vermakelijke who is who. 'Het leukst is een portret dat een beetje lijkt', vindt het museum, maar die opvatting delen veel onstuimige portrettisten uit vooral de jaren zestig niet. De galerij toont een kakofonie van stijlen en stromingen. Verbruinde portretten van oude naturalisten steken saai af bij een levensgroot doek van tattookunstenaar Henk Schiffmacher. Een freudiaans portret van Jan Arends met uit zijn gedachten ontsproten een werkster met emmer, doet het leuk naast een Klashorst van Zwagerman, waar de 'z' weer bij de 'a' aansluit. Bescheidenheid siert niet Diana Ozon, levensgroot vereeuwigd door Aat Veldhoen, en wel een minuscule Ischa Meijer.

Nog voor de speciaal genodigden Hella Haasse en Marten Toonder aan de hand van Anton Korteweg hun portret komen bekijken, spoedt een tikje nerveuze schrijfster Gerry van der Linden zich langs de galerij. Ook op zoek naar zichzelf. 'Hoe vind je dat hij hangt, Frenk?', vraagt ze haar meegenomen portrettist Frenk Leijser. 'Lekker hoog.' Ze lopen tegen schrijver Tymen Trolsky aan. Van der Linden: 'Hé Tymen, waar hang jij?' Trolsky: 'Onder Toonder.' Samen kijken ze naar de naakte Sontrop. Van der Linden: 'Is dat nou. . . ja, Sontrop. Ik herken hem aan zijn oren.'

De Nationale Portrettengalerij is vanaf vandaag te bezichtigen in het Letterkundig Museum in Den Haag.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden