Een kleine Jan Steen, misschien

Een schilderijtje dat een jong stel voor vijf euro op een vrijmarkt kocht, is 'voor negentig procent zeker' geschilderd door de beroemde 17de eeuwse meester Jan Steen. Dat zegt taxateur Jeroen Zoetmulder, die het werk zondag kreeg aangeboden op een taxatiedag. Steen-experts zijn minder stellig in hun oordeel.

De vermeende Jan Steen. Beeld -

Het schilderij is een klein werk van twaalf bij zes centimeter, met de beeltenis van een lachende, feestende man. Taxateur Jeroen Zoetmulder, werkzaam bij het 'jonge' taxatiebureau Houtwyck Taxaties in Beverwijk, ontdekte het schilderijtje. De waarde schat hij 'voorzichtig' op 20 duizend euro.

'Typisch Jan Steen'

De lach en de blik van de afgebeelde man zijn volgens de taxateur 'typisch Jan Steen.' Daarnaast zit er volgens hem humor in het schilderijtje. 'De persoon op het schilderij lacht en slaat zijn hoofd naar achter, waardoor zijn hoed, die zwarte plek links op het schilderij, van zijn hoofd valt. Dat soort grapjes maakte Steen vaker.'

Pieter Roelofs, conservator 17de eeuwse schilderkunst bij het Rijksmuseum kan zich 'goed voorstellen' dat het schilderijtje is gemaakt door Steen, al benadrukt hij dat hij het werk alleen op een foto heeft gezien. 'Losbandige figuren en lachende lallende lieden komen veel voor in zijn schilderijen.' Maar het zou volgens hem ook werk van een leerling kunnen zijn of een uitsnede van een groter werk.

Eric Jan Sluijter, hoogleraar kunstgeschiedenis, is niet overtuigd van het schilderij op de foto. 'Het oogt een beetje grof en makkelijk geschilderd. Er zit te weinig nuance en verfijning in. Het heeft voor mij niet de kwaliteit van een Jan Steen.' Hij denkt dat het een uitsnede is van een groter schilderij. 'Kleine ovaaltjes werden destijds niet veelvuldig gemaakt. Bovendien lijkt de figuur onderdeel van een groter tafereel.' Wel vermoedt hij dat het is geschilderd in de 17de eeuw, maar door een navolger of leerling.

Onderzoek

Quentin Buvelot, hoofdconservator bij museum Het Mauritshuis, dat momenteel onderzoek doet naar vijftien werken van Jan Steen in haar collectie, heeft bij het zien van de foto 'geen 'aha!' moment, maar het lijkt me wel een oud schilderij van een Haarlemse meester.' Onderzoek moet meer duiding geven. 'Vergelijken met ander werk van Steen kan veel duidelijk maken, maar je kunt ook via infrarood- en rontgenfoto's kijken hoe het werk is opgebouwd.'

Taxateur Zoetmulder is hoe dan ook overtuigd. Hij vermoedt dat de eigenaren, een stel van in de dertig, het werkje verkopen als het 'een echte' is. 'Dan kan het zomaar 100 duizend euro waard zijn. Als het Rijksbureau voor Kunsthistorische Documentatie overtuigd is, dan zal wereldwijd interesse ontstaan.'

Zoetmulder begon in het vak met een 'zelfstudie kunstgeschiedenis'. Hij specialiseerde zich in archeologie en oude meesters. Eerder ontdekte zijn bureau een werk van de 17de eeuwse Vlaamse meester Abraham Genoels.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.