Interview Brittany Howard

Een kijkje in de ziel van Brittany Howard (van de Alabama Shakes) aan de hand van vier nummers op haar eerste soloplaat

Brittany Howard Beeld Valentina Vos

Brittany Howard (30), bekend geworden als zangeres van de Alabama Shakes, heeft vrij onverwacht een solo-album uitgebracht. Het gaat over de grote thema’s in haar leven: God, racisme, liefde. Geen band heeft zich ermee bemoeid. ‘Dit gaat helemaal over mij.’

Een eerbetoon? Zo zou Brittany Howard haar solodebuut niet willen noemen. Ja, het album Jaime is vernoemd naar haar oudere zus die als tiener overleed aan kanker. Maar de zangeres en gitarist van de Amerikaanse  band Alabama Shakes wijdt op de plaat geen enkele song aan Jaime. 

Waarom ze dan het album naar haar zus heeft genoemd?

Howard: ‘Omdat zij me heeft geleerd mijn creativiteit en verbeelding te gebruiken. We zijn opgegroeid in een behoorlijk arm gezin in Athens, in de Amerikaanse staat Alabama, glooiende heuvels, katoenvelden. Ons huis stond op een autokerkhof. We hadden geen geld, maar Jaime leerde me lol te maken met bijna niets. Van haar heb ik geleerd hoe ik liedjes moet schrijven. Alles waar zij van hield, is alles waar ik van houd. Het was gepast om haar naam op deze plaat te hebben want ik heb niet het gevoel dat ik dit in mijn eentje heb gedaan.’

In het Amsterdamse kantoor van haar platenmaatschappij legt Howard (30) uit waarom de plaat nu, vrij onverwacht, uitkomt. Haar band Alabama Shakes was vanaf het debuut Boys & Girls succesvol bij het publiek en bij de critici. De dik ingekookte rock en southern soul, met Howards ongetemde voordracht, lieten je bij de eerste beluistering meteen alle hoeken van de kamer zien. Opvolger Sound Color (2015) harkte drie Grammy’s binnen en in 2018 volgde er nog één, voor een live optreden van de band. 

Maar Alabama Shakes leefde in 2017 te lang on the road; de keerzijde van het explosieve succes. Het liedschrijven, dat Howard voor het leeuwendeel voor haar rekening nam, stagneerde. Howard: ‘De jongens (gitarist Heath Fogg, bassist Zac Cockrell en drummer Steve Johnson) hebben allemaal gezinnen. Ze wilden weer papa zijn.’ Howard had minder verplichtingen in de privésfeer. (Vorig jaar heeft ze zich wel verloofd.) Ze besloot zich eindelijk te wijden aan een persoonlijk project.

Het resultaat: een ambitieus album dat overlap laat horen met Alabama Shakes, maar ook avontuurlijker klinkt. Opener History Repeats is psychedelische funk. De intieme ballad Georgia groeit uit tot een rocksong die sleept als een gletsjer en waarin gitaren en synthesizers alles in hun kielzog meesleuren. Stay High is zo’n vintage soulliedje waar een Sam Cooke-achtige onschuld doorheen schittert.

Howard: ‘In Alabama Shakes leg ik wat ik heb aan de band voor. Dan verandert er van alles totdat iedereen zich erin kan vinden. Het past in de democratie van een band. Maar voor deze plaat was ik mijn eigen eenmanspartij. De zaken waarover ik zing zijn rechtstreeks verbonden met hoe ik ze voel en hoor. Daar mocht niets aan veranderen. Dit gaat echt helemaal over mij.’

Haar oma raadde Howard aan nu de verhalen van vroeger op te schrijven, voordat ze alles vergat. Howard dook in haar eigen verleden en begon met het schrijven van haar jeugdherinneringen. ‘De onderwerpen kwamen als vanzelf na introspectie.’ Het heeft als gevolg dat de songs een inkijkje bieden in de persoonlijkheid van Howard. Een schets aan de hand van vier nummers van het album.

He Loves Me

Waarin Howard ervan is overtuigd dat Hij daarboven van haar houdt, ook al rookt ze weleens een joint of drinkt ze te veel.

Howard: ‘Als jong meisje voelde ik me al anders, zonder dat ik daar het stempel van een afwijkende seksualiteit op kon drukken. Daardoor was ik een buitenstaander in een kleine religieuze gemeenschap. De kerk kan een verbindende factor zijn: mensen komen in hun clubje samen om elkaar te helpen. Maar bij mij riep de kerk angst en schaamte op. Ik was bang dat ik naar de hel zou gaan en vroeg me af hoe ik in godsnaam bij die club kon horen. Als jong kind kun je niet bevatten dat de ultieme waarheid die je wordt opgelegd niet meer is dan een van de vele keuzen die je hebt.’

Howards relatie met de kerk en de religie veranderde toen ze 8 was en haar zus Jaime, toen 13, overleed.

‘Mijn moeder raakte buitensporig geïnteresseerd in wat er met ons gebeurt als we doodgaan. Ze begaf zich buiten het christendom en kocht boeken over paragnosten, spirituele genezers en andere religies. Ik las ze, raakte gefascineerd en besefte dat er meer was.’

Ze ging op zoek naar een religieuze connectie die ze in haar jeugd niet had gehad. Het bracht haar als twintiger terug naar de God van haar kinderjaren. ‘Ik ga nog steeds niet naar de kerk hoor. Geen behoefte aan. Ik heb nu een veel persoonlijker relatie met Hem. Dat is mijn spiritualiteit.’

Brittany Howard Beeld Valentina Vos

Georgia

Waarin een jong meisje schuchter toenadering zoekt tot een ouder meisje.

Howard vertelt meteen dat we dit liedje, tussen alle persoonlijke verhalen op de plaat, niet als een coming-outnummer moeten beschouwen. Hoewel Georgia zeker een liefdesliedje is, ontstond het liedje niet uit romantisch verlangen.

‘Ken je Georgia Anne Muldrow? Ze is een zangeres, producer en musicus uit LA die ik vreselijk goed vind en die met allerlei interessante artiesten heeft samengewerkt. Ik was over haar aan het lezen en dacht: man, zou het niet tof zijn als Georgia me zou opmerken en met me zou willen werken? Dat zou automatisch betekenen dat ik ook heel goed ben.’

Het regeltje I just want Georgia to notice me bleef in haar hoofd hangen.

‘Het heeft de vorm aangenomen van een liefdesverhaal tussen twee meisjes, een soort bewustwordingssong. Ik raakte erdoor gefascineerd, want ik besefte dat ik nog nooit een popliedje met dat onderwerp had gehoord.’

Dát was voor haar de reden het liedje te schrijven. Alleen maar het publiek op die manier op de hoogte brengen van haar geaardheid, vindt ze veel te bedacht.

‘Ik beschouw mezelf sowieso als seksueel fluïde. Het enige wat voor mij telde, was dat ik oprechte songs over mezelf wilde schrijven zonder iets achter te houden. Dat heb ik gedaan.’

Goat Head

Waarin Howard een persoonlijke geschiedenis aanhaalt waarin racistische intimidatie, doorgesneden autobanden en de kop van een dode geit figureren.

‘Als kind van een witte moeder en een zwarte vader in Alabama word je vaak geconfronteerd met racisme. Er waren genoeg nare reacties wanneer ik met mijn moeder over straat liep. Op een ochtend zag mijn vader dat zijn autobanden waren lek geprikt en dat iemand een geitenkop op de achterbank had gelegd.’

Howard wist wel dat de tekst, waarin ze zich hardop afvraagt wie die daad op zijn geweten heeft, vrij heavy was. ‘Maar het drong pas tot me door toen ik uitgezongen was in de studio. Het werd muisstil. Ik voelde me zo kwetsbaar en zei tegen de studiotechnicus: ‘Ik weet niet of we dit wel moeten gebruiken.’ Hij: ‘Ben je besodemieterd. Dit komt zeker op de plaat.’

Het was de juiste keuze. Als ze een plaat wilde maken over haar achtergrond, kon ze dit pijnlijke incident, waar nooit over werd gesproken, niet weglaten. Ja, haar ouders hebben het nummer al beluisterd.

‘Ik was zo nerveus om het aan mijn vader te laten horen. Maar hij zei dat hij te gek vond.’

Haar moeder? ‘Die heeft er niets over gezegd.’

13thCentury Metal

Waarin Howard uiteenzet volgens welke regels ze haar leven probeert te leiden.

Als in een uitgebreide gelofte belooft Howard dat ze zal nadenken voordat ze zal spreken, dat ze haar vijanden zal liefhebben en dat ze haar ziel wijdt aan wat goed, eerlijk en rechtvaardig is.

‘Dat nummer is mijn mantra. Datgene waar ik me aan vasthoud wanneer ik me hulpeloos voel en overweldigd door zaken waar ik niets aan kan veranderen. Zo blijf ik me sterk voelen. Het dient als een bevestiging van mezelf. Eigenlijk zoals het hele album een bevestiging is van mezelf en mijn eigen creativiteit.’

Brittany Howard – Jaime (Sony) is vanaf vandaag verkrijgbaar.

Bermuda duo 

Voordat Howard begon aan haar solo-album stopte ze haar creatieve rusteloosheid in twee hobbybandjes: Thunderbitch en Bermuda Triangle. Vorig jaar heeft ze zich verloofd met Jesse Lafser zangeres en gitarist van Bermuda Triangle. ze woont samen met haar in Taos in de Amerikaanse staat New Mexico.

Meer over Brittany Howard en Alabama Shakes

Op het eerste album van Alabama Shakes, Boys & Girlszingt Howard als een jonge leerling van Etta James

Het tweede album van Alabama Shakes, Sound & Color, was zeer succesvol. Het album moest het wederom hebben van de sfeer constateerde Volkskrant-recensent Gijsbert Kamer.

Alabama Shakes werd in no time hot. Hoe ze dat voor elkaar kregen, lees je hier

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden