Een jas van YAMAMOTO tegen zadelpijn

De Elle-vrouw vaart met man en baby over de oceanen, maar neemt geen luiers mee. Ze is schaamteloos hebberig op het gebied van kleding, elektronische hebbedingetjes en mannen, maar kan die wensen ook relativeren....

Hoe Absolutely Fabulous is het om bij Elle te werken? In het jubileumnummer van Elle, dat vanaf deze week in de winkels ligt, stelt de dames-glossy zelf deze vraag. Tien jaar bestaat het blad, en een van de cadeautjes die de jarige uitdeelt, is de video The Making of Elle. Lezers die willen weten hoe het er achter de schermen aan toegaat op de redactie, kunnen deze video tegen een kleine bijdrage bestellen. En om de nieuwsgierigheid te prikkelen, maakt Elle de vergelijking met de hilarische Britse televisieserie van Jennifer Saunders over de labiele fashion-snobs Edina en Patsy.

Spelen zich op de redactie van Elle Absolutely Fabulous-taferelen af? Nee, moet iedereen concluderen die de nogal saaie video bekijkt. De medewerkers die in The Making of Elle in beeld verschijnen, zijn hardwerkende en behoorlijk serieuze types. Er wordt best gelachen tijdens de redactievergaderingen, en bij het mode-overleg wordt heus wel een wijntje opengetrokken, maar de hysterische slemp- en schreeuwpartijen van Edina en Patsy zijn jammergenoeg ver te zoeken. Geen uitzinnig gedragen creaties, geen wilde taxiritten, geen wedstrijdjes name-dropping en zelfs geen opgewonden telefonades. De frisse redactrices van de Nederlandse Elle stralen werklust uit, maar ook: controle en beleid.

Je zou de lezers bijna adviseren om de jubileumvideo vooral niet in huis te halen. Hij spoort namelijk niet met het beeld van de Elle-redactrice zoals dat oprijst uit de colommen van het maandblad. Dat zou, gezien de video, weleens een fictief beeld kunnen zijn, bewust gecreëerd om de dubbelzinnige Elle-vrouw profiel te geven.

Wie dat is, de Elle-vrouw? Op het eerste gezicht verschilt zij nauwelijks van de vrouw waar elke glossy op mikt. De vrouw die wegdroomt bij modereportages met paginagrote, sfeervolle foto's. Die in diepe ernst de schoonheidstips bestudeert, plus de aangeprezen peperdure parfums en huidverzorgingsproducten. De vrouw die zich verlustigt aan fullcolour kookrubrieken die te mooi geïllustreerd zijn om de bijbehorende recepten uit het blad te scheuren. En die op de hoogte wil blijven van trends in uitgaansgedrag, woninginrichting of seks en relaties.

Het onderscheid tussen Elle en andere glossy's lijkt 'm te zitten in de details. In de voorkeur van de redactie voor nét iets chiquere merken, voor modellen die een tikje zelfbewuster overkomen, voor foto's met dat kleine beetje meer originaliteit en drama. En in de prijzen van de uitgestalde waren: de glitterreportage bevat naast een rokje van fl. 45,- rustig een jurk van fl. 4.568,-. Bij elkaar opgeteld geven die details de Elle een specifieke glans. Een 'eigen' gevoel voor smaak en stijl dat ontleedbaar is voor kenners van mode en life-style en dat de rest van de lezers aangenaam treft.

Aangenaam, omdat schoonheid hier nog altijd de dienst uitmaakt. De pogingen van veel bladen- en reclamemakers om de droomwereld van mode en lifestyle te relativeren met meer reality in de modelkeuze en getoonde foto's zijn aan de Elle-vrouw niet besteed. Zij zit niet bepaald te wachten op de blote bobbeligheid van de tentoongestelde lezeressen-lichamen in de Viva-rubriek 'Any Body'.

De 'gewone' lezeres haalt sowieso de pagina's van Elle niet, een ingezonden-brievenrubriek ontbreekt en als het lezerspubliek in actie moet komen, dan is dat hoogstens om kans te maken op een verleidelijke prijs in de Bel & Win-Actie. Verwacht geen dikke-maten-mode of foto's van mislukte borstcorrectie-operaties. Dat zou het dromerige uurtje-op-de-bank dat Elle haar vrouw van harte gunt alleen maar verstoren.

Hetzelfde geldt voor verhalen over poepluiers en bedplassers. De Elle-vrouw heeft kinderen, maar op de manier van een soap-personage. In soaps leiden kleine kinderen net zo'n schimmig bestaan in de periferie van het drama. Als de Elle-vrouw het buitenleven ontdekt, mogen de kinderen met bloemen in het haar door het gras huppelen. Voor praktischer zaken is er de au-pair of Ouders van Nu. De Elle-vrouw spreekt alleen over kinderen in reportages die háár gemoedstoestand betreffen. Niet op de tobberige manier van de Opzij-vrouw, die het nog altijd zo moeilijk heeft met de combinatie van kind en carrière. Een kind een belemmering? Ach, er moet meer geregeld worden, maar voor de rest ligt de wereld open.

'Met man en baby in een klein zeilbootje de oceanen overgevaren', meldt een redactrice in haar bijdrage aan een reportage over kick-vakanties. Als antwoord op de vraag 'Wat heb je nodig voor deze vakantie' geen lijst met handige baby-artikelen, maar padvindersbenodigdheden als een scherp mes, een vislijn en een snelkookpan.

De Elle-vrouw reist, maar niet met de antropologische interesse waar Marie-Claire van getuigt in haar verre-volkerenverhalen. Het vrouwenbrein hóeft op reis niet ingeschakeld te worden. Het mag meedeinen op de impulsen van de meest oppervlakkige zintuigen: het oog van de modefotograaf, de neus voor nieuwe snufjes van de lifestyle-reporter en de smaakpapillen van de chef-kok.

Tot zover eigenlijk niets nieuws onder de zon: je bent glossy of je bent het niet. Maar bij Elle is dit slechts de helft van het verhaal. Wie het blad niet alleen doorbladert maar ook leest, treft tussen het vlotte bijpraat-proza en de lifestyle-poëzie een onverwacht persoonlijke toon. De meeste (vrouwen)bladen hanteren in hun redactionele teksten een neutrale derde persoon: 'Viva' ging op onderzoek uit en 'Marie-Claire' reisde naar Turkmenistan. In de Elle praat er een 'ik' of een 'wij'. En die is zeker niet neutraal.

'Eerst vonden we de Smart geen auto', zo begint een verslagje van de 'Elle-test', uitgevoerd op het nieuwe kleine autootje. 'Maar door een supertrendy reclamecampagne ondergingen we een soort brainwash.' Volgt een opsomming van voor- en nadelen en de conclusie: 'Wij willen de Smart graag cadeau. Voor bij onze echte auto.'

'Mijn zonnebril is te klein, dat zie ik al meteen', schrijft een medewerkster in het jubileumnummer over haar verwenbezoekje aan het Cannes Filmfestival - op speciale uitnodiging van make-up merk L'Oréal, hoofdsponsor van het festival. 'Wil je een beetje meetellen, moet je toch zeker formaat Jackie O. op de neus hebben. Gelukkig is de Calvin Klein-winkel om de hoek: Voor 540 franc heb ook ik allure.'

En in de reeks paginagrote portretten van mensen die het afgelopen decennium mooier hebben gemaakt, vinden we behalve Marlene Dumas, John Travolta en Dennis Bergkamp ook de vervaardiger van anti-rimpelcrèmes. Onderschrift: 'Wij denken aan Dr. Maes, de Franse rimpelspecialist in New York. Zo dol als wij zijn op zijn crèmes, zo dol is de man op zijn werk. Zijn motto: Wrinkles are my life, hahaha.'

Het is in deze teksten dat de ELLE-vrouw zich pas echt profileert. Zij is een vrouw die niet alleen gefascineerd is door het glanzende oppervlak der dingen, maar daar ook schaamteloos voor uitkomt. Ze roept dat de Gucci-tas, de Prada-tas, de Louis Vuitton-tas en de Hermès-tas allemaal 'de kast in' kunnen, omdat er een nieuwe must-have is van fl. 1800 gulden. En ze is schaamteloos hebberig op het gebied van kleding, elektronische speeltjes en mannen ('Een man voor een seks-in-de-sneeuwsessie', luidt de kerstwens van columniste Bep in haar column 'In bed met Bep').

De Elle-vrouw is schaamteloos over alles. Over haar soms hopeloze, soms opwindende seksleven, dat vrolijk doch smaakvol uit de doeken wordt gedaan. Schaamteloos over de chique spullen die ze te pakken heeft: een jas van Yamamoto die tien jaar geleden voor duizenden franse Francs is bemachtigd, is 'vanwege de vele kussentjes vooral handig tegen zadelpijn'. En een haarverzorgingsproduct dat het haar meer volume geeft, wordt een 'eigenaardig goedje' genoemd, waar je haar wel stijf van wordt, maar ach. . .

De Elle-vrouw geneert zich niet voor haar fysieke tekortkomingen en koestert haar mateloze luiheid en ijdelheid. Ze praat graag mee over de nieuwste strandsporten maar verkiest uiteindelijk het zeezeilen waarbij de schipper al het werk doet. Ze gaat mee op survivaltocht maar klaagt als ze onflatteuze kleding aan moet en maakt een drama van iedere inspanning. Het hoogtepunt van een winters kick-weekend is de dronken rit met een sleetje, en de romantiek van een ballonvaart verstoort de Elle-vrouw door de mobiele telefoon van een medepassagier weg te graaien en schreeuwend het thuisfront op de hoogte te brengen.

Deze Elle-vrouw is pas drie jaar geleden uit het van oorsprong brave modeblad opgestaan. Als resultaat van een nieuwe hoofdredacteur: José Rozenbroek. Haar komst heeft gezorgd voor een stijging van de oplage (momenteel tussen de 60 en 80 duizend) en voor meer relativering in de kolommen. 'Aan de ene kant streven we perfectie na', verklaart ze haar beleidsverandering desgevraagd, 'maar je moet het allemaal niet te serieus nemen. Dan wordt het een beetje zielig.'

Die dubbelzinnigheid maakt de Elle-vrouw fascinerend. Ze balanceert op het randje van snob zijn en snob spelen. In al haar geestige klagerigheid is ze veel vrijer dan die zeur van een Opzij-vrouw. Ze heeft de keuze tussen meedoen aan het modecircus dat haar amuseert, of het vanaf een afstandje becommentariëren. Je kunt de nieuw Gucci-hippiebroek kopen. Je kunt 'm ook zelf in elkaar flansen. Maar het is ook reuze snobby om er alleen maar naar te kijken. Liggend op de bank met de Elle in de hand.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden