ReportageJoris Voorn bij Kinderdijk

Een hoopgevende dj-set in het droomlandschap bij Kinderdijk: precies wat de dancegemeenschap nu nodig heeft

In het project van dj Joris Voorn en Audio Obscura komt Nederlands erfgoed samen: het klassieke molenlandschap en de dancecultuur. De dj-set is in de bios én thuis te zien.

Joris Voorn tijdens de opnamen van zijn dj-set bij Kinderdijk. Beeld Daniel Cohen

Drie maanden lang leek het werelderfgoed Kinderdijk een gelukzalig visioen van pre-toeristische tijden. De wieken van de historische molens aan de Nederwaard en de Overwaard draaiden, maar de touringcars vol dagjesmensen bleven weg van deze prachtplek onder de Nieuwe Maas en de Lek. De coronacrisis heeft ook zo zijn lichtpuntjes.

Toch ziet de kolossale ganzengemeenschap bij Kinderdijk vandaag ineens weer busjes door de polder rijden. Busjes met cameramensen, met technici en dronebestuurders. Met speakers en dj-apparatuur. De onwerkelijke rust wordt weer even verstoord en het zal hier bij het vallen van de avond nog wat rumoeriger worden. De watervogels volgen de bedrijvigheid met spiedende oogjes. De buurtbewoners ook.

De Amsterdamse organisator van dance-evenementen Audio Obscura is afgereisd naar Kinderdijk voor een project dat best historisch genoemd mag worden. In dit droomlandschap worden vanavond de camera’s gericht op dat andere Nederlandse erfgoed: onze dance- en dj-cultuur. De Amsterdamse producer en techno-dj Joris Voorn, een grootheid op bijvoorbeeld het dance-eiland Ibiza, zal zich met dj-tafel installeren pal naast ‘de Blokker’, een knap gerestaureerde wipmolen uit de 17de eeuw die ooit nog door een Spaanse legereenheid in de fik is gestoken. De registratie zal daarna worden vertoond in bioscoopzalen door het hele land, en als onlinestream voor thuisblijvers.

De dj-film, de eerste van een flinke reeks, moet het leed van een festival- en dancefeestloze zomer verzachten. In de bioscoopzalen van Pathé kunnen dertig bezoekers, en met versoepelde maatregelen straks misschien honderd man, toch weer even het gevoel hebben bij een exclusieve dj-set aanwezig te zijn. En iets van uitgaanscultuur beleven. Biertje erbij, dansen op afstand.

Uitkomst

De Revere Series, want zo heeft Audio Obscura de dj-registraties genoemd, is een uitkomst voor alle partijen die eraan deelnemen én natuurlijk het van muziek verstoken publiek. Toen de coronacrisis ons half maart opsloot in huis, wilde Audio Obscura allereerst graag door de muren van de binnenruimte breken. ‘Je zag in de eerste weken natuurlijk veel livestreams verschijnen, van dj’s in een kamer’, zeggen Jeroen Fontein en Naut Donders van Audio Obscura. ‘Maar op een gegeven moment had iedereen die streams wel gezien. Er werd snel ook een beetje lacherig over gedaan.’

Een man of vrouw achter een draaitafel met een camera op hoofd en handen gericht: dat moest anders en vooral creatiever kunnen, dacht Audio Obscura. Ze wilden de horizon zien. Het bedrijf had al ervaring met dj- en livestreams vanaf de Loft op de 16de verdieping van de Adam Toren, met uitzicht op de zonsondergang boven het IJ en de skyline van Amsterdam. En ze begonnen te broeden op een nog wilder plan, dat ‘iconische Hollandse locaties’ moest verbinden aan die mooie Nederlandse dancecultuur.

Audio Obscura heeft een naam hoog te houden als organisator van creatieve dancefeesten op bijzondere plaatsen. Op het Amsterdam Dance Event verzorgde Audio Obscura spraakmakende optredens, zoals de show van de band Underworld in de fietstunnel onder het Rijksmuseum in 2017. Het pronkstuk van Audio Obscura is, naast de juiste dj of band op de juiste plek, steeds de lichtshow: een uitgekiend lichtplan dat de beleving van de muziek artistieke verdieping geeft. Voor de Revere Series moest de grootste lichtshow op aarde de sfeer verzorgen: de zonsondergang. Geen dag hetzelfde, altijd spectaculair en door geen mensenhand te manipuleren.

Zo werden de bouwstenen voor de bijzondere dj-filmserie gestapeld. Locaties als van een ansichtkaart, Nederlandse dancecultuur, een lichtshow uit de kosmos. En dat alles geregistreerd door hoogwaardige beeld- en geluidstechniek, en dus ook zo’n fijn zoemende drone met camera. Voor vertoning in de bioscoop, als alternatief voor het zo gemiste uitgaansleven. ‘We dachten dat we daarmee veel mensen een plezier konden doen’, zegt Jeroen Fontein. De dj’s natuurlijk, die al maanden zonder werk zitten. Mensen achter de schermen, die eindelijk weer met kabels kunnen slepen. Maar natuurlijk ook de bioscoopbranche, die om inhoud en volle zalen zit te springen. Veel releases van grote films zijn de afgelopen maanden uitgesteld, dus alle content is welkom. De perfecte win-win-situatie, zeggen Donders en Fontein. ‘De samenwerking met Pathé verliep uitermate prettig.’

Joris Voorn: ‘Bij de meeste livestreams van dj’s dacht ik ook: hoe lang blijven mensen dit leuk vinden? Dus dan is deze opname net even wat anders.’ Beeld Daniel Cohen

De beheerders van al die mooie locaties, zoals de Kinderdijk en straks bijvoorbeeld de Euromast en het Amsterdamse Scheepvaartmuseum, zijn ook nog eens blij met de dj-films. Die verzorgen een originele promotie, in ook voor de toeristische sector moeilijke tijden. Dat zegt ook Ingrid Koppelaar van de Stichting Werelderfgoed Kinderdijk, die tijdens de opnamen van vandaag een oogje in het zeil houdt. ‘Het is hier al drie maanden doodstil. Heel apart natuurlijk, maar ook van mij mag er wel weer wat gebeuren.’

Rond de wipmolen aan de Blokweerse polder heeft Audio Obscura een haast onzichtbare studio ingericht. In een schuur naast de molen zit een technicus verstopt die de kleurcorrecties verzorgt. En achter de schuur zit de regisseur, met het oog op snel schakelende beelden van alle camera’s die de dj én de zonsondergang boven Kinderdijk gaan vastleggen. Het is warm en soms verdwijnt de hele entourage in een zwerm muggen. Maar verder zijn de omstandigheden uitmuntend: in een strak blauwe lucht zweven schilderachtige wolken, die de laatste zonnestralen straks onverwachte richtingen op kunnen schieten.

Als het bijna begint te schemeren, arriveert Joris Voorn bij de wipmolen. Hij inspecteert de dj-tafel en de lokale omstandigheden. Veel muggen inderdaad, maar wat een prachtige plek. Op de vaart pal naast zijn dj-tafel, waar hij de komende uren ononderbroken moet draaien, zweven twee jongens op een soort elektrische hoverboards door het water en tussen de monumentale molens: een surrealistische aanblik.

Even niet in het vliegtuig

De eerste weken in coronatijd genoot Voorn van enige rust. ‘Even niet in dat vliegtuig, altijd op weg naar een optreden. Maar na twee maanden begon ik me ook zorgen te maken. Het zou wel eens heel lang kunnen gaan duren, voor de hele beroepsgroep. Bij de meeste livestreams van dj’s dacht ik ook: hoe lang blijven mensen dit leuk vinden? Dus dan is deze opname net even wat anders. De krent in de pap.’

Voorn checkt de monitoren naast zijn tafel. Die zijn alleen voor zijn oren bedoeld, want het geluid van zijn set wordt rechtstreeks, via de kabels opgenomen. Ze kunnen niet zo hard. ‘Ik had op iets meer power gehoopt. Is het nog broedseizoen of zo?’ Hij heeft goed nagedacht over zijn plaatkeuze, en de landschappelijke omstandigheid waarbij hij die aan elkaar gaat draaien. ‘Nee, geen folkloristisch Hollands repertoire. Maar mijn techno is vaak melodieus, soms een tikje nostalgisch en met een romantisch randje. Daar kan ik wel wat mee.’

En dat merken we, eerst bij de opnamen in de polder. Voorn draait majestueuze, haast serene techno van Patrice Bäumel en Stephan Bodzin, als de zon langzaam afdaalt naar de horizon. Als de duisternis begint aan te dringen komt een meditatieve en wat donkere track van Daniel Avery voorbij. Het is wonderlijk hoe goed deze muziek past bij de setting van het natuurlandschap, mijlenver verwijderd van het club- en festivalleven.

De camera’s zoemen langs de dj, over het water, de molens en de overtrekkende ganzen. Vanachter de schuur klinkt soms een opgewonden schreeuw van de regisseur, als hij de perfecte track hoort bij een ongelooflijk shot, van een zonnestraal die een scherp oranje licht door de wieken van een molen laat flitsen. ‘Jongens, dit is zó mooi.’ En de zonsondergang is inderdaad verbluffend. Cadeautje van de natuur, die de mens in coronanood kennelijk ook weer wat hoop wil geven.

De vertoning van de dancefilm in Pathé De Munt in Amsterdam. Beeld Daniel Cohen

Een week na de opnamen blijkt ook bij de première in de bioscoop, in Pathé de Munt in Amsterdam, hoe veelzijdig de twee uur durende verfilming van Voorns dj-set is. Het schouwspel is meditatief en verveelt geen seconde. Maar een deel van het publiek in een grote zaal vindt de set vooral ook geschikt om bij te dansen. Dertig dansende mensen in een verduisterde bioscoopzaal, met een prima geluid en levensgroot dj-beeld: daar had bijvoorbeeld Loek van der Velden (21) nét even behoefte aan. ‘Eindelijk weer een mooi technofeestje, na al die maanden. Ik heb hier echt het idee dat ik uitga, en niet thuis naar weer zo’n livestream op mijn laptop zit te kijken.’

Nét gepaste afstand

Halverwege de film staat iedereen te dansen: niet meer bij de eigen stoeltjes maar vlak voor het beeldscherm, nog nét op gepaste afstand van elkaar. Dansende mensen zoeken elkaar toch op, zo functioneert nu eenmaal de danscultuur en daar gaat geen virus iets aan veranderen.

Publiek in Pathé De Munt in Amsterdam. Beeld Daniel Cohen

De dj zelf is ook aanwezig en hij kijkt twee uur lag geconcentreerd naar de registratie. Hij ziet zijn eigen, ingespannen gezicht terwijl hij de track Safe van Monkey Safari inmixt bij de vlammende zonsondergang. Troostrijk en haast zingevend, en Joris Voorn moet ook even slikken. Vooral bij een van zijn favoriete momenten uit de film, als hij zijn track Planet Nine laat opkomen en de dronecamera recht omhoog vliegt, om in de verte de gigantische havens van Rotterdam in beeld te krijgen. Boven de natuur en de antieke cultuur verschijnt de moderne industrie die wij mensen uit de grond hebben gestampt. En deze track lijkt precies datzelfde wonderlijke samengaan in klank te vatten.

Een magisch moment. In een film die te bekijken is als een kroniek van een van de merkwaardigste perioden uit het internationale muziek- en uitgaansleven, en een dancecultuur die zich kennelijk tóch weer aan de ellende weet te ontworstelen.

Stralenkrans

De dj-films van Audio Obscura hebben drie hoofdrolspelers. De dj, de bijzondere locatie en vooral ook de zonsondergang, die bij alle registraties geheel gratis de lichtshow verzorgt. Voorafgaand aan de opnamen verkent het team van Audio Obscura ter plaatse de baan van de zon met een tijdsmeter, zodat de camera’s en dj weten wanneer de mooiste stralenkrans boven de horizon verschijnt. Mits er geen dik pak wolken hangt, het weer kan altijd een spelbreker zijn.

In de bios of thuis

De Revere Series van Audio Obscura worden de hele zomer vertoond in de bioscopen van Pathé en zijn te zien als onlinestream. De registratie van de dj-set van Joris Voorn bij Kinderdijk is vanaf 18 juni online te zien. Voor dj’s, locaties en vertoningstijden in bioscoop en online: zie de websites van Audio Obscura en de Pathé-bioscopen. Vorig jaar verscheen van Joris Voorn het album Four, bij Spectrum. 

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden