Nieuwsknikkerraces op YouTube

Een Hollandse wereldhype: de knikkercompetitie goes global

The Marble League, een YouTube-kanaal van twee West-Friese broers, heeft een nieuwe hoofdsponsor gekregen. En daarmee een wereldpubliek.

Jelle bij zijn inmiddels wereldberoemde knikkerbaan.Beeld Marcel van den Bergh

John Oliver, de presentator van populaire Amerikaanse talkshow Last Week Tonight, begon zondag tijdens de uitzending over zijn nieuwe hobby: kijken naar knikkerraces. Vond hij geweldig. Zó geweldig dat hij had besloten sponsor te worden van een heuse knikkercompetitie van YouTube-kanaal Jelle’s Marble Runs. ‘They are, to put it mildly, absolutely fantastic’, zegt Oliver in de uitzending. ‘Dit is niet gewoon een YouTube-afleiding, het is een prachtig competitief evenement – en die heeft de wereld nu meer nodig dan ooit.’

De West-Friese Dion Bakker uit Wervershoof had expres even een alarm gezet voor vijf uur ’s ochtends afgelopen maandag, het moment dat de uitzending van Last Week Tonight online werd gedeeld. Want dat YouTube-kanaal waar John Oliver het over had, dat was van hem en zijn broer. En zo’n aankondiging wil je wel even bewust meemaken.

Een YouTube-kanaal met knikkers dat zo’n grote internationale sponsor krijgt, dat klinkt als een origineel sprookje. Het voelt ook best een beetje onwerkelijk voor de makers, Dion en zijn broer Jelle, die samen het kanaal runnen. Dion is de manager, Jelle is het creatieve brein achter de knikkerbanen. ‘Ja, heel bijzonder’, zegt Dion aan de telefoon dinsdagochtend. ‘Het is nu echt gekkenhuis, ik word helemaal platgebeld door media.’

Sportcommentator
Op Jelle’s Marble Runs delen de broers filmpjes van knikkerbanen, waar een competitief element aan is toegevoegd: de knikker die als eerste over de finish gaat, is de winnaar. Zo simpel is het. Dat Oliver van Last Week Tonight het zo absolutely fantastic vindt, zit ’m in alles eromheen. 

De races worden gehouden op minutieus ontworpen, gevarieerde racebanen, van ‘gewone’ racetracks tot zandbanen, waterbanen en doolhoven. De filmpjes zijn zo gemonteerd dat het echt lijkt op een serieuze sportrace. Ze worden becommentarieerd door een professionele Amerikaanse sportcommentator, Greg Woods. Die leerde de jongens toevallig kennen toen hij voor de lol een commentaar maakte bij een filmpje van hun kanaal. Sindsdien is Woods de stem van al hun races.

Dan is er het verhaal om de knikkers heen: de knikkers maken onderdeel uit van teams met catchy namen als de Hazers, O’rangers, Minty Maniacs en Midnight Wisps. Elk team heeft een geschiedenis en identiteit. Ook individuele knikkers hebben namen; er zijn zelfs fansites voor sommige knikkers. Dion zegt dat fans uit zichzelf hele verhalen bedenken over de belevingswereld van de knikkerteams. ‘Er zijn fans die mij mailen hoe het gaat met een knikker die een blessure heeft. Het leeft enorm.’

De jongens hebben lang hun kaken op elkaar moeten houden, want het telefoontje van Last Week Tonight kwam al eind maart. ‘Ik had net een tweet verstuurd waarin ik zei dat we sponsors nodig hadden om de Marble League te kunnen maken deze zomer. Ze belden en zeiden: we vinden het geweldig wat jullie doen en we zouden de League graag sponsoren.’

Sponsorcontract
Wat het sponsorcontract financieel inhoudt mag Bakker niet vertellen van HBO, de zender waarop Last Week Tonight wordt uitgezonden. Met de sponsoring van zestien wedstrijden kan hij de internationale leden van het team betalen. Zij deden tot nu toe veel gratis: de designer uit België, de componist uit Griekenland, de Duitse co-manager. Daar was geen strenge onderhandeling voor nodig, zegt Dion. Vrolijk: ‘Nee, ze waren best makkelijk, ik kon echt wel vragen wat ik wilde.’

Jelle’s Marble Runs beleeft tijdens de sportstop van de coronacrisis gouden tijden – waarschijnlijk was de samenwerking met Last Week Tonight niet tot stand gekomen zonder deze uitzonderlijke omstandigheden. Maar het kanaal zelf bestaat al jaren. Jelle Bakker, het creatieve brein, is zelfs een gevestigd knikkerbaanexpert: opdrachtgevers van over de hele wereld vragen hem knikkerbanen te ontwerpen. Hij begon al in 2006 met het uploaden van filmpjes van zijn knikkerbanen, al ging het pas echt groeien toen zijn broer Dion hem begon te helpen en in 2015 voorstelde om er een competitie van te maken. In de jaren erna groeide de fanbase van de knikkercompetities en ontstonden de namen en verhalen van de knikkerteams.

Het YouTube-kanaal had voor de uitzending van Last Week Tonight al 800 duizend volgers. ‘Onze grote droom was 1 miljoen volgers’, zegt Dion Bakker. Tevreden: ‘De afgelopen 24 uur kregen we er 130 duizend nieuwe volgers bij, dus die miljoen gaan we deze week waarschijnlijk halen.’ Inmiddels is die 1 miljoen een feit.

Nu moeten de broers even flink aan de bak met de voorbereidingen voor het grote evenement dat Last Week Tonight sponsort: de Marble League. Dion: ‘Die banen moeten we allemaal nog bouwen ja, dat wordt een enorm werk.’

Marblympics

Fans van het eerste uur roepen inmiddels al triomfantelijk op sociale media dat zij Jelle’s Marble Runs al volgden sinds de eerste Marblympics in 2016 (het heet inmiddels Marble League omdat de organisatie van de Olympische Spelen had geprotesteerd). Die fans zijn vooral Amerikanen, opvallend genoeg. 44 procent van hun kijkers komt uit de VS, zegt Dion Bakker, en maar anderhalf procent uit Nederland. Dion: ‘Nederlanders zijn er misschien toch wat te nuchter voor, in eerste instantie.’

Maar met een sportlege zomer en een groeiende honger naar een beetje competitie - wie weet wat deze knikkers in de Hollanders los gaan maken.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden