Een hamsterlijkje in de vriezer en andere vermakelijke familietaferelen

Beeld Lina Enlund

Max Paul, een socioloog van bijna 60, gaat op de hamster van zijn kleinkind staan. Hij zou op het dier passen tijdens de vakantie van zijn dochter en kleinkinderen. Zijn echtgenoot Katriina legt het hamsterlijk in een zakje in de vriezer. De scène waarmee Familie opent, kenmerkt de humor in het romandebuut van de Fins-Zweedse schrijver Philip Teir (1980). Alledaagse dingen die misgaan beschrijft Teir onbewogen, waardoor hij het gewone even op de rand van het absurde laat balanceren.

Welgestelde familie

Familie portretteert de levens van vier familieleden: het echtpaar Max en Katriina en hun twee volwassen dochters, Eva en Helen. Ze vormen een welgestelde familie uit de Finse middenklasse. Alle personages zijn gewend aan gemakkelijke, eentonige levens, maar Teir (die regelmatig met Jonathan Franzen wordt vergeleken) laat net genoeg misgaan om het komische van het vertrouwde te tonen.

In elk van de vier hoofdstukken volgen we een gezinslid. Het begint met Max Paul. Het hoogtepunt van zijn carrière bestond uit een onderzoek naar het seksleven van de Finnen, wat hem de bijnaam de 'seksprofessor' opleverde. De laatste tien jaar heeft hij aan een nieuw boek gewerkt. Met een oud-studente die hem helpt zijn manuscript te ordenen, vertrekt hij naar een vakantiehuisje. Hoewel hij duidelijk van plan is haar te verleiden, loopt het niet zoals hij had gehoopt. Zij stelt voor een joint te roken, waarna Max zich vreemd voelt en buiten langer dan bedoeld de pracht van de sneeuw blijft bewonderen.

Ondertussen zit zijn vrouw Katriina voor haar werk in de Filippijnen. Na een lange werkdag vraagt ze haar chauffeur haar een andere kant van Manilla te tonen. Op een onverlichte weg botst de auto ergens tegenaan. De chauffeur stopt en samen lopen ze langs de weg terug. Katriina is bang. 'Opeens besefte ze dat niemand wist waar ze was.' Ze blijken een hond te hebben aangereden. Katriina gaat op haar knieën op het asfalt zitten en strijkt met haar hand over de vochtige buik. Haar angst en verlorenheid zijn pijnlijk en ontroerend. Thuisgekomen besluit Katriina dat ze van Max wil scheiden.

Hilarisch hoofdstuk

De hoofdstukken over de twee dochters zijn minder uitgesproken. De jongste, Eva, volgt in Londen een kunstopleiding en wordt verliefd op een Occupy-activist. De oudste, Helen, is lerares op een middelbare school. Ze is getrouwd met Christian, met wie ze twee kinderen heeft, Amanda en Lukas, twee verwende donders.

Max neemt zijn kleindochter Amanda een keer mee naar zijn uitgeverij, waarna ze ergens een koffiebroodje gaan eten. Dat levert een hilarisch hoofdstuk op. Amanda begint als een sportverslaggever de situatie van commentaar te voorzien: 'Max Paul neemt een hapje van zijn koffiebroodje. O jee, het was een iets te groot stukje, hij moet het wegspoelen met een slokje water', babbelt ze. Max vraagt haar op te houden, maar ze houdt vol: 'Max Paul heeft een zware dag achter de rug. Hij is bij zijn uitgever geweest, waar hij slecht nieuws heeft gekregen. Zijn boek zal deze herfst niet gepubliceerd worden.' Het kind gaat net zo lang door tot Max haar woedend de les leest, waarop een nabij gezeten man toesnelt om Amanda te vragen of alles in orde is.

Hoewel de grotere verhaallijn erg conventioneel is, zit Familie vol vermakelijke taferelen. Bovendien sluit Teir elk hoofdstuk ijzersterk af, waardoor die hoofdstukken zich bijna als afzonderlijke verhalen laten lezen. Zoals het slot van het eerste, als Helen haar moeder wil helpen bij het bereiden van een cantharellensaus, de vriezer opent, en in de bevroren hamster van haar zoontje grijpt.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden