Recensie Theater

Een grootse beleving van haast religieuze aard: dat lijkt de insteek van Milo Raus Lam Gods (twee sterren)

Helaas wordt deze belofte geenszins waargemaakt. 

Lam Gods van NTGent Beeld Michiel Devijver

‘Historische re-enactments’, zo noemt de Zwitser Milo Rau (41) zijn voorstellingen zelf. Handelsmerk van de nieuwe artistiek leider van NTGent is sober documentair theater op ingehouden toon. Op toneel wordt weinig verhevigd en is vrijwel niets nadrukkelijk theatraal. ‘Ik maak theater tegen het theater’, zei Rau eens in een interview. In zijn beste producties, zoals Five Easy Pieces, over Dutroux, en Hate Radio over de genocide in Rwanda, staat die onderkoelde toon op gespannen voet met de explosieve inhoud – en ergens op die as ontstaat drama. 

Rau is een van de interessantste regisseurs van nu, en het is dan ook verheugend dat hij de komende jaren aan het hoofd staat van het Vlaamse gezelschap NTGent. In eerdere producties, her en der in Europa, ging Rau op zoek naar plaatselijke trauma’s en crisismomenten, die hij vervolgens, vaak met amateurspelers, op toneel reconstrueert. Zo liet hij in Five Easy Pieces, gemaakt in Gent, kinderen het Vlaamse Dutroux-drama naspelen – vrolijke, blije kinderen die zich nauwelijks bewust waren van de gruwel die ze vertolkten – een schokkend en triest stemmend contrast.

Misschien is dat wat er is misgegaan bij zijn openingsvoorstelling Lam Gods bij NTGent – een theatrale ‘re-enactment’ van het 15de-eeuwse altaarstuk van de gebroeders Van Eyck, dat een van de grootste attracties is van zijn nieuwe thuisstad Gent. Welk trauma of crisismoment wordt precies in kaart gebracht en herbekeken? Wat wordt hier geproblematiseerd? Dat wordt nergens duidelijk.

Rau creëert met echte inwoners van Gent een hedendaagse versie van het geliefde altaarstuk. Een naakt koppel stelt Adam en Eva voor, een vluchteling speelt Johannes de Doper, een vrouw die haar zoon in Syrië verloor, mag Maria zijn – die had immers ook problemen met háár zoon, de martelaar. Tussendoor vertellen de performers waarom ze wilden deelnemen aan dit project. Maar behalve een paar innemende taferelen – met een schattig Gents kinderkoor en een schaapsherder met zijn bordercollie – wordt op toneel weinig spannends of interessants tot stand gebracht.

Wat we zien, is een doorsnede van de Gentse bevolking: een groep gewone mensen die gezamenlijk op toneel een gemeenschap tracht te vormen. Zoiets kan heus vermakelijk zijn, en voor inwoners van Gent vast herkenbaar of ontroerend. Maar Rau lijkt wel erg graag te willen bewijzen dat zijn Lam Gods méér is dan dat: een grootse, existentiële beleving van bijna religieuze impact, door tot vervelens toe het Agnus Dei van Samuel Barber te laten klinken. Omdat die pretentie niet wordt waargemaakt, gaat dat effectbejag algauw tegenstaan. Dan beginnen ook de eindeloos uitgesponnen, trage en toonloze interviews enigszins te vervelen.

Het mooiste moment is nog wanneer live op toneel een schaap wordt geschoren; een haast ceremoniële handeling die samenvalt met een dramatische slacht op video. Pas met dit theatrale gebaar weet Rau de productie even boven het alledaagse uit te tillen en iets voelbaar te maken over leven en dood, lijden en offers, zingeving en vergankelijkheid. 

Lam Gods van NTGent Beeld Michiel Devijver

5/10, NTGent, Gent. Daar t/m 20/10, aansluitend tournee.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.